نان باعاسى دوللار ىزىمەن..

278

«كەساپات وسى كۇنگى بولىپ جاتقان
قارعىسىم قالىڭ ەلدى مەنىڭ اتقان،
قاشاندا ۇرماس تەگىن كەپيەتىم،-
ءاۋ باستان بەكەر ەلگە سەنىم ارتقام؟!»،- دەپ عافۋ قايىربەكوۆتىڭ ءبىر ولەڭىندە قازاقتىڭ قاسيەتتى قارا نانىنا ءتىل ءبىتىپ، رەنىشىن بىلدىرگەن.
ءيا، نان قولدى-اياقتى بولعاندا باياعىدا-اق، استىقتى ەل قازاقستاننان الدى-ارتىنا قاراماي زىتار ەدى.  نەگە دەيسىز بە؟! دەمەسەڭىزدە ايتايىن. اس اتاسىنىڭ قازاققا دەگەن وكپەسى قارا قازانداي.
وسىعان وراي، جۋىردا عانا مەملەكەت باسشىسى قاسىم جومارت توقاەۆ: «نان مەن كومىر باعاسى باقىلاۋىمدا بولادى» دەپ مالىمدەگەن ەدى.  بىراق سول مالىمدەمەدەن كەيىن-اق، كومىر باعاسىن قايدام،  نان باعاسى قىمباتتاي جونەلدى. تىپتەن توقاەۆتىڭ مالىمدەمەسىنەن كەيىن "بازبىرەۋلەر"  قىمباتشىلىقتى ادەيى ەنگىزدى مە دەپ تە ويلانىپ قالاسىڭ.

بۇعان قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ: «وڭىرلىك تۇراقتاندىرۋ قورلارىن قالىپتاستىرۋ تەتىگى بەلسەندى قولدانىلىپ كەلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا 3,1 ملرد. كولەمىندە قارجى بار، بۇل قاراجاتتى اكىمدىكتەر نان باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا دا باعىتتاي الادى»، - دەپ نان باعاسى بولاشاقتا قالىپقا كەلۋى مۇمكىن ەكەنىن العا تارتقان ەدى. بىراق توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا 10 شاقتى كۇن بولىپ قالسا دا، قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ءسوزى ءالى ناتيجە بەرگەن جوق. باياعى سول ۋداي باعا، زار ەڭىرەگەن حالىق...

"ۋداي باعا" دەمەكشى، قىمباتشىلىق قازاقستاننىڭ باس قالالارىنا عانا اسەر ەتپەگەن سەكىلدى.  قالعان وڭىرلەردە اس اتاسى اسپانداپ تۇر. "تۇراقتى تۇردە 70 تەڭگەنى ۇستاپ تۇرادى" دەگەن نان باعاسى پاۆلوداردا 110 تەڭگە، تالدىقورعاندا 95 تەڭگە، شىعىستا- 92 تەڭگە، اقتوبەدە - 87 تەڭگە، جامبىل وبلىسىندا - 85 تەڭگەگە كوتەرىلدى دە قالدى. دۇكەندەگى ساتۋشىلار نان باعاسى "140-قا دەيىن بارادى" دەپ بولجاۋدا. ءبارى بىردەي باقسىنىڭ قۇمالاعىنداي بىتىراپ، نان باعاسىن شارىقتاتقاندا توقاەۆ بۇنى "باعانى دەلدالدار قولدان ءوسىرىپ وتىر»،- دەپ تۇسىندىرگەندەي بولدى. ال ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ كوميتەتى: «نان وندىرۋشىلەر مەن تاۋار وتكىزۋشىلەرگە 20 رەت ەسكەرتۋ دە جاسالدى»، - دەدى.
حوش دەلىك، ءبىر ناننىڭ باعاسى 100 تەڭگەنىڭ ار جاق، بەر جاعىندا اينالىپ جۇرگەندە ءبىر قاپ ۇننىڭ كوتەرمە ساۋداداعى باعاسى 6500 - دەن 8700- تەڭگەگە دەيىن وسكەن. ال بىلتىرعى جەلتوقسان ايىنىڭ كورسەتكىشى 3800 تەڭگەدەن ءارى اسپايتىن ەدى. سوندا ءبىر جىلدا 3 ەسە قىمباتشىلىققا ۇرىنىپ وتىرمىز.  نان قىمباتتاعان سوڭ سايكەسىنشە ماكارون، توقاش، ءبالىش سەكىلدى ۇن ونىمدەرىنىڭ دە باعاسى دا ارتا تۇسكەن. وعان دالەل ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ حابارلاۋى.  ءبىر ايدا ارپا جارماسى – 2,2%-عا، ۇن – 2,1%-عا، ۇنتاق جارماسى — 1,6%-عا، ماكارون — 1,2%-عا وسكەن.

مارس سەيدىمباەۆ: "نان باعاسى دۇكەندەردە 75 تەڭگە بولعانىمەن، تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ كومەگىمەن الەۋمەتتىك دۇڭگىرشەكتەر، كوممۋنالدىق بازارلار مەن ءىرى ساۋدا ورىندارى ارقىلى تومەن باعامەن ساتىلاتىن بولادى", دەپ قالعان وڭىرلەردى قايدام، تارازدا باعا تۇراقتالاتىنىن مالىمدەگەن.

قىسقاسى، 200 تەڭگەنىڭ تيىنعا اينالۋىمەن باستالعان بۇل قۇلدىراۋ، نان  باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا اكەپ سوقتىردى. ارى قاراي ازىق-تۇلىك پەن ەت باعاسى دا اسپانداي جونەلدى. الەمدىك استىق نارىعىندا جەتەكشى ورىندا ەكەنىمىزدى ەسكەرسەك، ناندى تەگىن-اق الۋعا ابدەن بولار ەدى. الايدا...

 

اقگۇل ايداربەكقىزى،

"ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى

پىكىرلەر