جاراسى جۇرەگىنىڭ جازىلماعان

621

كىرىسپە. قاشاندا جاقسىنىڭ ورنى بولەك. «جاقسىنىڭ ارتىندا ءسوز قالار، ساراڭنىڭ سوڭىندا ءبوز قالار» دەگەن ناقىل بار. حالقىنا، كەلەشەك ۇرپاعىنا اسا كوپ مۇرا قالدىرعان احمەت بايتۇرسىنوۆ اعامىزدىڭ ەسىمى ءدال بۇگىن بۇلتتىڭ اراسىنان شىققان كۇندەي قايتادان جارق ەتە ءتۇستى. ەگەر اياۋلى اعانىڭ قالامىنان شىققان نە ءبىر قۇندى ەڭبەكتەرىن كەزىندە وزىمەن قاتار جۇرگەن قالامداستارى سۇيسىنە وقىپ، ەرەكشە ءبىر ءلاززات السا، ال مەنىڭ زامانداستارىم ونىڭ سونشاما مول مۇراسىنىڭ، باي تۆورچەستۆوسىنىڭ كەڭ سارايىنا كىرۋگە ەندى عانا ەسىگىن اشىپ وتىر. ويتكەنى، احاڭ اعامىزدىڭ حالىق ءۇشىن ىستەگەن قىزمەتى، ادەبيەت، قازاق ءتىلى سالاسىنداعى ەڭبەكتەرى ءوز ەلىنىڭ تاريحىمەن ساباقتاسىپ جاتادى. ونىڭ وسى ەڭبەكتەرى ەلىنە، جەرىنە، وزىنە ورناتقان ماڭگىلىك ەسكەرتكىش ىسپەتتەس. ءبىر عانا احمەت اعانىڭ قوعامداعى، ادەبيەتتەگى، ءباسپاسوز سالاسىندا ىستەگەن ەڭبەكتەرى الدەنەشە تاريحشىعا، ادەبيەت زەرتتەۋشىسىنە جۇك بولار مول دۇنيە ەكەنى بەلگىلى.

ءبىز ا.بايتۇرسىنوۆتىڭ سول ەڭبەكتەرىن زەرتتەۋ، تالداۋ جاعىن ادەبيەتشىلەر مەن تىلشىلەردىڭ ۇلەسىنە قالدىرا وتىرىپ، ابزال ازاماتتىڭ ادامي كۇندەلىكتى ومىرىندەگى ءىس-ارەكەتىن، جورا-جولداستارىمەن قارىم-قاتىناسىن ەسكە ءتۇسىرىپ، بۇگىنگى جاس ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە رەتىندە ۇسىنباقپىز.

شولپان احمەتقىزىنىڭ ايتقاندارىنان: - ءالى ەسىمدە، ول كەزدە مەن توعىز جاستا ەدىم. شەشەم، اكەم، ۇشەۋمىز قىزىلوردا قالاسىندا تۇراتىنبىز. ءبىزدىڭ ۇيگە اكەمنىڭ جولداستارى ءا.جانكەلدين، س.سەيفۋللين، س.قوجانوۆ، م.دۋلاتوۆتار ءجيى كەلەتىن. ءار اپتانىڭ جەكسەنبى كۇندەرى ءبىر ۇيگە جينالىپ ولەڭ وقيتىن، دومبىرا تارتىپ، ءان سالاتىن. اكەم احمەت شەبەر دومبىراشى كىسى بولاتىن، سكريپكادا وينايتىن، پيانينو تارتىپ، وعان قوسىلىپ ءان سالاتىن ەدى. سۋرەت سالۋدى جانە سۋرەتكە ءتۇسىرۋدى ۇناتاتىن ەدى. ۇزىن قايىس باۋى بار فوتواپپاراتپەن ۇلكەن-كىشىمىزدى، دوس-قۇربىلارىن، كورشىلەردى تۇگەل سۋرەتكە ءتۇسىرىپ، ءماز ەتەتىن. كيىمدى دە وتە تالعاممەن كيەتىن. ءبىر عاجابى، ساكەن، مىرجاقىپ، سۇلتان اعالاردىڭ سول كەزدەگى كيگەن كيىمدەرى وتە جاراسىمدى كەلەتىن. مىندەتتى تۇردە گالستۋك تاعىپ، اق كويلەك، كوستيۋم-شالبار كيگەندە ەرەكشە كوز تارتۋشى ەدى. كەيدە ەتىك پەن گاليفە شالبار، قىسقا تەرى تون كيىپ جۇرەتىن. اسىرەسە، ەلدەن كەلگەن كىسىلەر ولاردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىنا قىزىعا قارايتىن، ءبىر جاعىنان، «مىنە، ءبىزدىڭ وقىعان ازاماتتارىمىز» دەپ ماقتان تۇتاتىن ەدى. اكەم باكۋ، موسكۆا، الماتىعا جينالىستارعا بارعاندا ماعان تىگىلگەن كويلەكتەر اكەلەتىن. قايدان بىلەتىنىن بىلمەيمىن، ماعان اكەلگەن كيىمدەرى ارنايى ءوزىمىز تىككىزگەندەي بىزگە جاراسا كەتەتىن. اكەمنىڭ نە نارسەگە بولسا دا تالعامى كۇشتى بولاتىن. ونەردى، ادەبيەتتى وتە جاقسى كورەتىن. ونەرلى ادامدارعا قامقورلىق جاساۋعا تىرىساتىن. ماعان قولىما تۇڭعىش رەت قالام ۇستاتىپ ارابشا حات تانىتتى. ءوز ولەڭدەرىمەن قوسا ماعجان، شاكارىم، مىرجاقىپ، جۇسىپبەك اعالاردىڭ ەڭبەكتەرىن بادريسافا شەشەم ەكەۋمىزگە وقىپ بەرەتىن. ءسويتىپ، ولارعا ريزا بولىپ «ءبىزدىڭ جىگىتتەردىڭ ءبارى مىقتى» دەپ ۇنەمى ماقتاپ وتىراتىن.

... اكەم كەشكىسىن جۇمىستان كەلگەن سوڭ تاماق ءىشىپ، ءسال تازا اۋدا ءجۇرىپ دەمالاتىن. سوسىن كەشكە ەل اياعى باسىلعان سوڭ جازۋ ستولىنا وتىرىپ، جازۋىن جازاتىن. ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن وتىراتىن. ونىڭ ۇزاق ويلانىپ وتىرعانىن كورگەن شەشەم «احا، جاتىپ دەمالساڭشى، ەرتەڭ دە ۋاقىت بار عوي» دەيتىن. ەستىمگەن ادامداي ءۇنسىز وتىرعان اكەمە بادريسافا شەشەم كارلەن كەسەگە قۇيىپ اشىعان كوجە، ايران اپارىپ ستولىنىڭ شەتىنە قويىپ كەتەتىن. سوندا مەن بالالىقپەن بىلمەيدى ەكەنمىن، اكەمنىڭ بۇگىنگى ۇرپاعىنا قالدىرعان ەڭبەكتەرى سول كەزدە جازىلعان دۇنيەلەرى ەكەن عوي.

شەشەم دە تازا، يناباتتى كىسى ەدى، قوناقجاي بولاتىن، ناماز وقيتىن. بارىن كەلگەن ادامداردىڭ الدىنا قويىپ، اق داستارحان جاياتىن. وسىعان وراي ءبىزدىڭ ءۇي كىشىگىرىم قوناق ءۇيى سياقتى كورىنەتىن. الماتىدان، قوستانايدان، تورعايدان كەلگەن ادامداردىڭ ءبارى ءبىزدىڭ ۇيگە كەلەتىن ەدى. بىراق بىرتە-بىرتە ءبىزدىڭ ۇيگە كەلەتىن ادامدار ساپ تيىلدى. ونىڭ سەبەبىن كەيىن ءبىلدىم. بىرەۋ اكەمدى «ۇلتشىل، حالىق جاۋى» دەپ كورسەتىپتى. سەزىكتى ادام اتانعان سوڭ اكەمنەن كەيبىر دوستارى، جولداستارى شەتتەي باستاپتى.

ءبىر كۇنى سىرتتا ءبىراز ويناپ ۇيگە كەلسەم، اپام تالىپ جاتىر، شوشىپ كەتتىم. ەسىن جيعان سوڭ سۇراسام، اكەمدى تۇتقىنداپ اكەتىپتى. ول كەتكەن سوڭ ءبىزدىڭ بەرەكەمىز بولمادى. جىلاپ-سىقتاپ كوپتىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەردىك. ول كەزدە تاڭقالۋعا بولمايدى. بۇگىن بار ادام ەرتەڭىندە جوق. ءبىر تۇندە-اق «حالىق جاۋى» بولىپ شىعا كەلەدى. سودان شەشەم ونىڭ قولجازبالارىن، شىققان كىتاپتارىن كورپە-توسەك، كيىم-كەشەك اراسىنا  تىعىپ ساقتاپ ءجۇردى. ارادا بىرەر جىل ءوتتى. اكەم دەنساۋلىعىنان، كوركىنەن، سەرىلىگىنەن اجىراپ، تۇرمەدەن بوساپ كەلدى. ول كىسىگە كومەكتەسكەن موسكۆاداعى پەشكوۆا جولداس ەكەن. ءبىز كوپ كەشىكپەي الماتىعا كەلدىك. تىرشىلىك تاۋقىمەتىنەن مەن ەرتەرەك تۇرمىسقا شىعىپ كەتتىم. اكەم مەن شەشەم پاتەر جالداپ قالانىڭ ءتورت بۇرىشىنا تۇگەل كوشىپ-قونىپ ءجۇردى. كىم دۇرىس پاتەرىن بەرەر دەيسىڭ، قىستا بۇرىش-بۇرىشىنان جەل سوعىپ، ەدەندى باسساڭ تابانىڭنان ىزعار قاريتىن. سونداي ۇيدە كۇرك-كۇرك جوتەلىپ جۇرسە دە، سىرقاتى بار انام ەكەۋى ءبىر-بىرىنە سۇيەۋ بولىپ، از دا بولسا بوستاندىققا شىققانىنا ءماز بولاتىن. ءسويتىپ جۇرگەندە ءبىر كۇنى جاقسى حابار اكەلدى. مەن قالالىق اتقارۋ كوميتەتىنە جاعدايىمدى ايتىپ ءوتىنىش جازىپ ەدىم، ءۇي بەرەدى دەپ قۋانىپ كەلدى. سودان ولار ءبىر ات ارباعا شابادان، كيىم-كەشەك، كورپە-توسەكتەرىن سالىپ، قاسكەلەڭ كوشەسىندەگى 44-ۇيگە كوشىپ باردى. اعاشتان سالىنعان كەڭ بولمە، اۋىز ءۇيى بار ەكەن. كورشىمىز دە قازاق ەكەن، كوپ بالالى سەميالى، اشىق-جارقىن جاندار بولىپ شىقتى.

«ءوز ءۇيىم،ولەڭ توسەگىم» دەپ جيرەنشە شەشەن ايتقانداي، بۇل ۇيدە اكە-شەشەم بىرنەشە جىل بىرگە ءومىر ءسۇردى. جۇمىستان كەلگەن سوڭ اكەم باياعى جازۋىمەن اينالىسادى. سول ۇيدە ولار 1934 جىلدان 1937 جىلدىڭ قازان ايىنا دەيىن تۇردى. 1937 جىلى ءبىزدىڭ سەميانىڭ باسىنا تاعى دا قارا بۇلت ءتوندى. 1937 جىلدىڭ كەشىندە اكەمدى نكۆد ادامدارى كەلىپ تاعى دا الىپ كەتتى. اكەم سول كەتكەننەن بۇل ۇيگە ورالمادى. احمەت اكەم ءوز اكەسى بايتۇرسىندى ەسىنە ءتۇسىرىپ كەزىندە مىناداي ولەڭ جازعانىن ايتىپ، اۋىر كۇرسىنىپ تەرەڭ ويعا باتىپ وتىرۋشى ەدى:

وق ءتيىپ ون ۇشىمدە وي ءتۇسىرىپ،

بىتپەگەن جۇرەگىمدە بار ءبىر جارام، - دەپ.

مەنىڭ دە ايتارىم سول، اياۋلى اكەمنىڭ جۇرەگى ون ۇشىندە جارالانسا، مەنىڭ جۇرەگىم توعىز جاسىمنان باستاپ-اق سونداي دەرتكە دۋشار بولدى. ءۇمىت، ارمان دەگەن قيىن ەكەن. اكەمنىڭ «حالىق جاۋى» ەمەستىگىنە مەن سەنگەنمىن.قاشاندا قيىندىقتى بادريسافا اپام ەكەۋمىز بىرگە وتكىزدىك. امال نە، اياۋلى انام ارماندا كەتتى. جارىنىڭ ادال ەكەنىنە سەنىپ ومىردەن وتسە دە، سول ءبىر «جاۋ» دەگەن سوزدەن تازا، اق ەكەندىگىن ەستىمەي كەتكەنىنە وكىنەمىن. ايتۋعا اۋىز بارمايتىن سول 32 جىلعى ناۋبەت ءبىزدىڭ جۇرەگىمىزگە اقتاڭداق قانا ەمەس، قارا داق بولىپ جابىستى. قانشاما ادامنىڭ جانىنا سول كەز جارا سالدى. ول كەز وزىمەن كەتسىن. اكەم حالقىنا قايتا ورالدى، وشكەن ارمان وتى قايتا جارقىرادى، راحمەت، ۇكىمەت پەن پارتياعا! ەندىگى اڭگىمەنى ءشايدا اپاي جالعاستىرسىن.

جۇرتشىلىققا بەلگىلى احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ «قارتقوجا» دەگەن رومانى بار. مىنا ءشايدا توعانباەۆا اپاي سول روماننىڭ باس كەيىپكەرى قارتقوجانىڭ زايىبى. ول كىسى بالا كەزىنەن احمەت اعالارىمەن كورشى تۇرعان. جارتىنى جارىپ، ءبۇتىندى ءبولىپ جەپ قىزىلوردا، الماتى قالالارىندا جۇپتارىن جازباي بىرگە جۇرگەن سىيلاس ادامدار بولعان.

ءشايدا توعانباەۆانىڭ ەستەلىگى:

-          مەن احمەت اعانى 7-8 جاسىمدا-اق ەستىدىم. ويتكەنى قارقارالى ۋەزىندە وقيتىن اعالارىم حاسەنبەك يساتاەۆ، شاياحمەت ادامباەۆتار ۇيگە كەلگەن سايىن وزدەرىمەن بىرگە وقىپ جۇرگەن جولداستارىن ايتىپ، ولاردىڭ ولەڭ-جىرلارىن جاتقا وقىپ بەرەتىن. سوندا مەنىڭ قۇلاعىما ماعجان جۇماباەۆ، تەمىربەك جۇرگەنوۆ، مىرجاقىپ دۋلاتوۆ، جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتاردىڭ ەسىمدەرى ءجيى ەستىلەتىن ەدى. حاسەنبەك، شاياحمەتتەر «بىزدە قازاقتىڭ ناعىز ءبىلىمدى، بىلگىشتەرى وقيدى» دەپ وزدەرىنىڭ سولارمەن بىرگە جۇرگەنىن ماقتان ەتەتىن. بىردە وقۋدان ۇيگە كەلگەن حاسەنبەك ماعان احمەت اعانىڭ الىپپەسىن اكەپ بەردى. مەن تۇڭعىش رەت ساۋاتىمدى سول كىتاپپەن اشتىم. كەيىننەن احاڭ اعايدى تۇتقىنداپ اكەتكەن سوڭ بىزدەر الماتىعا قونىس اۋداردىق. ارادا بىرنەشە جىل وتكەن سوڭ احاڭ تۇرمەدەن بوساپ، الماتىعا كەلدى. باسپاناسىز قينالعان سوڭ حاسەنبەك اعاي احاڭدى بادريسافا جەڭگەيمەن ۇيىنە كىرگىزىپ الدى. ءبىراز ابىر-سابىر بولىپ، باياعى ادەبيەت، ونەر جايلى قىزۋ اڭگىمە حاسەنبەكتىڭ ۇيىندە قايتا جالعاستى. بىراق بۇرىنعىداي ەركىن ەمەس، جايلاپ ساقتىقپەن، الدەنەدەن ۇرەيلەنىپ جۇرەتىن ولار. سول كەزدە ج.ايماۋىتوۆتىڭ «بەتىم-اۋ، قۇداعي»، م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوز» پەسالارى شىققان. سولاردى اعالارىممەن بىرگە كورىپ مەن دە ءماز بولاتىنمىن. مەنى قارتقوجاعا وزدەرىنىڭ قولدارىنان ۇزاتتى. احمەت اعا وتە بيازى، قىز مىنەزدى كىسى ەكەن. ەشقاشان داۋىس كوتەرىپ سويلەمەيتىن. ۇلكەندى دە، كىشىنى دە تەك «ءسىز» دەپ سويلەۋشى ەدى. اققۇبا ءوڭدى، قويۋ قارا قاسى وزىنە ەرەكشە جاراساتىن. قولىنا ويۋلانعان، سارى مىسپەن اشەكەيلەنگەن تاياق ۇستاپ جۇرەتىن. بىراق تۇرمەدەن سىرقاتتانىپ، بەتىنىڭ نۇرى تايىپ ورالدى. ودان كەيىن كوبىنە وقشاۋ جۇرەتىن.

بىردە زايىبىم قارتقوجا ۇيگە ءبىر پيما اكەلدى دە، «مىنانى احاڭا اپارىپ بەرشى، اياعى اۋىرادى، ءىسىپ كەتىپتى، جىلى كيىنۋ كەرەك»،-دەدى. مەن ءدال سول كۇنى اپارا المادىم. سويتسەم، ونى امىربەك دەگەن ءبىر تۋىسى رۇقساتسىز ماعان ايتپاي كيىپ كەتىپتى. قارتقوجا ونى شاقىرىپ، پيمانى شەشىپ الىپ، احاڭا ءوزى اپارىپ بەردى. ول كىسى راحمەت ايتىپ، قارتقوجاعا ريزا بولىپتى. ءبىز، حاسەنبەك اعانىڭ ۇيىنە جينالعاندار، احاڭنىڭ ءار شىعارماسىن قۋانا وقىپ، سوسىن ونى كورپەنىڭ استارىنا، ماتراتستىڭ تىسىنا كورسەتپەي تىگىپ قوياتىنبىز.

ءبىر وكىنىشتىسى سول، 1937 جىلى ەكىنشى رەت قاماۋعا الىنىپ، ءۇيىن كونفيسكەلەگەندە كەيبىر قولجازبالار سوندا بىرگە كەتتى. احاڭ مەن جەڭگەي قاسكەلەڭ كوشەسىندەگى 44 ۇيگە كوشكەنشە حاسەنبەكتەرمەن بىرگە تۇردى. جەڭگەمىز كاپەن مەن بادريسافا اپاي ەكەۋى وتە تاتۋ بولدى. ءار سەمياعا كۇنىنە بەرىلەتىن 300 گرامم نان بارىنە جەتەتىن، ول كەزدە سۋدىڭ ءبىر شەلەگى 2 تيىن تۇراتىن. سول ءبىر قيىنشىلىق كەزدە بىرگە وقىپ، بىرگە وسكەن حاسەنبەك اعايىم مەن احاڭدار ەشبىر كەلگەن قوناققا رەنجىمەي، جىلى شىرايمەن قارسى الىپ، شىعارىپ سالاتىن. قازىر قاراپ وتىرسام، جاستار دۇنيەگە جاقىن. وزگە تۇگىلى ءوز تۋىسىنان قاشادى. نەسىن ايتايىن، جاسىم بۇگىن 83-كە كەلدى. قازاقتىڭ نەبىر اياۋلى، زيالى ەر-ازاماتتارى اقتاڭداقتىڭ ارقاسىندا ومىردەن ەرتە كەتتى عوي! سونىڭ ءبىرى بەساسپاپ، ۇلاعاتتى اعامىز احمەت بايتۇرسىنوۆ. ونى زامانداستارى كەزىندە «ءبىزدىڭ احاڭ بۇكىل قازاققا اكە بولۋعا لايىق» دەۋشى ەدى. كوپ ءىسىن اياقتاماي، ويلاعان ارمانىن تولىق ورىنداي المادى. احاڭدى 1937 جىلى قاسكەلەڭ كوشەسىندەگى 44 ۇيىنەن ەكىنشى رەت ۇستاپ اكەتتى. كوپ كەشىكپەي حاسەنبەك اعا دا ۇستالدى. وعان «ا.بايتۇرسىنوۆپەن جاقىنسىڭ» دەگەن ايىپ تاعىپتى. سول كەتكەننەن ەكى دوس قايتا ورالمادى. احاڭ تۇرمەدەن جازعان ءبىر حاتىندا مىناداي ولەڭ جىبەرىپتى:

ا، قۇدايىم، اققا جاق،

وزىڭە ايان، مەن ناقاق.

اققا دەگەن جولىمنىڭ،

ابىرويىن اشپاي جاپ، - دەپ.

مىنە، ارادا جارتى عاسىردان استام ۋاقىت وتكەندە احمەت اعامىز حالقىمەن قايتا تابىستى. كوڭىل وسىنى دەمەۋ ەتەدى. احاڭنىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن تەمىر ساندىقتا جابۋلى كەلگەن ەڭبەكتەرى جارىققا شىعىپ، ۇرپاعىنا رۋحاني ازىق بولادى، سولاردىڭ ەنشىسىنە اينالادى. كەش بولسا دا بۇل حالقىمىز، ەل-جۇرتىمىز ءۇشىن ۇلكەن باقىت!

سوڭعى ءتۇيىن. سوناۋ 1905 جىلدان باستاپ ءوزى سياقتى وقىعان ازاماتتاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ، حالقىنىڭ قامىن ويلاپ، ەلىم دەپ ەڭىرەگەن ازامات ولارعا شىن قامقورشى بولا ءبىلدى. ەل اراسىنداعى ءار ءتۇرلى كۇردەلى ماسەلەلەر جايلى «مايدان»، «قازاق» گازەتتەرىنە كوپتەگەن ماقالالار جازدى. ونىڭ ەسىمىن ەل اراسىنا كەڭىنەن تانىتقان «قىرىق مىسالى». بۇدان كەيىن كوپ ۇزاماي احمەت بايتۇرسىنوۆ وتتى، ۋىتتى تىلىمەن «ماسانى» جازعان. وسى جيناعىن ۋفادا «عاليا» مەدرەسەسىندە وقىپ جۇرگەن قازاق جاستارى ەرەكشە ىقىلاسپەن قارسى الىپ، ونى وزىمەن بىرگە وقىپ جۇرگەن بار قۇربىلارىنا تاراتىپ جىبەرگەن.

جالپى، 1917 جىلداعى رەۆوليۋتسياعا دەيىن احمەت اعانىڭ بار ءومىرى «قازاق» گازەتىمەن بىرگە وتكەن. وقۋلىق رەتىندە جازعان «ءتىل قۇرالى»، «وقۋ قۇرالدارى»، «اليففە اسقارى»، «مادەنيەت تاريحى» كىتاپتارى كەزىندە ورىنبوردا باسىلىپ شىققان. احاڭ اعايىمىز جايلى 1923 جىلى اقپاننىڭ 4 سانىندا «اقجول» گازەتىنە ەلۋ جىلدىق مەرەيتويىنا ارناپ جازعان ماقالاسىندا مۇحتار اۋەزوۆ بىلاي دەگەن ەكەن: «احاڭ ەڭبەگى جانعان جاننىڭ ءبىرى، ىستەگەن ءىسىنىڭ جەمىسى – ارتىنان كەلە جاتقان جاستار. ونىڭ ارتى احاڭ مەكتەبىنە «الىپپەسىن» قۇشاقتاپ كىرىپ كەلە جاتقان جاس بۋىن، جاڭا ءوسىپ كەلە جاتقان قازاق ادەبيەتى. بۇل ادەبيەت، بۇل جاس بۋىن احاڭدى ءوزىنىڭ باسشىسى دەپ سانايدى».

مۇحتار اۋەزوۆتىڭ بۇل ءسوزى بۇگىندە شىندىققا اينالدى. احمەت اعانىڭ ارتىنان ەرگەن ۇرپاقتارى ەسەيىپ، ونىڭ دا ءىزباسارلارى ءوسىپ كەلەدى، بولاشاقتا دا وسە بەرمەك. ال احاڭداي اعامىز وسى وسكەلەڭ ۇرپاقتارىمەن بىرگە جاساي بەرمەك. بۇگىندە احاڭ اعامىزدىڭ ەكىنشى ءومىرى قايتا باستالدى.

رزا قۋناقوۆا

 

ماقالا 1990 جىلى شىققان «قازاقستان ايەلدەرى» جۋرنالىنىڭ №8 باسىلىمىنىڭ 12-13 بەتتەرىندە جاريالانعان. ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىنۇلى تۋرالى ەستەلىكتى قايتا جاڭعىرتىپ، وقىرمان نازارىنا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.

ازىرلەگەن: جانسايا سمان

ادىرنا ۇلتتىق پورتالى

پىكىرلەر