Foto: Telegram/RustamEmomali
Duşanbe qalasyndaǧy Area AI alaŋynda jasandy intellekt haby aşylady. Auqymdy jobany jüzege asyruǧa Täjıkstan bilıgıne amerikalyq NVIDIA korporasiiasy qoldau körsetedı. «Aziia-Plius» basylymynyŋ habarlauynşa, būl Ortalyq Aziiadaǧy osyndai alǧaşqy nysan bolmaq, dep habarlaidy “Adyrna”.
İnnovasiialyq habtyŋ tanystyrylymy jaqynda Täjıkstannyŋ Germaniiadaǧy elşılıgınde öttı. Is-şaraǧa NVIDIA ökılderımen qatar IT-industriiany, äsırese jasandy intellekt salasyn damytumen ainalysatyn Armada, VEON, DataVolt, Perplexity jäne Supermicro kompaniialarynyŋ ökılderı qatysty.
Täjıkstannyŋ Germaniiadaǧy elşısı İmomuddin Sattorovtyŋ aituynşa, jobanyŋ ıske qosyluy Ortalyq Aziianyŋ tūraqty damuyndaǧy jasandy intellekttıŋ rölı turaly BŪŪ Bas Assambleiasynyŋ qararynda belgılengen maqsattardy jüzege asyruǧa yqpal etedı. Atalǧan qūjat byltyr şılde aiynda Täjıkstan prezidentı Emomali Rahmonnyŋ bastamasymen qabyldanǧan.
Al Täjıkstannyŋ Önerkäsıp jäne jaŋa tehnologiialar ministrlıgı janyndaǧy Jasandy intellekt jönındegı keŋestıŋ töraǧasy Azizdjon Azimi Area AI alaŋynda arnaiy ekojüie qalyptastyrylatynyn mälımdedı. Onyŋ negızgı mındetterınıŋ bırı – ozyq innovasiialyq tehnologiialardy auqymdy önerkäsıptık jobalarǧa engızu.
Jasandy intellekt habyn basqaru Zehnlab.ai kompaniiasyna tapsyrylǧan. Kompaniia äzırlemelerınıŋ qatarynda täjık tılınde jasandy intellektpen jūmys ısteuge mümkındık beretın tıldık model de bar. Qazırgı uaqytta Zehnlab.ai NVIDIA kompaniiasymen bırlesıp, habtyŋ tehnikalyq baǧdarlamasyn äzırlep jatyr.
Baǧdarlama ırgelı jäne tıldık modelderdı, sintetikalyq derekterdı generasiialau tehnologiialaryn, gidroenergiiany paidalanatyn grafikalyq prosessorlar negızındegı esepteu infraqūrylymyn qamtidy. Sonymen qatar bılım beru, memlekettık basqaru, qarjy jäne basqa da salalarǧa arnalǧan şeşımderdı damytu közdelgen.
Būdan bölek, hab Duşanbedegı Area AI alaŋyn Hudjand qalasynda bolaşaq önerkäsıptık jasandy intellekt parkınıŋ aumaǧynda qūrylyp jatqan fizikalyq jasandy intellekt zerthanasymen bailanystyrady. Būl Ortalyq Aziiadaǧy NVIDIA korporasiiasynyŋ jobalaryna süiene otyryp, fizikalyq jasandy intellektını damytuǧa baǧyttalǧan alǧaşqy zerthana bolmaq.
Mūndai täsıl oqytu men ǧylymi zertteulerdı önerkäsıptık nysandarda tehnologiialardy synaqtan ötkızumen ūştastyruǧa mümkındık beredı.
Jobanyŋ alǧaşqy baǧyty retınde tau-ken önerkäsıbınde jasandy intellektını qoldanu josparlanǧan. Atap aitqanda, paidaly qazbalary bar kendı bos jynystardan ajyratuǧa arnalǧan sūryptau üderısıne aqyldy tehnologiialar engızıledı. Keiın üş ölşemdı kartografiialau jäne qauıptı ärı jetuı qiyn aumaqtardy robottandyrylǧan ädıspen barlau salalarynda da jasandy intellektını paidalanu közdelıp otyr.
Area AI alaŋy Duşanbede biyl qaŋtar aiynda aşylǧan. Jaŋa hab onyŋ damuyndaǧy kelesı kezeŋ bolmaq. Joba aiasynda universitetter, äzırleuşıler, startaptar men önerkäsıptık käsıporyndar bırıktırılıp, Täjıkstanda jäne Ortalyq Aziianyŋ basqa elderınde jasandy intellektını oqytu, zertteu jäne öndırıske engızu jūmystary jürgızıledı.
Aita keteiık, öŋırdegı özge memleketter de jasandy intellekt salasyn damytuǧa basymdyq berıp otyr.
Qazaqstan Ekıbastūz qalasynda Data Center Valley nemese derekterdı öŋdeu ortalyqtarynyŋ alqabyn ıske qosuǧa daiyndaluda. Mūnda quaty 1 GVt bolatyn jasandy intellekt infraqūrylymy qūrylyp jatyr. Alǧaşqy jobany 2027 jyldyŋ ekınşı toqsanynda paidalanuǧa beru josparlanǧan. Jobaǧa salynatyn investisiia kölemı 5 mlrd AQŞ dollaryn qūraidy. Qazaqstannyŋ būl bastamadaǧy serıktesterı – Firebird AI jäne NVIDIA.
Özbekstan bilıgı de Qaraqalpaqstanda jasandy intellekt pen derekterdı öŋdeu ortalyqtaryna arnalǧan arnaiy tehnologiialyq aimaq qūrudy josparlap otyr. Būl baǧytta jalpy qūny 8 mlrd dollar bolatyn alty joba qarastyrylǧan. Olardyŋ tūraqty jūmys ısteuı üşın kemınde 1 GVt elektr quaty qajet.
Sonymen qatar Saud Arabiiasynyŋ DataVolt kompaniiasy Taşkent qalasynda derekterdı öŋdeu ortalyǧyn salyp jatyr. Qūrylysqa jūmsalatyn investisiia kölemı 150 mln dollarǧa baǧalanady.
