Астанада Досмұхамедұлы көшесінің бойында (Ақжол көшесінен Алаш даңғылына дейін) ұзындығы 3 шақырым болатын техникалық су құбыры қайта жаңартылып жатыр. Бұл желінің жұмыс істеп тұрғанына 20 жылдан асқан, ал құбырлар мен жабдықтардың тозу деңгейі 100%-ға жеткен. Осы магистраль арқылы 80 кәсіпорын, соның ішінде ЖЭО-1, «Астана-Тазалық» және басқа да ірі өнеркәсіп орындары техникалық су алып отыр.
Тұтынушылар мен жаңа өндіріс нысандары көбейгендіктен, қолданыстағы желі қажетті су көлемін қамтамасыз ете алмай қалды. Жобаның құны – 2,38 миллиард теңге. Қазіргі уақытта жұмыстың 55%-ға жуығы аяқталды, жоспарланған 3 шақырымның 1,7 шақырымына жаңа құбырлар төселді.
Қандай жұмыс атқарылды?
Жаңа су құбырының бір шақырымнан астам бөлігі жолды толық қазбай-ақ, жер астымен жүргізілді. Бұл әдіс маңайды бүлдірмей, тұрғындар мен жүргізушілерге қолайсыздық тудырмауға мүмкіндік берді. Тағы 600 метрге жуық құбыр ашық әдіспен төселді. Сондай-ақ, нысанда су беруді реттеуге арналған бес жаңа құдық пен жабдықтар орнатылды.
Жоба бойынша барлығы 22 құдық пен 10 техникалық камера салу қарастырылған. Қазір мердігер жұмысты әрі қарай жалғастырып, ұзындығы 232 метр болатын келесі учаскені дайындап жатыр.
Неліктен су құбырын ауыстыру қажет?
Қолданыстағы су құбырының пайдаланылып келе жатқанына 20 жылдан асқан және ол өз қолдану мерзімін толық өтеді. Құбырлар мен жабдықтардың 100%-ға тозуы судың ағуы, ақаулардың пайда болуы және техникалық су берудегі іркілістер қаупін арттырады.
Осы уақыт ішінде Астана одан әрі өсіп келеді. Қалада жаңа өндіріс орындары пайда болып, тұтынушылар саны мен коммуналдық желілерге түсетін салмақ артып келеді.
Жаңа су құбыры суды көбірек өткізе алады және 80 ұйым мен кәсіпорынды тұрақты түрде техникалық сумен қамтамасыз етеді.
Желілер «ақылды» бақылауға қалай көшіріледі?
Сонымен қатар Астанада құны 916,4 млн теңге болатын сумен қамту және су бұру жүйесін басқарудың цифрлық жүйесі дайындалып жатыр. Ол сорғы станцияларын, желілердің электронды карталарын, судың қысымы мен шығыны туралы мәліметтерді, диспетчерлік қызметтерді, арнайы техниканың GPS-мониторингін және жөндеу бригадаларының мобильді қосымшаларын бір арнаға біріктіреді.
Егер қайсыбір учаскеде судың қысымы немесе шығыны өзгерсе, диспетчер ауытқуды экраннан көріп, зақымдалуы мүмкін орынды анықтайды да, ол жерге ең жақын орналасқан бригаданы жібереді.
2026 жылы жобалық құжаттаманы дайындауға 92,8 млн теңге қарастырылған. Құны 823,6 млн теңге болатын негізгі жұмыстар 2027 жылға жоспарланған. Жобаны 2027 жылдың соңына дейін аяқтау көзделіп отыр.
Бұл шаралардан қалаға не пайда?
2025 жылы Астана желілеріндегі судың нақты ысырабы 21% болды. Цифрлық бақылау судың ағуы мен ақауларды жылдам табуға, мәселесі бар учаскелерді дәлірек анықтауға және апаттарды тез арада жоюға мүмкіндік береді.
Жүйе тек су құбырларын ғана емес, кәріз желілерін де қамтиды. Бұл кептелістер мен судың тасуын ертерек анықтап, жолдар мен қала аумақтарында су басу қаупін азайтады.
2029 жылға дейін Астанада жалпы құны 12,04 млрд теңге болатын сумен қамту және су бұру желілерін салу мен қайта жаңарту бойынша тоғыз жобаны жүзеге асыру жоспарланған.
Нәтижесінде елорда әбден тозған су құбырының орнына жаңа магистральға ие болады, ал коммуналдық қызметтер желілердің жағдайын онлайн қадағалап, ақауларды әлдеқайда жылдам жоя алады.
