Қазақстандағы балалар хирургиясының негізін қалаған көрнекті дәрігер, ғалым, қоғам қайраткері, академик Камал Ормантаевтың туғанына биыл 90 жыл толды.
Камал Ормантаев – Қазақстан медицинасының тарихында өзіндік орны бар тұлға. Ол мыңдаған баланың өмірін сақтап қалған хирург қана емес, отандық балалар хирургиясы мектебін қалыптастырған ұстаз, ғылымға жаңалық әкелген зерттеуші және қоғамдық-саяси мәселелерге белсенді араласқан азамат болды.
Камал Ормантаев 1959 жылы ҚазММИ-дің педиатрия факультетін тәмамдады. 1961 жылы балалар хирургиясы кафедрасында клиникалық ординатурадан өтіп, 1965 жылы Алматы медициналық институтының госпитальдық хирургия кафедрасында аспирантурасын аяқтады. Кейін КСРО Медицина ғылымдары академиясының Педиатрия ғылыми-зерттеу институтында докторантурада білім алды.
Еңбек жолын балалар хирургиясы кафедрасында ассистент болып бастап, аудандық ауруханада педиатр-дәрігер қызметін атқарды.
1968 жылдан 2011 жылға дейін С. Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің балалар хирургиясы кафедрасын басқарды. Осы жылдар ішінде ол Қазақстандағы балалар хирургиясының жеке ғылыми және клиникалық мектебінің қалыптасуына үлкен үлес қосты.
Ол сондай-ақ Алматы медициналық институты педиатрия факультетінің деканы, Қазақстан Республикасының Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығының директоры қызметтерін атқарды.
Камал Ормантаевтың қолынан 20 мыңға жуық хирургиялық операция өтті. Ол Қазақстанда алғашқылардың бірі болып балалардағы кеуде қуысының туа біткен шұңқыр тәрізді деформациясына торакопластика жасады.
Оның есімі бүгінде Қазақстандағы балалар хирургиясының даму тарихымен тікелей байланысты.
Алайда Камал Ормантаевтың өмірін тек медицинамен шектеу мүмкін емес.
Кеңес Одағы ыдырап, Қазақстан тәуелсіздікке бет алған кезеңде ол елдің қоғамдық-саяси өміріне араласты. Ұлттық мәселелер, мемлекеттің болашағы, азаматтық еркіндік пен демократиялық өзгерістер тақырыптарына қатысты өз ұстанымын ашық білдірген зиялы қауым өкілдерінің қатарында болды.
Ормантаев тәуелсіздік жылдарының алғашқы кезеңіндегі қоғамдық-саяси қозғалыстардың белсенді өкілдерінің бірі болды. Ол «Азат» қозғалысының басшылығында болған тұлғалардың қатарында аталды.
Бұл кезең Қазақстан қоғамы үшін күрделі уақыт еді. Кеңестік жүйеден жаңа мемлекетке өту, ұлттық мемлекеттілікті қалыптастыру, тіл, жер, тарихи сана және демократиялық құндылықтар төңірегіндегі пікірталастар қоғамда қызу жүрді.
Камал Ормантаев осы мәселелерге бейжай қарамай, азаматтық позициясын білдірген дәрігер-интеллигент ретінде танылды.
Тәуелсіз Қазақстанның алғашқы онжылдықтарында Ормантаев биліктің саясатына сын көзбен қараған қоғамдық-саяси ортада да болды. Ол оппозициялық бағыттағы қозғалыстар мен пікірталастарға араласып, елдегі саяси процестерге қатысты өз ойын ашық айтқан.
Медицинада ол баланың өмірі үшін күрессе, қоғамдық өмірде елдің болашағы туралы пікірін қорғады. Оның азаматтық ұстанымы кәсіби атақтарынан бөлек, өз дәуірінің қоғамдық мәселелеріне араласқан зиялы қауым өкілі ретіндегі бейнесін қалыптастырды.
Камал Ормантаев бірнеше буын дәрігерлерін де тәрбиеледі. Оның шәкірттері Қазақстанның әр өңірінде балалар хирургиясының дамуына үлес қосты.
Ғалымның еңбектері балалар хирургиясының түрлі бағыттарын қамтыды. Оның ғылыми ізденістері клиникалық тәжірибемен ұштасып, Қазақстандағы балаларға көрсетілетін хирургиялық көмектің дамуына ықпал етті.
Камал Ормантаев 89 жасында дүниеден өтті.
Оның өмірі – бір адамның бірнеше тарихи кезеңнің куәсі болып қана қоймай, сол кезеңдерде белсенді әрекет еткенінің мысалы.
