Premer-ministrdıŋ orynbasary – ūlttyq ekonomika ministrı Serık Jūmanǧarin Almaty oblysyna jūmys saparynda öŋırdıŋ auyl şaruaşylyǧy tauaryn öndıruşılerımen kezdestı.
Arnaiy ekonomikalyq aimaqtaǧy ǧylymi-innovasiialyq nysandardy aralap, Iаdrolyq fizika institutynyŋ jūmysymen tanysty.
Almaty oblysynda egıs nauqany belsendı jürıp jatyr. Biyl auyl şaruaşylyǧy daqyly 436,8 myŋ gektarǧa deiın jetkızıldı. Būl ötken jylmen salystyrǧanda 13 myŋ gektarǧa artyq. «Keŋ dala» baǧdarlamasy boiynşa biyl köktemgı egıs jūmysyna oblys şarualaryna 15,7 mlrd teŋge jeŋıldıkpen qarjy bölınıp, 32 öndıruşıge qarajat berılgen.
«Auyl amanaty» baǧdarlamasy boiynşa ekı jylda jalpy qūny 10,8 mlrd teŋge bolatyn 1 361 qaryz aluşy jeŋıldıkpen nesie alǧan. 2025 jyly 2,5 mlrd teŋge kölemınde taǧy 211 qaryz berılmek.
Biylǧy bırınşı toqsannyŋ qorytyndysy boiynşa öŋırdegı AÖK sektoryna salynǧan investisiia kölemı 13,2 mlrd teŋgenı qūrady. Būl ötken jylmen salystyrǧanda 2 esege köp. Biyl oblysta jospar boiynşa 33,5 mlrd teŋge somasyna 17 investisiialyq joba ıske asyrylmaq. Onyŋ 11-ı şarualarǧa 2,5%-dyq jeŋıldıkpen, SQO täjıribesın taratu baǧdarlamasy boiynşa ıske asyrylady. Būl künde 103 jaŋa jūmys orny qūrylǧan alty joba oryndalyp ülgergen.
«Baiserke Agro» JŞS oqu ortalyǧynda ötkızılgen vise-premermen kezdesuge 20-dan astam fermer qatysty. Kezdesu barysynda Serık Jūmanǧarin Ükımettıŋ diqandardy qoldauǧa airyqşa nazar audaruynyŋ nätijesınde 2025 jylǧy bırınşı toqsannyŋ qorytyndysyna säikes, auyl şaruaşylyǧy salasy 3,7% ekonomikalyq ösudı körsetkenın atap öttı.
«Memlekettıŋ şarualardy qoldauyn sezınıp otyrǧandaryŋyz dausyz. Eger 2022 jyly köktemgı egıs pen egın jinauǧa jeŋıldıkpen 70 mlrd teŋge berılse, bügınde 5%-ben 700 mlrd teŋge, soǧan ūqsas mölşerlememen tehnika lizingıne taǧy 200 mlrd teŋge bölındı», — dep atap öttı vise-premer.
«Qazaq Balyq» qauymdastyǧynyŋ Almaty filialynyŋ töraǧasy, «Balyq mektebı» jastar arasynda balyq şaruaşylyǧyn tanymal etu mektebınıŋ negızın qalauşy Märlen Tūrsynälı balyq ösıru salasyn damytu boiynşa öz ūsynysyn aitty. Onyŋ aituynşa, balyq şaruaşylyǧyn damytudyŋ 2021-2030 jyldarǧa arnalǧan memlekettık baǧdarlamasy salanyŋ damuyna aitarlyqtai serpın bergen. Sonymen qatar, su tapşylyǧy jaǧdaiynda balyq ösırudı odan ärı tiımdı damytu üşın jem-şöp qūnyn subsidiialauda, basseinderge jer asty suyn paidalanu üşın ūŋǧymany būrǧylau şyǧynyn jabu maqsatymen suǧa jeŋıldıktı tarif engızude, önımge veterinariialyq qūjat alu prosesın oŋailatuda, sifrlandyruda memlekettıŋ qoldauy qajet.
Serık Jūmanǧarin AŞM-ge barlyq ūsynysty egjei-tegjeilı qarap, balyq şaruaşylyǧyn qoldau mümkındıgın pysyqtaudy tapsyrdy.
Sondai-aq kezdesude fermerler subsidiia töleu keşıktırıletının jetkızdı. Vise-premer qazırgı uaqytta barlyq öŋırde subsidiia aluǧa ötınım osy maqsatqa biudjetten jyl saiyn bölınetın qarajat kölemınen edäuır asyp tüsıp jatqanyn aitty. Fermerlerdı AÖK salasyndaǧy investisiialyq jobalardy 6% jeŋıldıkpen salalyq qarjy instituttary arqyly qarjylandyru mümkındıgın paidalanuǧa şaqyrdy.
Sonymen qatar Serık Jūmanǧarin fermerlerdı köp paida äkeletın daqyl egu arqyly ädettegı bidai alqabyn qysqarta otyryp, egındı ärtaraptandyruǧa, dändı daqyl öŋdeudı damytuǧa şaqyrdy.
Premer-ministrdıŋ orynbasary jūmys sapary şeŋberınde «İnnovasiialyq tehnologiialar parkı» AEA nysandaryn aralady. Onyŋ aumaǧynda bügınde AEA qūrylǧan sätten bergı jalpy investisiia kölemı 205 mlrd teŋge 182 kompaniia ornalasqan. Şamamen 7 myŋ jūmys orny aşylyp otyr. 820 jūmys orny aşylatyn 129,4 mlrd teŋge somasyndaǧy taǧy 12 joba salynuda.
Sondai-aq vise-premer Qazaqstandaǧy atom salasynyŋ ırgelı tehnologiialary men önımderın, onyŋ ışınde önerkäsıpke arnalǧan radioizotoptar men radiofarmpreparattardy jasauǧa deiıngı zertteu men äzırlemenıŋ tolyq siklın jüzege asyratyn jalǧyz ǧylymi ūiym – Iаdrolyq fizika institutynyŋ qyzmetımen tanysty. Soŋǧysy, ftor-18, iod-131 jäne Mo-99 radioizotopy negızınde jasalyp, onkologiialyq aurulardy diagnostikalau men emdeu üşın qoldanylady. Önerkäsıpke arnalǧan radioizotop Europaǧa eksporttalady. Elımızdıŋ mūnai-gaz önerkäsıbınde qoldanylady.
