Темекі шегу – әлемдегі ең өзекті қоғамдық денсаулық сақтау мәселелерінің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, темекі жыл сайын 7 миллионнан астам адамның өмірін қияды. Оның ішінде 1,6 миллионнан астам адам темекі түтінін өздері шекпесе де, пассивті түрде жұту салдарынан көз жұмады.
Темекінің зияны тек өкпемен шектелмейді. Темекі құрамында 7000-нан астам химиялық зат бар, олардың кемінде 250-і адам ағзасына зиянды, ал 69-ы қатерлі ісік тудыруы мүмкін. Темекі шегу өкпе обыры, жүрек-қан тамырлары аурулары, инсульт, созылмалы тыныс алу жолдары аурулары және басқа да көптеген дерттердің негізгі себептерінің бірі болып саналады. Сарапшылардың бағалауынша, өмір бойы темекі шеккен адам орта есеппен 10 жыл өмірін жоғалтады.
Қазақстанда да бұл мәселе өзекті болып отыр. Ұлттық статистика бюросының зерттеуіне сәйкес, ел тұрғындарының 20,7%-ы темекі шегеді. Ер адамдар арасында бұл көрсеткіш 39,8%-ды құраса, әйелдер арасында 7,6%-ға жеткен. Сонымен қатар ДДҰ деректері бойынша, Қазақстанда 15 жастан асқан халықтың шамамен 22,1%-ы темекі өнімдерін пайдаланады.
Темекі шегудің салдары тек денсаулыққа ғана емес, экономикаға да әсер етеді. Адамдар темекіге жұмсаған қаражатын азық-түлікке, білімге немесе денсаулық сақтауға бағыттай алмайды. ДДҰ мәліметтері бойынша, темекі тұтыну әлемдік экономикаға жыл сайын триллиондаған доллар көлемінде шығын келтіреді.
Соңғы жылдары Қазақстанда темекіге қарсы күрес күшейтілді. Қоғамдық орындарда темекі шегуге шектеулер енгізіліп, темекі өнімдерінің жарнамасына тыйым салынды, акциздер көтерілді және қаптамаларда ескерту суреттері орналастырылды. Мұндай шаралар жастар арасында темекіге әуестенудің алдын алуға және шылымқорлардың санын азайтуға бағытталған.
Темекі шегумен күрестің ең тиімді жолдарының бірі – халықтың денсаулық туралы сауаттылығын арттыру. Әсіресе жасөспірімдерге темекінің зияны жөнінде жүйелі ақпарат беру маңызды. Себебі зерттеулер көрсеткендей, темекі шегуді бастағандардың басым бөлігі бұл әдетке кәмелетке толмай тұрып үйренеді.
Темекі шегу – алдын алуға болатын қауіптердің бірі. Әрбір адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, зиянды әдеттен бас тарту арқылы өмір сапасын жақсарта алады. Ал мемлекет пен қоғамның бірлескен әрекеті халық денсаулығын сақтауға және болашақ ұрпақтың әл-ауқатын арттыруға мүмкіндік береді.
