اقش-تاعى پرەزيدەنت سايلاۋى: ترامپ تاعىنان تايا ما؟

644

  3 قاراشادا اقش-تا پرەزيدەنت سايلاۋى وتەدى. دونالد ترامپ  ەكىنشى مارتە ورنىندا قالا ما الدە دەموكراتيالىق پارتيانىڭ وكىلى دجو بايدەن بيلىككە كەلە مە دەگەن سۇراقتاردىڭ جاۋابى ناقتىلانار كۇنگە دە ءبىر ايدان اسا ۋاقىت قالدى. ساياسات ساحناسىندا 1970 جىلداردان بەرى جۇرگەن دجو بايدەن بۇعان دەيىن جۇرتشىلىققا باراك وباما ۇكىمەتىندە ۆيتسە-پرەزيدەنت مىندەتىن اتقارۋشى قىزمەتى ارقىلى تانىلعان بولاتىن.

Cايلاۋ ناۋقانى الدىندا الەۋمەتتانۋشىلار جەرگىلىكتى تۇرعىندار اراسىندا ساۋالنامالار جۇرگىزىپ، سايلاۋشىلاردىڭ بۇيرەگى كىمگە بۇرادى دەگەن ماسەلەنى انىقتاۋعا تىرىسادى. بىراق، بۇل سايلاۋ ناتەجيەسىنىڭ ناقتى كورسەتكىشى دەۋگە كەلمەيدى. ماسەلەن، 2016 جىلى حيلاري كلينتون سايلاۋالدى ساۋالنامالاردا دونالد ترامپقا قاراعاندا 3 ميلليونعا جۋىق ارتىق داۋىس جيناعان بولاتىن. جىل باسىنان بەرگى ەل ىشىلىك ساۋالنامالاردا دجو بايدەن ترامپتان وزىپ كەتتى. سوڭعى اپتالاردا ونىڭ رەيتينگى 50% بولدى. دەي تۇرعانمەن دە، بىرنەشە كۇننەن بەرى ترامپتىڭ جاعدايى وڭالىپ كەلەدى. بي-بي-سي جاريالاعان (جالپىحالىقتىق ساۋالنامالار ناتەجيەسىنە سۇيەنىپ) ساۋالنامانىڭ 15 قىركۇيەكتەگى ناتەجيەسى بويىنشا ترامپ 43% كورسەتكىشكە يە.

اقش-تاعى سايلاۋ ناتەجيەسى شتاتتارعا تاۋەلدى. ازىرگە ول ماسەلە بويىنشا دجو بايدەننىڭ جاعدايى جاقسى دەۋگە بولادى. سايلاۋعا دەيىن ءالى ءبىر ايدان اسا ۋاقىت بار ەكەنىن ەسكەرسەك، جاعدايدىڭ ءاپ ساتتە وزگەرۋى دە عاجاپ ەمەس. ساۋالنامالار ناتەجيەسى بايدەننىڭ ميچيگان، پەنسيلۆانيا جانە ۆيسكونسين  سىندى شتاتتاردا جەتەكشى ورىنعا يە ەكەنىن كورسەتتى. ەستەرىڭىزدە بولسا، 2016  جىلعى سايلاۋدا  دونالد ترامپ اتالعان شتاتتاردا 1%-عا جۋىق باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتكەن بولاتىن.

ترامپتىڭ سايلاۋ كومانداسىن الاڭداتاتىن تاعى ءبىر نارسە – ول 2016 جىلى ايقىن باسىمدىققا يە بولعان شتاتتارداعى جاعداي. 4 جىل بۇرىن ايوۆا، وگايو، تەحاس سىندى نەگىزگى شتاتتاردا 8-10 پايىزبەن العا شىقسا، قازىر ءۇش شتاتتا دا دجو بايدەنمەن داۋىس سانى شامالاس.

كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ ءورشۋى ترامپتىڭ ورنىندا قالۋ نەمەسە قالماۋ ماسەلەسىندە نەگىزگى فاكتور بولۋى مۇمكىن. ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىندا ەلدە توتەنشە جاعداي جاريالانىپ، ىندەتتىڭ الدىن-الۋ ءۇشىن 55 ملرد دوللار قارجى بولىنگەن بولاتىن. ترامپتىڭ بۇل شەشىمىن سول كەزدە امەريكاندىقتاردىڭ 55 پايىزى قولدادى، دەپ حابارلايدى تۇراقتى تۇردە ساۋالنامالار جۇرگىزگەن Ipsos. بىراق قارسىلاس پارتيا دەموكتاراتتاردىڭ قولداۋى ۋاقىت وتە كەلە جوعالدى. ال رەسپۋبليكاشىلدار ءوز پرەزيدەنتتەرىن قولداۋىن جالعاستىردى.  الايدا، سوڭعى مالىمەتتەر بويىنشا ونىڭ جاقتاستارى دا شىعارعان شەشىمگە كۇمانمەن قاراي باستاعان. سەبەبى، ەلدىڭ وڭتۇستىگى مەن باتىسىنداعى شتاتتاردا ۆيرۋس قايتا ءورشي باستادى. شىلدە ايىندا ترامپتىڭ شەشىمىن قولداۋشىلار 78 پايىزعا دەيىن تومەندەپ، تامىز ايىنىڭ سوڭىندا ءبىرشاما وسكەن. ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتى ساراپشىلارىنىڭ بولجاۋىنشا، سايلاۋ كۇنى كوروناۆيرۋستان قايتقاندار سانى 260 000 مىڭعا جەتۋى مۇمكىن.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، قازان ايىندا اقش-تا كوروناۆيرۋسقا قارسى جاپپاي ەگۋ ناۋقانى باستالادى. ترامپتىڭ "Warp Speed وپەراتسياسى" جانە ونىڭ اكىمشىلىگىنىڭ ۆاكتسيناتسيا تۋرالى باستاماسى – سايلاۋ جاعدايىن وزگەرتە الادى دەگەن بۇلىڭعىر ۇمىتتەن تۋىنداعان شەشىم بولۋى مۇمكىن. اتالعان جوبانىڭ باس كەڭەسشىسى ۆاكتسينانىڭ 3 قاراشاعا دەيىن تارالۋىنا كۇمانمەن قارايدى.

ماتەريال BBC-ءدىڭ ورىس قىزمەتىنەن ىقشامداپ اۋدارىلدى

 

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى