Almaty qalasynda materialdyq emes mädeni mūrany saqtau men ılgerıletu mäselelerıne, sondai-aq 2003 jylǧy Konvensiiany ıske asyru barysyna jürgızılgen orta merzımdı baǧalauǧa arnalǧan ūlttyq döŋgelek üstel öttı. Is-şaraǧa Qazaqstan Respublikasy Mädeniet jäne aqparat ministrlıgınıŋ, IýNESKO Hatşylyǧynyŋ, Qazaqstan Respublikasynyŋ IýNESKO jäne İSESKO ısterı jönındegı ūlttyq komissiiasynyŋ, sarapşylar qauymdastyǧy men elımızdıŋ öŋırlerınıŋ ökılderı qatysty.
Is-şara 2025-2026 jyldarǧa arnalǧan IýNESKO-nyŋ Tehnikalyq granty aiasynda jüzege asyrylyp jatqan ekı kündık baǧdarlamanyŋ alǧaşqy künı şeŋberınde öttı. Qazırgı uaqytta grant pilottyq rejimde Qazaqstannyŋ bes öŋırınde – Jetısu, Atyrau, Şyǧys Qazaqstan, Qaraǧandy jäne Qyzylorda oblystarynda ıske asyryluda. Atalǧan öŋırlerde grantty tiımdı basqarudy qadaǧalap, onyŋ oryndaluyna tūraqty monitoring jürgızetın arnaiy jūmys toptary qūrylǧan.
Jiynda QR Premer-ministrınıŋ orynbasary – Mädeniet jäne aqparat ministrı Aida Balaeva ūlttyq mädeni dästürlerdı jüielı türde memlekettık qoldaudyŋ maŋyzyn atap ötıp, osy baǧytta naqty praktikalyq şeşımder äzırleu qajettıgıne toqtaldy.
Öŋırler aldynda qazaqtyŋ dästürlı mädenietınıŋ ūmyt qalǧan elementterın jaŋǧyrtu jäne olardy keŋınen nasihattaudyŋ zamanaui täsılderın, sonyŋ ışınde sifrlyq mediany engızu mındetı tūr.
«Memleket basşysy Ūlttyq qūryltai otyrysynda atap ötkendei, şynaiy otanşyldyq naqty ısten, tuǧan jerge degen süiıspenşılıkpen jäne qoǧamǧa qyzmet etuge daiyn boludan körınedı. Otbasynda ūqyptylyqpen saqtalyp, ūrpaqtan ūrpaqqa jalǧasyp kele jatqan bıregei mūra memleket tarapynan naqty qoldauǧa ie bolyp, zamanaui mädeni ortada tolyqqandy damuy qajet. 2003 jylǧy Konvensiia materialdyq emes mūra tūjyrymdamasy retınde Qazaqstan qoǧamynyŋ qūndylyqtarymen tolyq ündesedı», – dedı Aida Balaeva.
IýNESKO-nyŋ 2003 jylǧy Konvensiia Hatşylyǧynyŋ basşysy Fumiko Ohinata halyqaralyq kömek tetıgınıŋ Konvensiiany ıske asyrudaǧy negızgı qūraldardyŋ bırı retındegı maŋyzyn erekşe atap öttı.
«Qazaqstannyŋ materialdyq emes mädeni mūrasynyŋ ūlttyq tızımı jaŋartylyp, eldıŋ ärtürlı öŋırlerındegı jergılıktı qauymdastyqtardyŋ äleuetı nyǧaitylǧanyn köru – quanyşty jait. Bız qazaqstandyq memlekettık organdar men qauymdastyqtardyŋ jūmysyn joǧary baǧalaimyz jäne būl täjıribe özge elderdı de halyqaralyq kömek tetıgın belsendırek paidalanuǧa yntalandyrady dep senemız», – dedı Fumiko Ohinata.
Talqylau qorytyndysy boiynşa döŋgelek üstel barysynda aitylǧan ūsynystar jüielendırılıp, aldaǧy jūmysta eskerıletını atap ötıldı.
Bügınde IýNESKO jobasynyŋ bırınşı kezeŋın ıske asyru aiasynda qoldanystaǧy Ūlttyq tızımdegı 79 elementtıŋ 56-sy qūjattalǧan, materialdyq emes mädeni mūranyŋ 277 iesımen sūhbat jürgızılgen.
Sonymen qatar bes pilottyq öŋırde oqytu seminarlary ötkızıldı. Qazırgı uaqytta Qazaqstannyŋ materialdyq emes mädeni mūra ielerınıŋ interaktivtı derekter bazasyn jasau jūmysy jürgızılıp jatyr.
Sondai-aq ekı salalyq seksiia ötıp, onda auyzşa jäne epikalyq mūra mäselelerı, beiındı mamandar daiarlau, qūjattyq mūrany damytu, ony sifrlandyru jäne qorlarǧa qoljetımdılıktı keŋeitu, sondai-aq balalar men jasöspırımderdı tärbieleude dästürlı oiyndar men folklorlyq saiystardy paidalanu mäselelerı talqylandy.
Baǧdarlamanyŋ ekınşı künıne pilottyq öŋırlerdıŋ oblystyq buyn basşylaryna arnalǧan jabyq oqytu seminary, jergılıktı deŋgeide materialdyq emes mädeni mūra elementterın aiqyndau jäne damytu jönındegı seminar-brifing, sondai-aq IýNESKO-nyŋ Tehnikalyq grantyn ıske asyruǧa arnalǧan jūmys keŋesı josparlanǧan.
