پروزوپاگنوزيا نەمەسە جوعالعان بەينە

119

جاعالاۋ ماڭىندا ۇزىندىعى بەلىنە ءسال جەتىڭكىرەگەن شاشتارى مەن كەڭ ەتەكتى اق كويلەگىن جەل ۇشىرا ويناقتاعان قىز جالعىز تۇر. ويىنا الدەنە ورالاتىن سياقتى.

* * *

ايلىق تۇسكەنىن ەستي سالا وقۋ اياقتاپ جۇمىسقا كىرگەلى العاشقى ەڭبەكاقىسىن الۋعا اسىققان ول جاقىن ماڭداعى بانكوماتقا جاياۋلاتا تارتتى. نەشە كۇننەن بەرى سومكەسىنىڭ نەگىزگى بۇرىشىنان تۇراقتى ورىن تابا جايعاسقان كارتوچكاسىن ساۋساقتارىن سۇڭگىتىپ جىبەرىپ تاعى ءبىر تەكسەرىپ قويدى. ىشىندەگىنى ءدال قازىر الماسا اقشاسى قايتا جوق بوپ كەتەردەي-اق بارىنشا اسىعا ءتۇستى. قارسى بەتتەن بانكومات قۇرىلعىسىنا قاراي بەتتەپ كەلە جاتقان بويى ورتادان جوعارىلاۋ كەلگەن، ۇستىنە قوڭىر كۇرتەشە كيگەن، قويۋ قارا شاشتى اققۇبا جىگىتتى بايقاپ، ودان بۇرىن جەتۋگە تىرىسىپ، ءجۇرىسىن ءتىپتى جىلدامداتتى. مىنە، بانكوماتقا دا جەتتى. جول بويى قولىنا ۇستاپ دايىنداپ كەلە جاتقان كارتوچكاسىن ەكراننىڭ سول جاق تومەنگى بۇرىشىنداعى جىڭىشكە سىزىققا سالىپ كەپ جىبەردى. بىراق ءبارى ول جوسپارلاعانداي بولا قويمادى. قىرسىققانداي قۇرىلعى كارتوچكانى سالعان كۇيى جۇتپاي تۇرىپ الدى. شىدامسىزدىق تانىتىپ قوزعالماي تۇرعان كارتوچكانى باسبارماعىمەن ارى يتەرىپ قالدى. بۇل جولى جۇتۋىن جۇتقانىمەن ەكران تۇك بولماعانداي ءۇنسىز مەڭىرەيىپ تۇر ەدى. نە ءتىل تاڭدا، نە قۇپيا ءسوز جاز دەپ كورسەتپەگەنىن كورىپ، بىردەڭەنى بۇلدىرگەنىن، بۇلدىرگەندە دە قاتتى بۇلدىرگەنىن بىلە قويىپ ءون بويىنان سۋىق تەر بۇرق ەتە ءتۇستى. نە ىستەرىن بىلمەي ارتقا بۇرىلعانى سول ەدى، جاڭا بانكوماتقا وزىمەن قاتارلاسا جەتكەن جاس جىگىت بۇعان قادالا قاراپ تۇر ەكەن. ءبارىن باقىلاپ تۇرعان بولسا كەرەك:

- «جويۋ» تۇيمەشەسىن ءبىراز ۋاقىت ۇزدىكسىز باسىپ تۇرىڭىز، - دەدى جىميىپ. ەزۋى جىميعانمەن كوزدەرى ءمىز باقپاستان وتكىرلەنە ۇشقىن شاشىپ سۋىقتاۋ قاراعانداي بولدى. تەز ارادا قيمىلداي قويماسىن بىلسە كەرەك. جىلدام الدىنا شىعىپ ءوزى ايتقان اقىلىن ورىنداي باستادى. ءبىر قىرىنداپ ءسال الدىدا تۇرعان بەيتانىستىڭ جۇزىنە تاڭىرقاعانداي قادالا قاراپ تۇر ەدى. كەنەت قولىنا، «مىنەكەيىڭىز، ەندى ءوزى المايىنشا ارى يتەرمەڭىز» دەپ كارتوچكاسىن ۇستاتىپ جاتقانىن بىراق اڭعارىپ، قىسىلعان بولدى. ءجۇزى سونداي وتكىر ءارى كوزدەرى ەرەكشە ۇشقىن شاشىپ تۇرعانداي كورىندى. ناعىز ەر جىگىتكە لايىق مىنەزدى ءتۇر دەپ ويلادى ىشىنەن. بەتپە-بەت ۇزاق قاراپ تۇرۋعا قاۋقارى جەتپەي، كوزدەرىن تايدىرىپ اكەتتى. جاڭا عانا وسى جىگىتتەن بۇرىن جەتۋگە اسىعىپ بانكوماتتى قىزعانعانىن ويلاپ ىشتەي ءبىرتۇرلى ىڭعايسىزدانا ءتۇستى. داۋىسى شىعار-شىقپاس قانا باسەڭ ۇنمەن "راقمەت" دەپ العىسىن ءبىلدىرىپ، الامىن دەگەن اقشا دا جايىندا قالىپ، جونىنە كەتە باردى. كەتىپ بارا جاتىپ كوڭىلى ءبىرتۇرلى الابۇرتىپ، ءبىر جۇرەگىنە جاقىن ادامىنان الىستاپ بارا جاتقانداي الابوتەن كۇي كەشتى.

سوناۋ ءبىر كۇنگى كەزدەسۋدەن كەيىن وڭاشا قالسا-اق بولدى، ويىنا سول قوڭىر كۇرتەشەلى، ءسال ەزۋ تارتا سۋىقتاۋ جىمياتىن جىگىت ورالا بەرەتىن بولدى. كەيدە ءتىپتى سونى ويلاۋ ءۇشىن دە وڭاشا قالعىسى كەلەتىندەي. سونداي ءبىر ويعا شومعاندا ءوزىنىڭ ەرىكسىز جىميىپ وتىرعانىن بايقاپ قاپ، ەشكىم كورىپ قويمادى ما ەكەن دەپ قىسىلا اينالاسىن لەزدە ءبىر شولىپ شىعادى. ونىڭ بەينەسىن كوز الدىنا ەلەستەتپەگەن كۇنى جوق شىعار، ءسىرا. بىراق نەگە ەكەنىن سوندا دا ونىڭ بەت-الپەتىن ەسىنە انىق تۇسىرە الماي اۋرەلەندى. جانارىنىڭ دا وتكىر ۇشقىنداپ تۇراتىن ەرەكشە ەكەنىن كورگەنىمەن انىق ەلەستەتە المادى. تەك شاشى مەن قوڭىر كۇرتەشەسى ءيا، سوسىن ەرەكشە جاعىمدى ءيىسسۋى ەسىندە قالىپتى.

كۇن وتكەن سايىن وعان دەگەن ىقىلاسى دا اۋا تۇسكەندەي. انشەيىندە ەڭ جەك كورەتىن قوڭىر ءتۇسى دە جىلى تۇسكە اينالىپ، ماڭايىنان ۇنەمى سول قوڭىر كۇرتەشەنى ىزدەپ جالتاقتايدى. بىراق كەزدەستىرگەنىنىڭ بىردە بىرەۋى وعان ۇقسامايتىنداي. تال بۇتاقتارىنان ءانى-ءمىنى ۇزىلۋگە شاق تۇرعان جاپىراقتاردىڭ دا كوزدى الاتىن قىزىل سارىلارىنا قاراعاندا، قوڭىر قوشقىل تۇستىلەرى ىستىق كورىنەتىن بولدى. ويىندا سول اداممەن جولىقتىرعان تاعدىر ەكىنشى رەت تە كەزدەستىرۋى ءتيىس دەگەن ءبىر سەنىم بار.

انشەيىندە دە جازۋعا قۇشتار جانى وسى كۇز كەلگەلى ءتىپتى شابىتتانا تۇسكەندەي. جازىپ بىتكەن ءار ماقالالارىن رەداكتورعا تابىستامايىنشا كوڭىلى كونشىمەيتىن. بۇگىن دە سول سوڭعى جازعاندارىن ءتيىستى جەرىنە تابىستاعاننان كەيىن، كەلىسكەندەي قۇربىلارىمەن كەشكى سەرۋەنگە شىقتى. قوڭىر جەل اجەپتەۋىر مازاسىزدانا ۇيىتقي سوققانىمەن اسا سالقىن ەمەس ەدى. كەنەت توقتاي قالا جەل سوققان جاققا قاراي بەتىن توسا كوزدەرىن جۇمىپ تۇرا قالىپ "ۋا، قوڭىر جەل! بۇگىن ونىمەن كەزدەستىرشى" دەپ تىلەدى ىشىنەن. ونىڭ مۇنداي ەرسىلەۋ قىلىقتارىنا ۇيرەنىپ قالعان قۇربىلارى ءمان بەرە قويمادى.

* * *

ساياباق ماڭىندا ءبىر توپ جىگىت تۇر. مىنەزى بىرتوعا تۇيىقتاۋ ول ءۇنسىز. كۇندەلىكتى تىرشىلىكتەن ءارى اسپايتىن اڭگىمەگە ارالاسۋدى قاجەتسىز دەپ ساناعان. قولىنداعى شىلىمىنىڭ تاۋسىلعانىن كورىپ، تاعى بىرەۋىن تۇتاتپاق نيەتپەن ءتوس قالتاسىنا قولىن سالىپ، قورابىن شىعارعانى سول ەدى، وسىنى كۇتىپ تۇرعانداي تاعى ەكى جىگىت قولىن سوزدى. ۇلەستىرىپ بولعاننان كەيىن بۇلارعا انادايدان جاقىنداپ كەلە جاتقان ءۇش قىزعا كوزى ءتۇستى. سول جاقتاعى شاشى ۇزىنداۋ قاراتورى قىزدى تانىپ، قوس ساۋساعىنا قىستىرىپ تۇرعان شىلىمىن تۇتاتپاستان كاستيۋمىنىڭ ءتوس قالتاسىنا قايتا سۇڭگىتىپ جىبەردى. جانىنداعىلار نازارى باسقا جاققا اۋىپ تۇرعانىن بايقاپ، ءبىر قاعىتىپ قالدى. قىزدار جاقىندادى-اۋ دەگەندە قارسى اياڭداپ، ءدال سول قىزدىڭ الدىنا بارىپ توقتادى.

- قالايسىز؟ – دەپ جۇزىنە قادالا قاراي  كۇلىمسىرەدى. بىراق قىز ۇندەگەن جوق. ول دا بەتىنە تەسىلە قاراعان كۇيى ءلام دەمەستەن بۇرىلىپ وتە شىقتى. ارتىنشا ءبىر توپ قارعا قارقىلداي كوتەرىلگەندەي دوستارىنىڭ كۇلكىسى شىقتى. قاشاندا ءوزىن ساق ءارى ءور ۇستايتىن بۇنىڭ دوستارىنىڭ الدىندا العاش رەت كۇلكىگە قالۋى ەدى. سۇكىمسىز كۇلكىلەردىڭ اراسىنان كەتىپ بارا جاتقان قىزداردىڭ قۇربىسىنا جازعىرا سويلەگەندەرى ەمىس-ەمىس ەستىلەدى. "كورەرمىز" دەپ قويدى ىشىنەن.

ارادا ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. ول جوق. "ەڭ سوڭعى ولەتىن - ءۇمىت" دەگەن ءسوز ءسىرا، راس سياقتى. ونى كەزدەستىرسەم دەگەن ءۇمىتى ءالى سونگەن جوق. سول قوڭىر كۇرتەشەنى. سوڭعى كەزدەرى كەي تانىستارىنان امانداسپاستان كورمەگەنسىپ وتە شىعاسىڭ دەگەن سىندى شاعىم دا ەستي باستادى. سونىڭ ءبارىن اينالىپ كەلگەندە ۇنەمى ويدا جۇرەتىندىگىنەن، دۇرىسى سول قوڭىر كۇرتەشەنى ويلاپ جۇرەتىندىگىنەن دەپ توپشىلادى. ەندىگىدە ساق ءارى ويىن جيناقتاپ جۇرۋگە بەل بۋدى. سوندا دا تانىستارىنىڭ ايتاتىندايى بار سياقتى، جاقىن قۇربىلارىنىڭ ءوزىن كەيدە بىردەن تاني الماي قالاتىن.

جاپىراق اتاۋلى تۇگەل توگىلىپ، تال بۇتاقتارى جالاڭاشتانعان قوڭىر سالقىن قاراشانىڭ العاشقى قارى دا جاۋدى. جاپالاقتاپ جاۋعان اق قار ومىرىنە وزگەرىس اكەلەتىندەي ءاربىرىن توسىپ قالۋعا ۇمتىلعان جاس بالاشا قوس الاقانىن توسادى. كەنەت باسىنىڭ وڭ جاعى ينە سۇققانداي دىز ەتە ءتۇستى. ارادا ۋاقىت وتكەندە تاعى دا سەكۋندقا جەتەر-جەتپەس بىرەۋ ينە سۇعىپ، قايتا سۋىرىپ العانداي اۋىرسىندى. ەسىنە ءتۇستى. بىلتىر دا ءدال وسىلاي اۋىرعانى. تەزىرەك ۇيگە جەتىپ الۋدى ويلادى. بىراق جىلدام جۇرگەن سايىن توقتاۋسىز بوراپ جاۋعان اق قاردان الدە باسىنىڭ اۋىرعانىنان ايتەۋىر كوز الدى تۇماندانىپ كەلەدى...

كىرپىكتەرىننىڭ ۇستىنەن بىرەۋ تاس باستىرىپ قويعانداي كوزدەرىن ازەر اشتى. ەڭ العاش كوزىنە تۇسكەنى بىلەگىنە ينە ارقىلى جالعانعان ىشىندە ءمولدىر تامشىلار سىرعاناقتاعان سيستەما توعى. باستاپقىدا مۇندا قاشان، قالاي تاپ بولعانىن ەسىنە تۇسىرە الماي ءبىراز اۋرەلەندى. پالاتاعا دىبىس شىعارماستان جەڭىل باسا كىرگەن مەيىربيكە ويانعانىنا قۋانعانىن ءبىلدىرىپ، تۇرۋىنا جاردەمدەسىپ جاتىر. باعاناعىداي ەمەس دەنەسى جەڭىلدەپ قالعانداي ءوزىن ەركىن سەزىندى. پالاتا سىرتىندا ءوزىنىڭ ويانۋىن توسىپ وتىرعان قۇربىلارىن كوردى. كوپ كورمەي ساعىنىسقان ادامشا تالاسا قۇشاقتاي جونەلدى. مەيىربيكە قۇربىلارىنان كەشىرىم وتىنگەندەي سىپايى عانا ءوزىن دارىگەردىڭ كۇتىپ وتىرعانىن ايتىپ ەسىگىنە دەيىن شىعارىپ سالدى. دارىگەر ورتا جاسقا ەندى شىققان، تولىقشا كەلگەن كوزىلدىرىكتى اق سارى ەر ادام ەكەن. ءوزىن تولىق تانىستىرعاننان كەيىن بۇنىڭ اتى ءجونىن اتاپ، وتىر دەگەندەي باسىن يزەي وڭ قولىمەن قارسى ورىندىقتى نۇسقادى. الدىنداعى رەتتەۋسىز جاتقان كوپ قاعازداردى شەتكە ىسىرىپ قويىپ، تەك بىرەۋىن عانا ناق الدىنا قويعان كۇيى ويلانعانداي ساقالسىز يەگىن سيپاپ ءۇنسىز وتىر. تەك بىرەر مينۋتتان كەيىن جاڭاعى قاعازدى ەندى وقىپ بولعان ادامشا باسىن كوتەرىپ، سۇراعىن باستاپ كەتتى:

- باسىڭىز ناقتى قاي كەزدەن باستاپ اۋىرۋشى ەدى؟

- ءبىر ايعا جۋىقتادى عوي دەيمىن. سوسىن بىلتىر دا وسىنداي ۋاقىتتاردا ءبىر ايداي اۋىرعانى بار.

- ممم تۇسىنىكتى. جاقىندارىڭىزدان، تانىس ادامدارىڭىزدان الدەكىمدى تانىماي قالعان كەزىڭىز بولادى ەكەن. قۇربىلارىڭىزدان دا ءبىراز اقپارات الىپ ەدىم.

- ءياا... ونداي كەزدەر بولادى. سوڭعى ۋاقىتتاردا اسىرەسە قاتتىراق ءبىلىنىپ ءجۇر.

- پروزوپاگنوزيا دەگەندى ەستۋىڭىز بار ما؟

- جو-وق. ول نە؟

- پروزوپاگنوزيا – ميداعى اقاۋلىقتان بولاتىن، ادامداردىڭ ءتۇرىن اجىراتا المايتىن اۋرۋدىڭ ءبىر ءتۇرى. ونىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرى ارقالاي. قانداي دا ءبىر سوققى العاننان نەمەسە تۋمىسىنان دا بولۋى مۇمكىن. ياعني ميدىڭ ادامنىڭ بەت الپەتىن تانۋعا جاۋاپ بەرەتىن وڭ جاق ساماي بولىگىندە ىسىكتىڭ پايدا بولۋى. توموگرافيا ناتيجەلەرى سىزدە تۋمىسىنان پايدا بولعان ءتۇرىن كورسەتىپ تۇر. شەتەلدەگى اقپاراتتاردىڭ ءبارىن دەرلىك قاراپ شىقتىم. الايدا بۇل ءالى دە تولىق زەرتتەلە قويماعان وتە سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋ ءتۇرى. الەم بويىنشا نەبارى ەكى پايىز عانا ادامدا كەزدەسەدى. سول سەبەپتى بۇل الىگە دەيىن ەمدەلمەيتىن اۋرۋ تۇرىنە جاتادى.

- قىزىق ەكەن. سونداا... سوندا ەندى نە بولادى؟

- كوپ نارسە وزىڭىزگە بايلانىستى. بۇل اۋرۋدان جازىلا المايسىز. بىراق ءتىلىن تاۋىپ امالداپ ءومىر سۇرۋگە بولادى. ۋاقىت وتە كەلە جاعداي قيىنداۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى بىزدەن كومەك – تەك ۇيرەتۋ. مىسالى مۇلدە كورمەيتىن سوقىر ادامداردا ەستۋ قابىلەتى، سەزىمتالدىق جوعارى بولادى. جاقىندارىن اياق باسقان دىبىسىنان، داۋسىنان، ءتىپتى دەمىنەن تانۋعا ماشىقتانعاندار بار. سول سياقتى ءسىزدى دە ادامداردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن، شاش ۇلگىسىن، كيىمدەرى، داۋسى ءتىپتى ۇيرەنشىكتى جارگون سوزدەرى سياقتى قانداي دا ءبىر ەرەكشەلىكتەرىن جاتتاپ الۋعا ۇيرەتۋ كەرەك. سونداي-اق مۇمكىندىگىنشە تانىمايتىن كوپشىلىك ورتاعا بارماۋعا، ونداي ورتادا جۇمىس جاساماۋعا كەڭەس بەرىلەدى. جانىڭىزدا سەنىمدى تانىسىڭىز بولماسا جالعىز ءجۇرۋ قاۋىپتىرەك. ماسەلەن بىرەۋ سومەكەڭىزدى ۇرلاسا، نە ءزابىر كورسەتسە قىلمىسكەردى تاني الماي قالاسىز. سول سەبەپتى وتە ساق جۇرگەنىڭىز ابزال.

- قىزىق ەكەن...

- ءيا، بۇل قاراپايىم ادامداردى بىلاي قويعاندا، دارىگەرلەردىڭ وزىنە دە تاڭسىقتاۋ دۇنيە. سوندىقتان مەن ءسىز ءۇشىن ارنايى اعىلشىن تىلىندەگى اقپاراتتاردى زەرتتەپ، جەڭىلدەتۋدىڭ جولىن قاراستىراتىن بولامىن. ال سىزگە جاڭا ايتقانىمداي ماڭايىڭىزداعى، جاڭا تانىسقان ادامداردى زەرتتەپ، ەرەكشە قابىلەتىن جاتتاۋعا تىرىسۋىڭىز كەرەك. الايدا اۋرۋ قاتتى اسقىنىپ-اسقىنبايتىنى ازىرگە بەلگىسىز. قاتتى اسقىنعان جاعدايدا ادام ايناداعى ءوز بەينەسىن دە تانىماي قالادى.

"ادام ايناداعى ءوز بەينەسىن دە تانىماي قالادى، تانىماي قالادى، تا-نى-ماي..." جان-جاعىنا قاراماستان اۋرۋحانانىڭ ۇزىن دالىزىنەن دارىگەردىڭ ايتقان سوڭعى سويلەمىن كۇبىرلەي قايتالاپ كەلەدى. سودان كەيىن ويىنا بىردەن ول ورالى. سوندا مەن ونى وسى ۋاقىت ارالىعىندا ءبىر ەمەس ءتىپتى بىرنەشە رەت كورىپ، جانىنان ءوزىم قاراماي ءوتىپ كەتۋىم مۇمكىن ەكەن عوي دەگەن سۋىق وي كەپ كەتتى باسىنا. بالكىم، بالكىم وتكەن جولى ساياباقتا الدىما كەلىپ امانداسقان جىگىت سول بولسا شە؟ قۇداي-اۋ، راسىمەن دە سول بولۋى مۇمكىن عوي! ەگەر ول بولسا ماعان قاتتى رەنجىگەن دە بولار. مەنى وزىنشە، كوكىرەك بىرەۋ ەكەن دەپ ويلاپ قالعان دا شىعار. وسىنداي ويلارمەن ارپالىسىپ اۋرۋحانادان شىققان كۇيى ساياباققا قاراي جالعىز بەتتەپ كەلەدى. ەندىگىدە قوڭىر كۇرتەشەنى ساناسىنان مۇلدە وشىرۋگە، جالتاقتاپ ونى ىزدەمەۋگە ۋادە ەتتى. قۇدايدان دا ءار تاڭ سايىن ونىمەن جولىقتىرشى دەپ دۇعا تىلەمەيتىن بولدى. ونى كەزدەستىرگەن كۇندە دە بەينەسىن قايتا جوعالتىپ الاتىنىن، ال ول ۇنەمى قوڭىر كۇرتەشەسىن عانا كيىپ جۇرمەيتىنىن ويلادى.

تۇسكى ۇزىلىستەن كەيىن شولىركەپ سۋ الا قوياىن دەپ دۇكەنگە كىرگەن. شاعىن دۇكەننىڭ ىشىندە ادام كوپ. كەزەك الۋعا كاسسا ماڭىنا تايادى. قارسى الدىندا وسىدان ءۇش اي بۇرىن جولىققان قوڭىر كۇرتەشەنى كوردى. سول! - دەدى ىشىنەن تاڭىرقاي. تۇپ-تۋرا، سول! بىلىنەر-بىلىنبەس ءجىپ ىزىمەن ورنەكتەلە تۇسكەن سىزىقتارىنا دەيىن تانىدى. ول ارى قاراپ تۇرعان ەدى. ونداي كۇرتەشە جالعىز سوندا عانا ەمەس شىعار دەگەن ويمەن تاعى جاقىنداي ءتۇستى. تانىس ءيىس. ءاتىرىنىڭ ءيىسى! قۇداي-اۋ، بۇل راسىمەن دە سول عوي! سول! ناق سونىڭ ءوزى! ەندى ويىندا مۇلدە كۇمان قالمادى. قوبالجىعانىنان اياق-قولدارى دىرىلدەپ، نە ىستەرىن بىلمەدى. ءسال قوزعالسا بولدى بۋىندارى ۇستاماي قۇلاپ قالاتىن سياقتى. جۇرەگىنىڭ ءدۇرسىلىن جاقىن تۇرعان ول ەستىپ قويارداي-اق قىسىلا ءتۇستى. كەنەت ول ارتىنا قارادى. بەيتانىس ءجۇز. بىراق شاشى سونداي قويۋ قارا شاش. تەك ءتۇرىن العاش كورىپ تۇرعانداي. كوزى دە سونداي وتكىر، بىراق باسقاشا. وزىنە باجىرايا قاراعانىن بايقاسا كەرەك، ول دا بۇعان قادالا قاراپ جىميىپ تۇر. جىميعانى قىزىق، ءجۇزى سۋىقتاۋ. كوزدەرى كۇلمەيتىندەي.

- سالەم!

- ءسا-الەم.

- مەنى ەسىڭىزگە ءتۇستىم بە اقىرى؟

- ءبى-ءىز تانىسپىز با؟

- ولاي دەي المايمىن، بىراق جولىققانىمىز انىق. ۇمىتۋىڭىز مۇمكىن ەمەس. بانكوماتقا قاتىستى كىشىگىرىم جاعداي ورىن العان. سودان كەيىن دە بىرنەشە رەت كوردىم، ءتىپتى كوزىڭىزدىڭ قىرىن دا سالماي وتەسىز. الدىڭىزعا بارىپ امانداسۋعا ساياباق ماڭىنداعىداي ۇياتقا قالارمىن دەپ باتپاي ءجۇردىم. مىنە، بۇگىن ءوزىڭىز الدىمنان شىعا كەلدىڭىز.

- كەشىرىڭىز، مەنى بىرەۋمەن شاتاستىردىڭىز-اۋ دەيمىن. مەن ءسىزدى مۇلدە تانىمايمىن، - دەدى دە كەرى بۇرىلىپ قولىنداعى سۋدى قايتا توڭازىتقىشقا سالىپ سىرتقا اتىپ شىقتى. ارتىنان ول قايتا قۋىپ كەلەردەي جۇگىرىپ كەلەدى. تەك قاتتى ەنتىگىپ شارشاعانىن سەزگەندە ارتىنا ءبىر رەت بۇرىلىپ قارادى. ءبىرشاما الىستاپ كەتىپتى. جول جيەگىندەگى ءبىر ورىندىققا كەلىپ قوس قولىمەن بەتىن باسا وتىرا كەتتى. اۋزىنا كەلگەن كەرمەك ءدام مەن بەتىنە قولىنان جۇققان دىمقىلدان جول بويى جىلاپ كەلگەنىن سەزدى. وزەگىن ءبىر وكىنىش ورتەيتىندەي. قانشا ۋاقىت تاڭىردەن تىلەپ قيالىندا كۇتكەن ادامىن ءدال الدىنا كەلگەندە ونى باسقاشا قارسى الدى. اڭساپ كۇتكەن ادامنىنا تانىمايمىن دەپ وتىرىك ايتتى. سول ءۇشىن وكىنەدى. باسقا امالى دا جوق ەدى. ويلاپ قاراسا قۇدايدان تەك ەكىنشى رەت كەزدەستىرۋىن عانا تىلەپ ءجۇرىپتى عوي، باسقاسىن ەمەس. سول ءۇشىن ونى جازعىرا المايدى. ونىڭ بەينەسىن ساناسىندا ءبارىبىر جوعالتىپ الاتىنىن ويلادى. مىنە، قارعىس اتقىر! قازىردىڭ وزىندە ونىڭ بەينەسى ەسىندە جوق. ول ونىڭ بەينەسىن تاعى دا جوعالتىپ الدى... ەسىندە قالعانى تاعى دا سول باياعى قوڭىر كۇرتەشە عانا.
وسىلايشا ورمەكشىنىڭ تورىنداي كورىنەر-كورىنبەس نازىك قىلداي ءۇمىت تە اقىرى ءۇزىلىپ تىندى.

* * *

جاعالاۋ ماڭىندا ۇزىندىعى بەلىنە ءسال جەتىڭكىرەگەن شاشتارى مەن كەڭ ەتەكتى اق كويلەگىن جەل ۇشىرا ويناقتاعان قىز جالعىز تۇر. ويىنا الدەنە ورالاتىن سياقتى. كوزىنەن يەگىنە قاراي سىرعاناي تامشىلاعان جاس قولىنداعى كىشكەنە دومالاق اينانىڭ بەتىنە تامدى. اينانى جوعارى كوتەرە بەرىپ ەدى دىرىلدەگەن جالعىز تامشى لەزدە سىرعاناپ كەتتى. جۇزىنە تاقاپ قارادى. ءوز ءتۇرىن العاش رەت كورىپ تۇرعانداي تاڭىرقاي بەتىندەگى ءار ۇساق داقتار مەن سىزىقتارىنا دەيىن انىقتاي قاراپ، «جوق! مەن ەمەس، بوتەن، بوتەن!» دەپ قايتالاپ اينانى سۋعا لاقتىرىپ جىبەردى. اينانى ابايسىزدا تاستاپ جىبەرىپ، قايتا العىسى كەلگەندەي ءوزى دە ارتىنشا قولىن سوزا سۋعا ءسىڭىپ كەتە باردى.

* * *

ءبىر اپتادان كەيىن قالالىق گازەتتەن سول گازەتتە تىلشىلىك قىزمەت اتقارعان جيىرما ءبىر جاستاعى مارقۇم بولعان بويجەتكەن تۋرالى ەستەلىك ماقالا جاريالاندى. ماقالا سوڭىندا بويجەتكەننىڭ "مەن ونىڭ بەينەسىن تاعى دا جوعالتىپ الدىم" دەپ باستالاتىن سوڭعى ايلاردا جازعان كۇندەلىگىنەن ۇزىندىلەر بەرىلىپتى. سۋرەتتەگى سۇكىمدى كەلگەن قاراتورى قىزدى بىردەن تانىپ گازەتتى قولىنا العان قوڭىر كۇرتەشەلى جىگىت وقي باستادى.

 

نۇرشات ەرسايىن,

«ادىرنا» ۇلتتىق پورتالى

پىكىرلەر
باسقا ماتەريالدار