foto: Reuters
Resei men Ukraina arasyndaǧy soǧysta uaqytşa diplomatiialyq serpılıs baiqaldy. AQŞ prezidentı Donald Tramp özınıŋ Truth Social äleumettık jelısınde Mäskeu men Kiev onyŋ ötınışı boiynşa 9-11 mamyr aralyǧynda üş künge atysty toqtatuǧa kelıskenın mälımdedı. Sonymen qatar taraptar 1000-ǧa 1000 formulasy boiynşa auqymdy äskeri tūtqyndar almasuyn jüzege asyruǧa uaǧdalasqan. Būl turaly VVS jazdy, dep habarlaidy “Adyrna”.
Tramp būl qadamdy «ūzaqqa sozylǧan, qandy ärı auyr soǧystyŋ aiaqtaluynyŋ bastamasy boluy mümkın» dep baǧalap, Resei prezidentı Vladimir Putin men Ukraina prezidentı Vladimir Zelenskiige bastamany qoldaǧany üşın alǧys bıldırdı.
Zelenskii üş kündık bıtımdı jäne tūtqyn almasu kelısımın rastady. Onyŋ aituynşa, Ukraina üşın basty gumanitarlyq mäsele – äskeri tūtqyndardy elge qaitaru.
«Qyzyl alaŋ bız üşın tūtqynǧa tüsken ukrain azamattarynyŋ ömırınen maŋyzdy emes», – dedı Ukraina prezidentı.
Ukraina prezidentı Vladimir Zelenskii 9 mamyrda Mäskeu qalasynda parad ötkızuge «rūqsat beretın» jarlyqqa qol qoidy. №374/2026 qūjat 8 mamyr, jūma künı Ukraina prezidentınıŋ resmi saitynda jariialanǧan. Onda būl şeşım «köptegen ötınışterdı jäne 2026 jylǧy 8 mamyrda amerikalyq tarappen kelıssözder barysynda belgılengen gumanitarlyq maqsatty eskere otyryp» qabyldanǧany körsetılgen.
Jarlyqta: «Parad ötetın uaqyt aralyǧynda (2026 jylǧy 9 mamyrda Kiev uaqyty boiynşa taŋǧy saǧat 10:00-den bastap) Qyzyl alaŋ aumaǧyndaǧy aumaqtyq şarşy ukrain qaruly küşterınıŋ qoldanu josparynan şyǧarylsyn», – dep jazylǧan.
Al Resei prezidentınıŋ baspasöz hatşysy Dmitrii Peskov Zelenskiidıŋ jarlyǧyna qatysty pıkır bıldırıp, «Bızge eşkımnıŋ rūqsaty kerek emes. Jeŋıs künın mazaq etuge jäne mūndai aqymaq äzıl jasauǧa tyrysatyn adamǧa obal. Būl, bälkım, onyŋ öz qasıretı bolar», – dedı.
Aita keteiık, Resei būǧan deiın 8–9 mamyr künderı «Ekınşı düniejüzılık soǧystaǧy Jeŋıs qūrmetıne» bırjaqty bıtım jariialaǧan bolatyn. Alaida Ukraina ol ūsynysty qoldamaǧan, al 6 mamyrdan bastap merzımsız atysty toqtatudy ūsynǧanymen, Mäskeu resmi jauap bermegen.
Resei prezidentınıŋ kömekşısı Iýrii Uşakov Mäskeu AQŞ bastamasyn qoldaitynyn mälımdedı. Onyŋ aituynşa, kelısım 9-11 mamyr aralyǧynda är taraptan myŋ adamnan tūratyn äskeri tūtqyn almasudy közdeidı.
Uşakov būl uaǧdalastyq amerikalyq tarappen jürgızılgen bailanystar nätijesınde jüzege asqanyn atap öttı. Putinnıŋ özı äzırge būl bastamaǧa jeke tüsınıkteme bergen joq.
Maidan şebınde tynyştyq ornai ma?
Bıtım turaly mälımdemelerge qaramastan, 8 mamyr künı taŋerteŋ taraptar bır-bırın atysty jalǧastyrdy dep aiyptady. Resei Qorǧanys ministrlıgı tün ortasynan bastap äskeri äreketter tolyq toqtatylǧanyn habarlasa, Ukraina şabuyldar jalǧasqanyn mälımdedı.
Resei tarapy jüzdegen ukrain drony men «Neptun» zymyrandary atyp tüsırılgenın habarlady. Al Ukraina äue qorǧanys küşterı reseilık ondaǧan drondy joiǧanyn mälımdedı. Sonymen qatar ukrain tarapy Reseidıŋ bırqatar mūnai nysandaryna soqqy jasalǧanyn habarlady.
Būl özara aiyptaular taraptar arasyndaǧy tereŋ senımsızdıktıŋ saqtalyp otyrǧanyn körsetedı.
Sarapşylardyŋ aituynşa, biyl Mäskeudegı Jeŋıs künı parady būrynǧydai auqymdy äskeri tehnikanyŋ qatysuynsyz ötpek. Resmi tüsındırmede būl «aǧymdaǧy jedel jaǧdaimen» bailanystyrylǧan.
Sondai-aq Mäskeude 9 mamyr künı mobildı internet pen habar almasu qyzmetterıne uaqytşa şekteuler engızıletını habarlandy. Bilık mūny qoǧamdyq qauıpsızdık şaralary retınde tüsındırıp otyr.
Üş kündık bıtım – strategiialyq betbūrys pa, älde simvolikalyq üzılıs pe? Sarapşylardyŋ bır bölıgı būl qadamdy gumanitarlyq mäselenı şeşuge baǧyttalǧan pragmatikalyq şeşım retınde baǧalaidy. Äsırese 1000-ǧa 1000 formatyndaǧy almasu – soǧys bastalǧaly bergı eŋ ırı tūtqyn almasulardyŋ bırı bolmaq.
Degenmen, atystyŋ tolyq toqtamauy jäne özara aiyptaular uaqytşa bıtımnıŋ tūraqty beibıt kelısımge ūlasuyna kümän tuǧyzady. Üş kündık tynyştyq ūzaq merzımdı kelıssözderge jol aşuy mümkın, alaida maidan dalasyndaǧy jaǧdai diplomatiialyq üderıstıŋ qanşalyqty berık ekenın körsetedı.
Qazırgı taŋda basty sūraq – būl üzılıs senım qalyptastyru qadamyna ainala ma, älde kezektı qysqa merzımdı taktikalyq pauza bolyp qala ma?
