Бүгін – Халық әртісі, театр және кино актері Ыдырыс Ноғайбаевтың туғанына 95 жыл. Ол қазақ сахна өнерінің дамуына зор үлес қосқан көрнекті өнер қайраткері, терең психологиялық образдарымен ерекшеленген актер.
Ыдырыс Ноғайбаев 1931 жылы 15 мамырда Алматы облысы Талғар қаласында дүниеге келген. Жастайынан ұлттық өнерге жақын өсіп, 15 жасында Алматы көркемөнер училищесіне оқуға түседі. Кейін 1950-жылдардың басында Мәскеудегі А.В.Луначарский атындағы театр өнері институтында білім алады. Оның ұстазы – профессор И.М.Раевский.
1954 жылдан бастап М.Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік драма театрының құрамында қызмет етіп, кәсіби актерлік жолын бастайды. Сахнадағы алғашқы рөлдерінің бірі – Назым Хикметтің «Фархат-Шырын» спектакліндегі Фархат бейнесі.
Ыдырыс Ноғайбаев сахнада күрделі мінезді, терең психологиялық кейіпкерлерді сомдаумен танылды. Оның репертуарында қазақ және әлем классикасының ірі туындылары бар. Атап айтқанда:
- «Айман-Шолпан» – Көтібар
- «Еңлік–Кебек» – Есен
- «Қарақыпшақ Қобыланды» – Қобыланды
- «Абай» – Абай
- «Қан мен тер» – Қален
- «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» – Қарабай
- Шекспир шығармалары – Отелло, Петруччио
Актер М. Горький шығармаларындағы кейіпкерлерді сомдау арқылы да ерекше танылды. Оның шығармашылығында әлеуметтік-психологиялық тереңдік, адам жанының күрделі иірімдерін ашу басты орын алды.
1955 жылдан бастап Ыдырыс Ноғайбаев кино саласында да жемісті еңбек етті. Ол ұлттық киноның дамуына елеулі үлес қосты. Танымал фильмдердегі рөлдері:
- «Мазасыз көктем» – Ыдырыс
- «Ботакөз» – Амантай
- «Өмір жолында» – Оспан
- «Асуда» – Данияр
- «Алғашқы мұғалім» – Нармағанбет
- «Қыз Жібек» – Сырлыбай
1970 жылдан бастап Алматы мемлекеттік өнер институтында (қазіргі Қазақ ұлттық өнер университеті) және республикалық эстрада студиясында ұстаздық етті. Бірнеше буын жас актерлерді тәрбиеледі.
Ол халықаралық деңгейде де өнер көрсетіп, Мәскеу, Қазан, Уфа, Нүкіс және Иранның Шираз қаласында гастрольдік сапарларда болған.
Ыдырыс Ноғайбаев – КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974), «Құрмет Белгісі» орденінің иегері, қазақ театр өнерінің алтын қорына енген тұлға.
