Oraza aıt meıramyna qatysty QMDB málimdemesi

409

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń bıylǵy tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty

oraza aıt meıramyn ótkizý týraly

MÁLIMDEMESI

 

Asa Raqymdy erekshe meıirimdi Allanyń atymen bastaımyz!

 

Qurmetti otandastar, qadirmendi jamaǵat!

Musylman qaýymynyń ulyq merekesi Oraza aıt meıramymen barshańyzdy shyn júrekten quttyqtaımyz.

Oraza aıt merekesi – bir aı boıy shynaıy yqylaspen oraza ustap, ár kúnin jaqsylyq jasaýmen ótkizgen adamnyń qurmetke, marapatqa ıe bolatyn kezi. Alla Taǵala qudsı hadıste: «Pendelerim Men paryz etken orazany atqaryp, aqysyn alýǵa (aıt namazyn óteýge) meshitke bet aldy. Olar Men úshin oraza ustady, Meniń pármenimmen aýyz ashty, endi qýanyshqa kenelsin…», – degen.

Islam dininde kez kelgen mereke ǵıbadatpen bastaý alady. Sharıǵatymyz boıynsha aıt namazyn jamaǵatpen oqý – ýájip. Alaıda, bıylǵy oraza aıt namazy elimizdegi karantın jaǵdaıyna baılanysty meshitterde jamaǵatpen ótkizilmeıdi. Hanafı mázhaby boıynsha aıt namazyn úıde jeke oqý durys emes.

Biraq, aıt kúni kún naıza boıy kóterilgennen keıin árkim óz úıinde eki nemese tórt rakaǵat nápil (duha) namazyn jeke oqı alady. Ony tórt rakaǵat etip oqý – abzal. Abdýlla ıbn Masǵýd (Alla odan razy bolsyn): «Aıt namazyn oqı almaǵan adam tórt rakaǵat namaz oqıdy. Birinshi rakaǵatta «Fatıha» súresinen keıin «Sábbıhısmá rabbıkál-aǵlaa», ekinshi rakaǵatta «Ýásh-shámsı ýá dýhaaháá», úshinshi rakaǵatta «Ýál-láılı ızaa ıaǵshaa», tórtinshi rakaǵatta «Ýad-dýhaa» súrelerin oqıdy», – degen. Al atalmysh súrelerdi jatqa bilmeıtin kisiler basqa da súrelerdi oqysa bolady.

Aıt kúni sáresin ishpeıdi, kúndiz aýzy ashyq bolady. Óıtkeni, hadıste: «Alla Elshisi (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) oraza jáne qurban aıt kúnderi oraza ustaýǵa tyıym salatyn» delingen.

Oraza aıt – mereke. Sondyqtan meıram kúni ata-anamyzǵa, otbasymyzǵa, balalarǵa, týma-týystarǵa syılyq úlestirý – saýapty ári ıgi iske jatady. Alla Elshisi (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Bir-birlerińe syılyq berińder, aralaryńda súıispenshilikteriń artady» – dep ósıet etken.

Oraza aıt – keshirim jasaıtyn kún. Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Árbir júregi pák – tili shynshyl adam», – dedi. Sahabalar: «Tili shynshyl degen túsinikti, júregi pák degendi qalaı túsinemiz» dep suraǵanda Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Júregi pák degenimiz  taqýa, taza, yza jáne kóre almaýshylyqtan ada adam», – dedi.

Oraza aıt – muqtajdarǵa kómektesetin kún. Quran Kárimde: «Allaǵa qulshylyq etińder, Oǵan esh nárseni ortaq qospańdar. Áke-sheshege, jaqyndarǵa, jetimderge, miskinderge, jaqyn kórshige, bógde kórshige, jan joldasqa, jolda qalǵandarǵa jáne qol astyndaǵylarǵa jaqsylyq jasańdar», – delingen («Nısa» súresi, 36-aıat).

Jaratqan Alla árbirimizdiń oraza aıt kúni jasaǵan izgi isterimizdi, duǵa-tilekterimizdi qabyl etip, jyldan jylǵa, aıdan aıǵa aman-esen jetýdi násip etkeı!

Pikirler
Redakııa tańdaýy