"Ūialy bailanys abonenttık qūrylǧylaryn paidalanuǧa tyiymdy tek oqu uaqytynda ǧana emes, üzılıs kezınde de qoldanu kiberbulling pen destruktivtı kontent täuekelderın azaituǧa, mektepterdegı tärtıp pen qauıpsızdıktı nyǧaituǧa, oquşylardyŋ tıkelei qarym-qatynasy men äleumettenu deŋgeiın arttyruǧa, sondai-aq salauatty bılım beru ortasyn qalyptastyruǧa mümkındık beredı", dep körsetılgen zaŋ jobasyna qosa berılgen salystyrmaly kestede.
Tüzetu "Pedagog märtebesı jäne bılım beru mäselelerı boiynşa QR keibır zaŋnamalyq aktılerıne özgerıster men tolyqtyrular engızu turaly" zaŋ jobasy aiasynda ūsynylǧan. Onda Qazaqstan Respublikasynyŋ "Bılım turaly" zaŋy 47-baby qozǧalyp otyr. Būl bap bılım aluşylardyŋ qūqyqtary, mındetterı jäne jauapkerşılıgıne arnalǧan.
47-baptyŋ 10-tarmaǧynda: "Bılım aluşylardy oqu prosesınen alaŋdatuǧa jol berılmeidı" dep körsetılgen.
Alaida smartfondardyŋ jappai taraluyna bailanysty zaŋnamaǧa 2024 jylǧy 27 säuırden bastap 10-1-tarmaq engızıldı:
İdeia dūrys bolǧanymen, täjıribede "erekşe jaǧdai" negızgı erejege ainalyp kettı. Sebebı qysqa merzımdı oqu josparlaryn mektepterdıŋ özı bekıtedı. Sonyŋ nätijesınde är mektep smartfon paidalanu tärtıbın özınşe belgılei bastady.
Kei mektepterde äkımşılık sabaq kezınde telefondardy jinap alyp, üzılıste ǧana qoldanuǧa rūqsat berdı. Al köptegen mektepterde ata-analardyŋ balalarymen tūraqty bailanysta bolu talabyna bailanysty smartfondar oquşylardyŋ qolynda qala berdı. Sabaq kezınde tek paidalanuǧa tyiym salynǧanymen, būl talapty baqylau ärdaiym tiımdı bola bermedı.
"Orta bılım beru ūiymdarynda oqu prosesı kezınde bılım aluşylardyŋ ūialy bailanys abonenttık qūrylǧylaryn paidalanuyna jol berılmeidı, bılım beru salasyndaǧy uäkılettı organ bekıtken ūialy bailanys abonenttık qūrylǧylaryn paidalanu qaǧidalarynda közdelgen jaǧdailardy qospaǧanda", dep körsetılgen ūsynylyp otyrǧan jaŋa redaksiiada.Iаǧni būdan bylai smartfon qoldanu tärtıbın är mektep jeke özı emes, Oqu-aǧartu ministrlıgı bekıtetın bıryŋǧai ülgılık qaǧidalar arqyly retteidı.
Qaǧidalarda naqty qandai talaptar bolatyny äzırge belgısız, öitkenı zaŋ älı qabyldanbaǧan. Degenmen zaŋ jobasyndaǧy tüsındırmege qaraǧanda, talaptar qataŋdatyluy mümkın. Mäselen, mektep aumaǧyna kırgennen bastap şyqqanǧa deiın smartfon paidalanuǧa tolyq tyiym salynuy yqtimal.
Maŋyzdysy – būl şekteu barlyq mektepke bırdei qoldanylmaq.
Qazır mektep äkımşılıgı sabaq kezınde smartfon qoldanuǧa tyiym salsa, al oquşy ony būzsa, būl Qazaqstan Respublikasynyŋ Äkımşılık qūqyq būzuşylyq turaly kodeksı 409-babyna ("Bılım beru, dene şynyqtyru jäne sport salasyndaǧy zaŋnamany būzu") säikes qaralady.
Būl jaǧdaida ata-analarǧa eskertu nemese 5 AEK (21 625 teŋge, 1 AEK – 4 325 teŋge) mölşerınde aiyppūl salynuy mümkın. Bır jyl ışınde qaitalansa – 20 AEK aiyppūl qarastyrylǧan.
Al mektep äkımşılıgı men pedagogterdıŋ jauapkerşılıgı naqty körsetılmegen.
Eger ūsynylǧan tüzetuler qabyldansa, jauapkerşılık mektepterdıŋ özıne de jükteledı. 409-baptyŋ 4-bölıgıne säikes, bılım beru ūiymdary ülgılık qaǧidalardy saqtamasa, aiyppūl salynady:
- lauazymdy tūlǧalarǧa – 10 AEK;
- şaǧyn biznes nemese kommersiialyq emes ūiymdarǧa – 15 AEK;
- orta bizneske – 20 AEK;
- ırı bizneske – 25 AEK jäne lisenziianyŋ qoldanyluyn toqtata tūru jazasy qarastyrylǧan.
Osylaişa, eger özgerıster qabyldansa, jaqyn uaqytta mektep synyptarynda smartfondar közden mülde tasa boluy mümkın.