ۇلت الىپبيىنە ۇلتتىق سيپات كەرەك

650

قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2017 جىلعى 26 قازاندا «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويدى. بۇل، شىن مانىندە، ۇلتىمىز ءۇشىن ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى بولدى. سونداي-اق، مەملەكەتىمىزدىڭ تەمىرقازىعى – ۇلتتىق كودىمىزدى ساقتاپ قالۋمەن قاتار سانامىزدى قايتا جاڭعىرتۋعا جول اشتى.
​ ​ ​ ​ ​ ​مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ تۆيتتەردەگى پاراقشاسىندا: «ءالىپبيدى لاتىن قارپىنە كوشىرۋ تۋرالى تاريحي شەشىمنىڭ قابىلدانعانىنا ەكى جىلعا جۋىقتادى. بىراق قارپىمىزدە ءالى دە ولقىلىقتار بار. ءتىل ماماندارى جاڭا ءالىپبيدى جەتىلدىرۋى كەرەك. مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ا.رايىمقۇلوۆاعا ءتيىستى تاپسىرما بەردىم. الدىمىزدا اۋقىمدى جۇمىس تۇر.»، – دەگەن بولاتىن. وسىلايشا، تولعاعى جەتپەگەن ماسەلەنىڭ مايەگىن جارىپ، شەشۋ جولدارىن قاراستىرۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. ەل تاريحىنداعى ماڭىزدى بەتبۇرىس سانالاتىن جاڭا سيپاتتاعى جازۋدى قالىپتاستىرۋ جايلى سان قيلى پىكىرلەر مەن ۇسىنىستاردىڭ زەردەلەنىپ جاتقانىن بىلەمىز. وسىنداي تاعدىرشەشتى كەزەڭدە ۇلت ءالىپبيىنىڭ ۇلتتىق سيپاتىن ساقتاپ قالۋ اسا ماڭىزدى دەگەن پىكىردەمىن.

لاتىنشا  كيريلشە لاتىنشا كيريلشە
1 ا ا ا 16 M m م
2 Ā ā ءا 17 Ŋ ŋ ڭ
3 P p پ 18 N n ن
4 B b ب، ۆ 19 O o و
5 T t ت 20 Ō ō ءو
6 D d د 21 W w(جارتىلاي داۋىستى- داۋىسسىز)  ۋ
7 J j ج 22 U u ۇ
8 Z z ز 23 Ū ū ءۇ
9 Ş ş ش، چ 24 R r ر
10 S s س 25 F f ف
11 Q q ق 26 H h  ح، ھ
12 K k ك 27 E e ە
13 Ḡ ḡ ع 28 Y y (جارتىلاي داۋىستى- داۋىسسىز)  ي، ي
14 G g گ 29 I ı ى
15 L l ل 30 İ i  ى

Erjan Jumabek

Qazaq degen – qudaydıŋ qara ōleŋi

(Aḡılşınḡa qazaqtı tanıstıruw)
Qazaq degen bir el bar bilesiŋ be?
Haqtan jetken qalsın bir jır esiŋde!
Senbeysiŋ be, bilmeymin senesiŋ be,
Jılaysıŋ ba, bilmeymin kūlesiŋ be?..

Kūletiniŋ – senbeysiŋ ḡajabına,
Jılaytınıŋ – senesiŋ azabına.
Jetūw ūşin jūrektiŋ jumaḡına,
Şıdap bergen jūykeniŋ tozaḡına!..

Oylanbay-aq eli ūşin otqa kirgen,
Babalarım Kūn zaŋın jatqa bilgen.
Qara jayaw jūrgende basqaları،
Altın sawıt kiyinip atqa mingen!

Barsakelmes oralḡan sapardan jūz,
Eki ōmirdi teŋ kōrgen qatardanbız...
Tāwelsizdik qazaqtıŋ altın tāji,
Māŋgiliktiŋ jolında at-arbamız.

Dalamızda şalqıydı ar āweni,
Balamızda armannıŋ Qarageri.
Kōkiregi ūndesken tabıyḡatpen,
Qazaq degen – qudaydıŋ qara ōleŋi!

PhD دوكتورى قۋانىش جۇمابەك

پىكىرلەر