Тарих
19.01.2020
Тарих
Орыстардан империя жасаған немістер
Мына карта 1768 - 70 жылғы Еділ өзенінің картасы. Осы кезде Еділ өзенінің ар жағына орыс казактары мен крестьяндары көшіп келіп поселение салып орналасып жатыр. Еділдің бер жағы бос жатыр, орыс әлі оған жеткен жоқ. (Бұл кезде "Петропавл, Павлодар, солтүстік Қазақстан біздің жер" деген әңгіме жоқ, солтүстік Қазақстан қайда, орекең қайда?) Ал сол кезде Жайық өзенінің бойы жағалай мынадай форпост (бекініс) қаптап тұрады екен (суретте). Оны неміс са..
10.01.2020
Тарих
Қуаныш Жұмабек: Қожалар қазаққа жатады
Қазақ халқының тарихи-мəдени құрылымындағы рушылдық – әр қазақ үшін өзінің тегін, жеті атасын және түп тамырын тану жолында таптырмас тәрбие құралы. Қазақтар қашанда өзара танысу барысында бір-бірінен ру сұрасуды жөн санаған. Қожаларға елімізде қалыптасқан бұл сұраққа жауап беру қиынға соғатынын білеміз. Өйткені, қожалардың шығу тарихы осы уақытқа дейін арнайы зерттелмегендіктен, халықтың пікірі әралуан. Кейбіреулері қожаларды арабтардың ұрпақтар..
18.12.2019
Тарих
Сəукеленің қасиеті
Мың жылдар бойы формасын өзгертпей, бастапқы мәнін жоймай келе жатқан бір ерекше баскиіміміз бар. Ол "Сәукеле". Еуропа қыздары басына ақ фатасын киюді армандаса, біздің қазақ қызы үшін сәукеле кию үлкен бақыт болған. Осы күні тойларда ресторанға миллиондап ақша шашып, жасанды дауыспен айтылатын әнге миллиондап шығындалатын, хит тамаданы жалдап тыраштанатын байшыкештер осы сәукеленің керемет нұсқасын жан жүрегі қызына жасап беруге ақылы жетпейді,..
23.11.2019
Тарих
Жұмбақ жазудың кілтін тапқан ғұлама
Бүгін – бұдан 126 жыл бұрын бағзы төрүк руника жазуының рухани жаңғыруына ғылыми бетбұрыс жасаған айтулы күн «Теңрiдей Теңрiде болған төрүк бiлгiр қаған бұ таққа отырдым. Сөзiмдi түгел есiткiн: соңымдағы iнi-жиенiм, ұлым,  бiр-екi [жақын] руым, халқым…» (Күлтегiн кiшi жазу, 1).                 1893 жыл 25 қараша. Дат ғалымы Вильгельм Томсен Дания Ғылым Академиясының кезектен тыс мәжілісінде Монғолияның Орқ..
28.10.2019
Тарих
Меруерт ӘБУСЕЙІТОВА: Өз тарихыңызды білмей қалайша жер басып жүрсіз?
Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының корреспондент мүшесі, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Р.Б.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының тарихи материалдарды зерттеу ақпараттық орталығының директоры, ЮНЕСКО «Ғылым және руханият» кафедрасының меңгерушісі Әбусейітова Меруерт Қуатқызы «Адырна» ұлттық порталына арнайы сұхбат берген еді. «Тарих» тақырыбын кеңінен қозғаған сүбелі сұхбатымызды оқырман қауымға ұсынамыз. – Өзіңіз бас ..
18.10.2019
Тарих
Қанның құдіреті
Бала кезімізде "қаны бір ғой", "қаны тартып тұр ғой" деген сөзді жиі естіп өстік. «Қанына тартпағанның қары сынсын», тағы басқа «қан» деген қасиетті ұғымдардың астарында туыстық жақындықтың нышаны жататынын аңғаратын едік. Бірақ қазақ неге осы сөзге тоқтаған? Мұның ғажап құпиясы мен терең мәнін қарапайым ғана қазақ шалы дәлелдегенде халықтың даналық көрегендігі мен өмірдің адам біле бермейтін, кез келген ғұламалардың өзі шеше алмайтын сансыз сырл..
26.09.2019
Тарих
Шыңғыс ханның шындығы
Бүгінде әлем тарихы мен әдебиетін кезіп жүрген Шыңғыс ханның сұрапыл бейнесінен мен білетін Шыңғыс хан түбегейлі өзгеше сипатта. Осыны түсіндіріп беруге тырысайын. Бұл орайда қордаланған сұрақтар ұшан-теңіз. Бұған бабамыздың түк те қатысы жоқ. Адастырған белгілі бір топ, сол топты абыройсыз іске итермелеген белгілі бір мүдделі мемлекеттің билеушілері. Сол топтың «еңбегінің» арқасында әлем тарихының үлкен бір тарауы­ адам танымастай өзгерді, ең со..
Тағы жүктеу