اباي قۇنانبايۇلىنا 175 جىل!

649

قازاقتىڭ ۇلى ويشىل اقىنى – اباي قۇنانبايۇلىنىڭ تۋعانىنا كەلەسى جىلى 175 جىل بولماق. مىنەكەي، وسى ايتۋلى داتاعا وراي مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى وكىمەتكە مەرەيتويدى جىل بويىنا ءوز دەڭگەيىندە وتكىزۋگە تاپسىرما بەرگەن-ءدى. مەرەيتويدى اتاپ ءوتۋ،وتكىزۋ اتقامىنەرلەرگە قيىن ەمەس شىعار، الايدا، ءبىز، جاستار، اباي ءىلىمىن كەڭىنەن ناسيحاتتاي وتىرىپ، وي-سانا مەن رۋحتىڭ جاڭعىرۋىنا قول جەتكىزە الۋىمىز ءتيىس.

ابايدىڭ ارمانداعان قازاعى قانداي بولۋى ءتيىس ەدى؟  ححى عاسىر قازاعى قانداي؟- دەگەن ەكى سۇراققا جاۋاپ ىزدەيىك.

اباي ءوز زامانىندا قازاقتىڭ تەك مال باعىپ، باي ۇيىنە بۇكىل وتباسىمەن جالدانىپ، مالاي-اتقوسشىسى بوپ كۇنىندەگى نانىن ايىرىپ تاۋىپ، سوعان ءماز بولىپ جۇرگەنىنە قاراپ تاڭ قالاتىن. ورىسشا ءبىلىم الىپ، ورىستىڭ اتاقتى اقىن-جازۋشىلارىن جاتا-جاستانا وقىپ ءجۇرىپ، ومىرگە دەگەن پىكىرى تەرەڭدەي تۇسكەن اباي قازاق قوعامىن شىعىستىق حات تانۋمەن شەكتەلىپ قالماي، ورىسشا ءبىلىم السا كوپ ەسىكتىڭ اشىلاتىنىن، ونەر ۇيرەنىپ كاسىپ قىلسا، پۇل تابۋدىڭ قيىن ەمەس ەكەنىن تۇسىندىرگىسى كەلدى.

جالپى، قازىرگى قازاقتا ءتىل، ونەر، ءبىلىم ءبارى-ءبارى بار. بىراق، ۇلتتىق رۋحتىڭ وتى ءسونىپ بارادى. اباي ارمانىنداعى تاۋەلسىز قازاققا اينالا الماي كەلەمىز. تاۋەلسىز قازاق كىم؟ ول ءوز تاماعى مەن كيىمىن شەتتەن ساتىپ الماي ءوزى توقىپ وندىرەتىن، كاسىپ ۇيرەگەن قازاق بولماق. اباي مەن جاڭا زامان قازاعىنىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى ۇقساس. كەدەيى جىلاپ نان سۇراعىش، قازىرگىسى كوشەگە شىعىپ اقشا سۇراعىش. ۇلتتىق سانا مەن رۋحتىڭ تومەندەۋىنەن وتباسىلىق قاتىناستىڭ السىرەۋىنەن، ارسىزدىققا ەتىمىز ۇيرەنىپ بارا جاتقانداي.

“ابايدىڭ 175 جىلدىعى” قالاي وتكىزىلۋى ءتيىس؟ مەنىڭشە، ءسوز باسىندا ايتقانىمداي جاڭعىرۋدىڭ بولشەگىن قوعامعا بەرۋگە تىرىسۋىمىز كەرەك. “قازاق حاندىعىنا 550 جىل “ وتكەن تاريحىمىزعا سەرپىلىس بەرىپ، باتىر بابالارىمىز بەن جاقىن تانىسۋعا مۇمكىندىك بەرسە، اباي جىلى قازاققا ءوزىنىڭ ءاربىر قارا سوزىندەگى ماتىنەن جاڭعىرۋعا جول سىلتەمەك. سوندىقتان، وكىمەت پەن اكىمدىككە سىلتەپ قويماي، شارۋانى بىرگە قولعا الىپ اتسالىسۋىمىز ءلازىم بولماق.

ءال-فارابي اتىندىعى قازۇۋ بيىلدان باستاپ ۋنيۆەرسيتەت دەڭگەيىندە ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ، فاكۋلتەت ارالىق اباي ولەڭدەرىن وقۋدان جارىستار وتكىزىلۋدە. ال، ءال-فارابي كىتاپحاناسىندا دانا اقىننىڭ كىتاپتار جارمەڭكەسى اپتانىڭ ءاربىر ءۇشىنشى كۇنى ۇيىمداستىرىلۋدا.

قورىتىندىلاي كەلە، اباي ولەڭدەرىن وقۋ ەستافەتاسى مەملەكەت باسشىلارى مەن تانىمال ادامدار اراسىندا ءوتىپ، جاستار قالىس قالىپ قويدىق. وسى ءبىر ەستافەتانىڭ وزىندە قانشاما ءمان جاتىر. مۇعالىمدەر ءوزارا نەمەسە مۇعالىمدەر مەن ستۋدەنتتەر ءبىر-بىرىنە اباي ولەڭىن جاتقا وقىپ جولداپ جاتسا، ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنداعى كىشكەنە جاڭعىرۋدىڭ ۇلەسى وسى بولادى ەمەس پە؟

 

                                                                                         قازۇۋ اعا وقىتۋشىسى

ەسەكەەۆا ا.ا

پىكىرلەر