Mäjılıs deputaty Nartai Särsenǧaliev Premer-Ministr Oljas Bektenovke jol-kölık oqiǧalarynyŋ ösuıne bailanysty deputattyq saual joldady, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Aituynşa, elde avtokölıkter sany soŋǧy bes jylda 1,7 millionǧa artqan, al jyl saiyn şamamen 3 million tranzittık kölık ötedı. Būl jol apattarynyŋ ösuıne äkelıp soqtyrady.
«Resmi derekke süiensek, 2025 jyldyŋ qaŋtar-tamyz aiynda elde 22 myŋnan asa jol-kölık oqiǧasy tırkelıp, sonyŋ saldarynan 32 myŋnan astam adam zardap şektı. 1 446 adam qaza tapty. Jol apatynyŋ sany – 2024 jyldyŋ säikes kezeŋımen salystyrǧanda şamamen 7 myŋǧa köp. Soŋǧy bes jylda tas joldaǧy tragediiadan 12 myŋnan asa azamatymyzdan aiyryldyq. Onyŋ 1 myŋnan astamy – balalar. Būl statistika – Maiqy bi babamyzdyŋ “temırden bolar kölıgıŋ, temırden bolar ölımıŋ” degen sözınıŋ aiǧaǧy»,- dedı ol.
Särsenǧaliev jol qauıpsızdıgın qamtamasyz etu üşın naqty şaralar qabyldaudy, sifrlyq navigasiia platformalaryn tiımdı paidalanudy jäne zaŋsyz jaryq şamdarǧa tyiym saludy ūsyndy.
«Bırınşıden, jürgızuşı jauapkerşılıgı. Tek 2024 jyly 12,6 million jol erejesın būzu faktısı tırkelse, 2025 jyldyŋ 9 aiynda būl körsetkış 9,7 millionǧa jetken. Mas küiınde ūstalǧan jürgızuşıler sany – 16 myŋnan asady. Sondyqtan jol erejesın bırneşe ret öreskel būzǧandardy qaita emtihan tapsyruǧa mındetteu kerek.
Ekınşıden, jürgızuşı kuälıgın zaŋsyz beru faktılerın tübegeilı toqtatu kerek. İnternette «250 myŋ teŋgege kuälık jasap beremın» degen jarnamalar örıp jür. Soŋǧy jyldary osyndai 222 qylmystyq fakt anyqtalǧan. Jaza qataŋdamai, būl mäsele şeşılmeidı.
Üşınşıden, aiyppūldy köbeitıp, kamera men drondy tek jazalau qūralyna ainaldyru dūrys emes. AQŞ pen Europa elderındei drondy jol sapasyn baqylauǧa paidalanu kerek. Aqau anyqtalsa, aqparat avtomatty türde jauapty organǧa jıberıluı tiıs.
Törtınşıden, apattardyŋ 30 paiyzy sapasyz joldyŋ saldarynan. Jelıge jügınsek, Qazaqstan jol sapasy boiynşa älemde 90-orynda tūr. Belgı qoiylmaǧan, syzyq syzylmaǧan, şūŋqyry jamalmaǧan joldar apatqa aparady. Sondyqtan jol salu men baqylaudyŋ jaŋa, aşyq tetıgı qajet. Merdıger arzan jol emes, qauıpsız ärı ūzaq qyzmet etetın trassa saluǧa mındetteluı tiıs.
Besınşıden, bırjolaqty trassalar – ölım oşaǧy. 2025 jyly adam ölımıne äkelgen jol apattary 41,9 paiyzǧa östı. Atyrau, Aqtöbe, Qyzylorda oblystarynda jaǧdai auyr. Avtokölık köp jüretın bırjolaqty joldardy keŋeitu – şūǧyl ärı maŋyzdy mındet.
Altynşydan, sifrlyq navigasiia platformalary jürgızuşını qauıptı uchaske, aua raiy nemese jol jöndeu turaly naqty ärı jedel aqparatpen qamtamasyz etuge mındetteluı kerek.
Jetınşıden, kölıkke zaŋsyz ornatylǧan LED jäne Bi-LED şamdarǧa qataŋ tyiym salu qajet. Qarsy baǧyttaǧy jürgızuşınıŋ közıne şaǧylysatyn jaryq talai adamnyŋ jaryq düniemen qoştasuna sebep bolyp otyr.
Jol qauıpsızdıgı – jekelegen salanyŋ emes, adam ömırıne tıkelei äser etetın memlekettık deŋgeidegı mäsele. Sebebı jol qysqartamyn dep asyqqandardyŋ ömırı qysqaryp ketıp jatyr. Osyǧan bailanysty deputattyq saualda köterılgen barlyq mäseleler boiynşa naqty şaralar qabyldanyp, jüielı jūmys jürgızıluın sūraimyz»,-dedı deputat.
