Qazaqy oiu-örnek, kiız üidıŋ şaŋyraǧy, ūlttyq mädeniettıŋ tereŋınen tamyr tartqan belgıler — mūnyŋ bärı BAY brendınıŋ kiım ülgılerınen körınıs tabady. Atyrauda öndırıletın otandyq brend dästürlı naqyşty kündelıktı sänmen ūştastyryp, qazaqstandyq dizaindy şeteldık auditoriiaǧa tanytuǧa ūmtylyp keledı.
Keide tūtas bır halyqtyŋ bolmysyn tanytu üşın ūzaq äŋgıme aitudyŋ qajetı joq. Oiudyŋ iırımınen, tüstıŋ üilesımınen, közge tanys bır belgıden-aq ūlttyq mädeniettıŋ ızı baiqalady. BAY brendı de qazaqy naqyşty zamanaui kiımge engızu arqyly osyndai tüsınıktı qalyptastyrudy közdeidı. Onyŋ negızgı ideiasy — ūlttyq mūrany tek ötkennıŋ estelıgı retınde emes, bügıngı ömırdıŋ de bır bölıgı retınde körsetu.
BAY — qazaqtyŋ mädeni qūndylyqtaryn zamanaui dizainmen ūştastyruǧa baǧyttalǧan etno-brend. Kiım ülgılerınde ūlttyq oiu-örnek pen simvolikaǧa basymdyq berıledı. Sonymen bırge önımderdıŋ kündelıktı kiiuge yŋǧaily, qazırgı sänge sai bolǧanyna män berıledı. Osy arqyly brend ūlttyq naqyşty tek merekelık kiımmen şektemei, kündelıktı stilge engızuge tyrysady.
«Ūlttyq mädeni qūndylyqtardy zamanaui dizain arqyly älemge tanytu — menıŋ basty maqsatym. Men üşın dizain — būl tek kiım emes, būl ūlttyq kod, mädeniet jäne bolaşaq», — deidı brend negızın qalauşy Banu Gaidar.
Onyŋ būl sözı BAY-dıŋ negızgı baǧytyn aŋǧartady. Mūnda kiım syrtqy beine qalyptastyratyn būiym ǧana emes, ūlttyq mädeniet turaly oidy jetkızudıŋ bır täsılı retınde qarastyrylady.
Ūlttyq oiu — zamanaui kiımnıŋ bölşegı
BAY toptamalarynda qazaqy oiu-örnekter sändık element retınde ǧana emes, önımnıŋ özındık sipatyn qalyptastyratyn bölşek retınde qoldanylady. Brend tanystyrylymynda qoşqarmüiız, tūmar jäne sopaqşa örnek sekıldı dästürlı belgıler körsetılgen. Olardyŋ kiımge engızıluı ūlttyq naqyşty zamanaui pışınmen üilestıruge mümkındık beredı.
Mäselen, etno-bomber ülgılerınde oiu-örnek pen ūlttyq simvolika zamanaui syrt kiım pışınımen üilesken. Mūndai ülgıler dästürlı naqyşty kündelıktı kiımge jaqyndatyp, ony jastar men ūlttyq stilge qyzyǧatyn adamdarǧa ūsynuǧa mümkındık beredı. Būl jerde maŋyzdysy — qazaqy elementterdı būrynǧy qalpynda qaitalau ǧana emes, olardyŋ bügıngı kiım ülgısınde qalai körınıs tabatynyn ızdeu.
Brendtıŋ futbolkalary da osy baǧytty jalǧastyrady. Aq futbolkaǧa qazaqtyŋ kiız üiı men şaŋyraǧynyŋ beinesın engızu arqyly ūlttyq simvol zamanaui kündelıktı kiımnıŋ negızgı elementıne ainalǧan. Qarapaiym ülgınıŋ özıne mädeni maǧyna beretın būl täsıl qazaqy belgılerdı kündelıktı ömırde de alyp jüruge mümkındık beredı.
BAY-dıŋ taǧy bır erekşelıgı — ūlttyq naqyşty tūtas obraz arqyly körsetuı. Mysaly, oiuly beldemşenı qarapaiym futbolkamen üilestıru nemese ūlttyq örnegı bar syrt kiımdı kündelıktı kiımmen kiiu arqyly dästür men zamanaui stildıŋ jarasymyn ūsynuǧa bolady. Būl — ūlttyq kiımdı tek sahnaǧa, merekege nemese arnaiy şaraǧa arnalǧan ülgı retınde qabyldamauǧa jeteleitın täsıl.
Atyraudaǧy öndırıs: ideiadan daiyn önımge deiın
BAY-dıŋ tıgın öndırısı Atyrau qalasynda ornalasqan. Käsıporynda 45 adam jūmys ısteidı. Būl brendtıŋ tek şyǧarmaşylyq ideiamen şektelmei, ony naqty önımge ainaldyratyn öndırıstık negızı bar ekenın körsetedı.
Kiımnıŋ daiyn ülgısın jasau — jūmystyŋ bır bölıgı ǧana. Onyŋ artynda dizaindy äzırleu, matany taŋdau, pışu, tıgu jäne daiyn önımnıŋ sapasyn tekseru siiaqty kezeŋder tūrady. Ūlttyq naqyştaǧy kiım öndırgende osy jūmystarǧa oiudyŋ ornalasuy men onyŋ jalpy ülgımen üilesuı de qosylady.
Jergılıktı öndırıstıŋ boluy otandyq mamandardy jūmyspen qamtuǧa jäne önımdı Qazaqstanda daiyndauǧa mümkındık beredı. Al brend halyqaralyq naryqqa şyǧudy közdegen saiyn sapany tūraqty saqtau, tūtynuşy sūranysyna beiımdelu jäne jetkızu jüiesın damytu sekıldı mındetterdıŋ maŋyzy arta tüsedı.
BAY üşın öndırıs pen dizain — bırın-bırı tolyqtyratyn ekı baǧyt. Bırı ūlttyq ideiany kiım ülgısıne ainaldyrsa, ekınşısı sol önımdı tūtynuşyǧa jetkızuge mümkındık beredı.
Atyraudan halyqaralyq sän alaŋdaryna deiın
BAY-dıŋ halyqaralyq sän alaŋdaryndaǧy alǧaşqy qadamdarynyŋ bırı 2023 jyly jasaldy. Brend Azerbaijan Fashion Week aiasyndaǧy körsetılımge jäne Türkiianyŋ Kappadokiia öŋırındegı sän körsetılımderıne qatysty. Būl alaŋdar qazaqstandyq kiım ülgılerın şeteldık auditoriiaǧa tanystyruǧa mümkındık berdı.
2025 jyly brend Qytaidaǧy China International Import Expo (CIIE) körmesıne qatysty. Mūndai halyqaralyq körmeler öndıruşıler men äleuettı serıktesterdı bailanystyryp, önımdı jaŋa naryqtarǧa ūsynuǧa jaǧdai jasaidy. BAY üşın būl täjıribe ūlttyq naqyştaǧy kiımdı tek sän körsetılımı aiasynda tanystyrumen şektelmei, sauda baǧytynda da bailanys ornatuǧa jol aşty.
2026 jyly brend ökılderı Beijıŋde ötken ıskerlık missiia aiasynda qytailyq serıktestermen kelıssözder jürgızdı. Brend ūsynǧan aqparatqa säikes, önımderı Beijıŋdegı serıktes keŋsede de ūsynyla bastaǧan. Būl — halyqaralyq naryqqa şyǧu jolyndaǧy naqty qadamdardyŋ bırı.
Sol jyly BAY Soltüstık Makedoniiadaǧy sauda-ekonomikalyq missiiaǧa qatysyp, 24–26 mamyrda Bangkokta ötken THAIFEX – Anuga Asia körmesı aiasynda äleuettı serıktestermen kezdesuler ötkızdı. Kezdesulerdıŋ negızgı baǧyty — brend önımderın tanystyru jäne Oŋtüstık-Şyǧys Aziia naryǧyna şyǧu mümkındıkterın qarastyru.
Halyqaralyq körmege qatysu men sol naryqta tūraqty satylym qalyptastyru — ekı bölek kezeŋ. Alǧaşqysy jaŋa auditoriiamen tanysuǧa jäne serıktes tabuǧa kömektesse, keiıngısı önım sapasyn, jetkızu mümkındıgın jäne tūtynuşy sūranysyn tūraqty qamtamasyz etudı talap etedı. BAY-dıŋ qazırgı jūmysy osy baǧyttardy qatar damytuǧa ūmtylatynyn körsetedı.
BAY önımderın qaidan tabuǧa bolady?
Brend ūsynǧan mälımetke säikes, Qazaqstanda BAY önımderı Astana, Almaty, Oral jäne Atyrau qalalarynda qoljetımdı. Şetelde önımderdı tanystyru oryndary retınde Germaniianyŋ Berlin qalasyndaǧy «Etnoiurt» meiramhanasy, AQŞ-tyŋ Chikago qalasyndaǧy «Tary» meiramhanasy, Beijıŋdegı serıktes keŋse jäne Soltüstık Makedoniiadaǧy şourum atalady.
Brendtıŋ önımderın halyqaralyq auditoriiaǧa ūsynu üşın mūndai serıktestık oryndardyŋ maŋyzy bar. Degenmen şeteldık naryqta ornyǧu üşın önımdı tanystyrumen qatar, satyp aluşylarǧa tūraqty qoljetımdılık jasau da qajet. Sondyqtan satu arnalary men serıktestık jelısın damytu BAY üşın aldaǧy maŋyzdy baǧyttardyŋ bırı bolyp qala beredı.
Ūlttyq naqyş — bügıngı stildıŋ bır bölıgı
BAY-dıŋ negızgı ideiasy — qazaqy mädeni belgılerdı zamanaui kiımmen üilestırıp, ūlttyq naqyşty kündelıktı ömırge jaqyndatu. Etno-bomberdegı örnek, futbolkadaǧy şaŋyraq beinesı nemese ūlttyq elementterı bar beldemşe osy baǧyttyŋ ärtürlı körınısın ūsynady.
Brendtıŋ negızın qalauşy Banu Gaidar — dizainer ärı käsıpker. Ol sondai-aq «ERKESYLKYM» qalyŋdyq salondary jelısınıŋ jäne Banu Gaidar Academy jobasynyŋ negızın qalaǧan. Onyŋ sän salasyndaǧy täjıribesı BAY-dıŋ qalyptasuyna jäne ūlttyq naqyştaǧy önımderdı damytuyna negız boldy.
Qazaqstandyq brendtıŋ halyqaralyq deŋgeide tanyluy bır ǧana körsetılımmen nemese körmege qatysumen ölşenbeidı. Onyŋ ūzaq merzımdı nätijesı önım sapasyna, tūtynuşy senımıne, tūraqty satylymǧa jäne naryqtaǧy özındık ornyn qalyptastyruǧa bailanysty.
Jüsıp Aigül Mūratqyzy
