ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋ جايى تالقىلاندى

837

استانادا ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى ءدىن ىستەرى كوميتەتى مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم كورىنىستەرىنىڭ الدىن الۋ جونىندەگى شارالار مەن مەحانيزمدەر» اتتى رەسپۋبليكالىق سەمينار-ترەنينگ ءوتتى.

بۇگىنگى تاڭدا ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم بۇكىل الەمنىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق جانە رۋحاني جاعدايىنا ىقپال ەتىپ وتىرعانى راس. ەلىمىزدەگى تۇزەتۋ مەكەمەلەرىندە دە وسىنداي قىلمىسقا قاتىسى بار 800-گە جۋىق ادام جازاسىن وتەۋدە. ولاردىڭ بارلىعى – يسلام ءدىنىن جەلەۋ ەتىپ، جات اعىمنىڭ جولىنا تۇسكەندەر. ەلباسى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا: «بۇگىندە رەۆوليۋتسيالار ءوڭىن وزگەرتىپ، ۇلتتىق، ءدىني، مادەني، سەپاراتيستىك پەردە جامىلدى.

بىراق، ءبارى دە، تۇپتەپ كەلگەندە، قانتوگىسپەن، ەكونوميكالىق كۇيرەۋمەن اياقتالاتىنىن كورىپ وتىرمىز. سوندىقتان، الەمدەگى وقيعالاردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ، قورىتىندى جاساۋ – قوعامنىڭ دا، ساياسي پارتيالار مەن قوزعالىستاردىڭ دا، ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ دە اۋقىمدى دۇنيەتانىمدىق، رۋحاني جۇمىسىنىڭ ءبىر بولىگى» دەگەن بولاتىن. «ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى 2018-2022 جىلدارعا» ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وتكەن سەمينار-ترەنينگتە ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋدا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ءرولى زور ەكەنى باستى نازارعا الىندى.

ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەركىن وڭعارباەۆ ءدىندى دەسترۋكتيۆتى ماقساتتا پايدالانۋدى ماقسات ەتكەن كەز-كەلگەن ارەكەتى بولدىرماۋ ءۇشىن بارلىق شارالاردى قولدانۋ كەرەك ەكەنىن ايتا كەلىپ، كوميتەت جۇمىسى ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋ بويىنشا كەشەندى شارالاردى جەتىلدىرۋگە، سونداي-اق بارلىق ءدىني قىزمەت سۋبەكتىلەرىنىڭ ءدىني قىزمەت سالاسىنداعى زاڭنامانى ساقتاۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالاتىنىن جەتكىزدى. باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى اكادەمياسىنىڭ ارنايى قۇقىقتىق ءتارتىپ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نازاربەك جەمپيىسوۆ تەرروريزمگە قارسى ارەكەت ەتۋدىڭ جاڭا مەحانيزمدەرى تۋرالى مالىمدەمە جاسادى.

ال ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبىنىڭ ساراپشى-پسيحولوگى لولا شاكيموۆا راديكالدى كوزقاراستاعى ادامدار ساناسىنا ۇتىمدى اسەر ەتۋ پروتسەسىندە كوممۋنيكاتيۆتىك تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا باعىتتالعان ترەنينگ وتكىزدى. ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋداعى اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالعان «ءدىن پروبلەمالارىن زەرتتەۋ ورتالىعى» كمم ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايبەك اتاشەۆ ايماقتارداعى اعارتۋ جۇمىسىن ءتىپتى دە جانداندىرۋ كەرەك ەكەندىگىنە نازار اۋداردى. سونداي-اق ايبەك اتاشەۆ تۇزەۋ مەكەمەلەرىنەن شىققانداردى جۇمىسپەن قامتىپ، ولاردى ەڭبەكپەن تۇبەگەيلى وڭالتۋدى قولعا الۋ كەرەكتىگىن ايتتى.

2013 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم يدەولوگياسىن تاراتۋدىڭ سەبەپتەرى مەن جاعدايلارىن جويۋ جانە اتاۋلى اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ جونىندە 202 كوميسسيا جۇمىس ىستەيدى. قازاقستاندا ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى پروفيلاكتيكا جانە ماقساتتى رەابيليتاتسيالاۋ سياقتى نەگىزگى ەكى باعىتتا جۇرگىزىلىپ كەلەدى.

مايگۇل سۇلتان،

«ەگەمەن قازاقستان»

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى