مەملەكەتتىك نومىرلەردى پايدالانىپ، ءوزىن ۇلتتىق بانك، پوليتسيا نەمەسە ۇقك قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىراتىن الاياقتاردىڭ سانى ءبىر جىلدا 47%-عا ءوستى. بۇگىندە ينتەرنەت ارقىلى جاسالاتىن قىلمىستار بارلىق الاياقتىقتىڭ 54,2%-ىن قۇرايدى.
استانالىق تۇرعىن اسەل اعاجان دا مۇنداي جاعدايعا تاپ بولعان:
«باستاپقىدا ەشتەڭەدەن كۇماندانعان جوقپىن - «1414»-تەن كەلگەن حابارلاما بولار دەپ ويلادىم. كوپ ۇزاماي WhatsApp بۇزىلىپ، تانىستارىمنان قارجى سۇرالىپ جاتقانىن ءبىلدىم. جاقىندارىممەن دەرەۋ بايلانىسىپ، ەشتەڭە اۋدارماۋدى ەسكەرتتىم. اپكەممەن بىرگە ءنومىرىمدى قايتارىپ الدىق. قۋانىشىم - الاياقتار ماقساتتارىنا جەتە المادى. بىراق بۇل وقيعا قاتتى ۇرەي تۋعىزدى. وسىنداي جاعدايعا ءتۇسىپ جاتقان ادامداردى ويلاسام، جۇرەگىم اۋىرادى»، - دەيدى ول.
الاياقتارعا نەگە تۇساۋ سالا الماي وتىرمىز؟
قر ءىىم دەرەگىنشە، الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن 64 548 پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلعان. 1,1 ميلليوننان استام جادىناما مەن بروشيۋرا تاراتىلىپ، عالامتوردا 19 مىڭنان استام اقپاراتتىق ماتەريال جاريالانعان. سوعان قاراماستان، 2025 جىلى «1414» ءنومىرىن پايدالانىپ جاسالعان 5503 قىلمىس تىركەلگەن. بۇل - وتكەن جىلعى 3734 دەرەكپەن سالىستىرعاندا 47%-عا كوپ.
كيبەرقاۋىپسىزدىككە حالىقارالىق قولداۋ
ءىىم كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتى وتاندىق IT-كومپانيالار («Seven Hills of Kazakhstan»، «MSSP.GL») جانە حالىقارالىق سەرىكتەستەر («Group-IB»، «Kaspersky Lab»، «Doctor Web») اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتقان. ۇلتتىق بايلانىس پۋنكتى ارقىلى 109 مەملەكەتتىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارىمەن بىرلەسكەن جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.
قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە، بايلانىس وپەراتورلارىمەن بىرلەسىپ، 67 ميلليوننان استام جالعان قوڭىراۋ بۇعاتتالعان. انتيفرود ورتالىق جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە 2,2 ملرد تەڭگە بۇعاتتالىپ، ونىڭ 1,5 ملرد تەڭگەسى - ازاماتتاردىڭ، 644 ملن تەڭگەسى - دروپپەرلەردىڭ شوتتارىندا قالعان. 280 ءوتىنىش بويىنشا تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ، 247 ازاماتتىڭ 1,2 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى زاڭسىز نەسيەسى جويىلعان.
الاياققا الدانباۋدىڭ 10 قادامى
ءىىم ۇسىنعان نەگىزگى ەرەجەلەر:
-
تەلەفون ارقىلى كەلەتىن «بانك»، «پوليتسيا» نەمەسە «ينۆەستيتسيا» ۇسىنىستارىنا سەنبەۋ.
-
جەكە دەرەكتەر مەن سمس-كودتاردى ەشكىمگە بەرمەۋ.
-
بوگدە ادامدار ۇسىنعان قوسىمشالاردى ورناتپاۋ.
-
بەلگىسىز سايتتاردا الدىن الا تولەم جاساماۋ.
-
ينۆەستيتسيا الدىندا جوبانىڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرۋ.
-
قوسىمشالاردى تەك رەسمي كوزدەردەن جۇكتەۋ.
-
سىلتەمەلەر مەن قالقىمالى تەرەزەلەر ارقىلى تولەم جاساماۋ.
-
«ۇيالى ءنومىرىڭىز وشەدى» دەگەن قوڭىراۋلارعا سەنبەۋ.
-
بانكينگ ءپارولىن ۇنەمى وزگەرتىپ وتىرۋ.
-
شوتتارداعى اقشا قوزعالىسىن تۇراقتى باقىلاۋ.
الاياقتىققا تاپ بولعان جاعدايدا ازاماتتار پوليتسياعا نەمەسە «ە-ءوتىنىش» پلاتفورماسى ارقىلى جۇگىنۋى ءتيىس.
الاياقتىقتىڭ ءوسۋى قوعامداعى ءالسىز تۇستاردى - سەنىمنىڭ، اقپاراتتىق ساۋاتتىلىقتىڭ جانە ساقتىق مادەنيەتىنىڭ تومەندىگىن ايقىندادى. ميلليونداعان بروشيۋرا مەن مىڭداعان ءىس-شاراعا قاراماستان، ناتيجە كۇتكەندەي ەمەس. بۇل - قاۋىپسىزدىككە دەگەن كوزقاراستى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ قاجەتتىگىن كورسەتەدى.
جانسايا نۇرعاليقىزى
