Австралия Қытай мен ДДСҰ сынға алды

1052

Австралияның премьер-министрі Скотт Моррисон әлем көшбасшыларын Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) қызметін өзгертуге шақырды. Ол коронавирустың таралу себептерін зерттеуді талап етеді. Өткен аптада ең кішкентай құрлықтағы саясаткерлер ДДСҰ мен ресми Пекинге қарсы үлкен сыни науқан бастады. Бұл туралы "Адырна" Новая газетаға" сілтеме жасап хабарлайды.

Моррисон өз үкіметінің Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымын реформалау жөніндегі ұсыныстарын АҚШ, Франция, Германия және Жаңа Зеландия басшыларымен келіссөздер барысында жариялады. Ол әлемнің кез-келген жерінен медициналық ақпаратты ашық түрде алуға құқығы болуы керек дейді. Тек Мориссонның пайымдауынша, қазіргіге ұқсас пандемия қайталанбайды. Сондықтан эпидемиологтар кез-келген елдің медициналық мекемелері мен мәліметтер базасына кез-келген елдің сұранысы бойынша шексіз қол жетімділікті қамтамасыз етуі керек. ДДСҰ 1948 жылы құрылған кезден бастап оның ережелеріне сәйкес қол жетімділік тиісті мемлекеттің билік органдарының шешімі болған жағдайда ғана берілуі мүмкін.

ABC News Австралияның ұсынысын кеңінен қолдау ДДСҰ-ның жойылуымен де аяқталуы мүмкін екенін айтады. Өйткені, 194 мүшенің әрқайсысына вето қоятын ұйымды реформалау қиынға соғады. Моррисон үкіметінің өзі бұл мәселенің шешімі ДДҰ-ның орнына жаңа құрылым құру болуы мүмкін екенін жасырмайды. Австралия халқы премьер-министрдің ұсыныстарын құшақ жая қарсы алды. Моррисонның идеялары тіпті оппозицияда да қолдау тапты: "көлеңкедегі" сыртқы істер министрі Пенни Вонг денсаулық сақтау саласындағы халықаралық тәртіпті нығайту жақсы идея екенін айтты. Бірақ премьер-министрге тек одақтас Америка Құрама Штаттарымен ғана емес, басқа да достас мемлекеттермен келісу үшін көп уақыт пен күш жұмсауға тура келеді, деді ол. ДДСҰ реформасы Австралия парламентінде бұрыннан талқылануда. Бұрынғы дипломат және Австралияның билеуші ​​либералды партиясының депутаты Дэйв Шарма 15 сәуірде ел бұл ұйымның маңызды доноры және оның жұмысындағы өзгерістерді талап етуге құқылы екенін айтты. Шарманың әріптесі және партияның мүшесі Андрю Хусти ДДСҰ-ны Қытай Коммунистік партиясының мүдделеріне сай жұмыс істемейді деп айыптады. Ол Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының басшыларын қызметінен босатуға шақырды.

Австралия премьер-министрінің ұсыныстары Парижде ғана қолдау таба қоймады. Франция президенті Эммануэль Макрон қазір реформалар мен тергеулермен айналысатын уақыт емес, өйткені әлем қазіргі уақытта пандемия зардаптарын тікелей жою үшін күш біріктіруі керек деді деп хабарлайды Reuters. Берлин мен Лондонда Австралияны қолдауға асықпауда. Осыған қарамастан, австралиялықтар өздерінің талаптарын 17 мамырда ДДҰ Ассамблеясында айтуға дайын.

Алайда, кез-келген реформалар мен тергеулерді Қытайдың қолдауынсыз жүзеге асыру мүмкін емес, дейді Австралия ұлттық университетінің халықаралық құқық профессоры Дон Ротвелл. БҰҰ пандемия себептерін зерттеу үшін комиссия құра алады, бірақ бұл жағдайда ҚХР бұл шешімге вето қоюға құқылы. Сарапшы, балама ретінде, пандемияға ешкімді жауапкершілікке тартуды мақсат етпейтін халықаралық шарттардың жобаларын жасауды қарастырады. Осыған ұқсас мысал ретінде Ротвелл Чернобыль атом электр станциясындағы апатқа бес айдан кейін ядролық авария туралы жедел ескерту туралы конвенция жасалған кезде әлемнің реакциясының қалай болғанын мысалға келтірді.

Тұтастай алғанда, австралиялық саясаткерлер Қытай билігін сынауда айтарлықтай жетістікке жетті. Австралия саяси жүйесінің бұндай тұтастығына құрметпен қарауымыз керек. Өйткені, континенттік ел Қытайға экономикалық жағынан тәуелді деуге болады. Қытай оның негізгі сауда серіктесі. 17 сәуірде Австралияның ішкі істер министрі Питер Деннетт ҚХР халықаралық қоғамдастықтың сұрақтарына жауап беруге және әлемге COVID-19 дистрибуциясы туралы ақпарат беруге міндетті екенін айтты. Бұған жауап ретінде Канберрадағы Қытайдың дипломатиялық өкілдігі Деннеттті АҚШ-тың үгіт-насихаттық "уағызын" қайталайды деп мәлімдеді, ал Пекинді сынға алған австралиялық саясаткерлерді Дональд Трамптың "попугайы" деп атады.

Айта кету керек, Америка Құрама Штаттары ДДСҰ-ны реформалау бастамасын қолдайтын санаулы елдердің бірі. Осылайша, Австралияның Ауыл шаруашылығы министрі Дэвид Литлпроуд бейсенбіде G20 көшбасшыларын Қытайда танымал жабайы жануарлардың "қара" базарларына тыйым салуға шақырды, өйткені олар адам денсаулығына және басқаларға қауіп төндіреді. АҚШ мемлекеттік хатшысы Майкл Помпео бұған бірден қолдау білдірді.

Австралияда коронавируспен 6 674 адам ауырып, 5 095 адам жазылып шықты. 78 науқас қайтыс болды.

Оңғар Қабден, 

"Адырна" ұлттық порталы

Пікірлер
Редакция таңдауы