35 жыл бұрын. Тәуелсіздік алдында Ұлы көшке қозғау салған қаулы қабылданды

269
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/APSXWFb8Bl2KmcXS2ncdrmlmjiRj7dbPnLMqL1WC.png

Фото: ЖИ көмегімен

18 қараша – қазақ халқының тарихи жадында ерекше орын алатын күн. Осыдан 35 жыл бұрын, 1991 жылғы 18 қарашада Қазақ КСР Министрлер Кабинетінің №711 қаулысы қабылданып, шетелдерде тұратын этникалық қазақтардың тарихи Отанына оралуына құқықтық негіз қаланды. Бұл құжат тәуелсіздік қарсаңында қабылданған маңызды тарихи шешімдердің бірі болды.

ХХ ғасырдағы ашаршылық, саяси қуғын-сүргін және күштеп ұжымдастыру салдарынан көптеген қазақ отбасы тарихи мекенінен кетуге мәжбүр болды. Олардың бір бөлігі Қытай, Моңғолия, Түркия, Иран, Ауғанстан және басқа да елдерге қоныстанды.

Шетелде өмір сүрген қазақтар ана тілі мен ұлттық дәстүрлерін сақтап қалды. Қазақстан тәуелсіздікке жақындаған кезеңде шетелдегі этникалық қазақтардың тарихи Отанына оралу мәселесі де көтеріле бастады.

1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Кеңес Одағында саяси және қоғамдық өзгерістер жүрді. Осы кезеңде ұлттық мәселелер, демографиялық жағдай және шетелдегі қазақтармен байланысты қалпына келтіру мәселелері мемлекеттік деңгейде қарастырыла бастады.

1991 жылғы 18 қарашада Қазақ КСР Министрлер Кабинеті «Басқа республикалар мен шет елдерден ауылдық жерлерде жұмыс істеуге ниет білдірген жергілікті ұлт өкілдерін Қазақ КСР-іне көшірудің тәртібі және шарттары туралы» №711 қаулыны қабылдады.

Құжатта көшіп келетін азаматтарды қабылдау, тасымалдау және орналастыру тәртібі белгіленді. Бұл жұмыстарды ұйымдастыру жергілікті кеңестердің атқару комитеттеріне, агроөнеркәсіп кешенінің кәсіпорындары мен ұйымдарына жүктелді. Ал көші-қон үдерісін үйлестіру Қазақ КСР Еңбек министрлігінің міндетіне кірді.

Қаулының қабылдануы Қазақстан тәуелсіздігін жариялағанға дейін шетелдегі қазақтарды елге көшіру мәселесі қарастырыла бастағанын көрсетті.

№711 қаулы қабылданғаннан кейін шетелдегі қазақтарды Қазақстанға қоныстандыруға дайындық жұмыстары жүргізілді. Алғашқы кезеңде Моңғолияда тұратын қазақтардың елге оралуына мүмкіндік туды. Қазақстанның бірқатар өңірінде көшіп келетін отбасыларды орналастыру, жұмыспен қамту және тұрмыстық жағдайын қамтамасыз ету мәселелері қарастырылды.

1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан тәуелсіздігін жариялады. Осыдан кейін шетелдегі этникалық қазақтарды тарихи Отанына қайтару мемлекеттік саясаттың бағыттарының біріне айналды.

评论