بالاعا قاجەت سوزدەر!

287

پسيحواناليتيك مامان بالا تاربيەسى جاتىردا ەمەس، اتا-اناسىنىڭ بولاشاق بالا تۋرالى ويلانعان ساتىنەن باستالاتىنىن ايتادى. ءتىپتى، جاتىردا جاتقان ءسابيدىڭ دۇنيەگە كوزقاراسى اناسى ارقىلى قالىپتاسادى. بىراق، بالا تاربيەسى مۇنىمەن اياقتالمايدى. اتا-انا بالاعا 5 جاسقا دەيىن اسا مۇقيات بولىپ، پسيحيكاسىنىڭ دۇرىس قالىپتاسۋىنا جاعداي جاساۋى قاجەت. سەبەبى، بالانىڭ بولاشاعى وسى كەزەڭمەن تىكەلەي بايلانىستى. مۇنىمەن قاتار، جاسوسپىرىمدىك شاقتا دا دۇرىس باعىت-باعدار بەرىپ، جول كورسەتىپ وتىرۋ ماڭىزدى.

وسى ورايدا، قازاقستاندىق پسيحواناليتيك جانار وسپانوۆا بالاعا قانداي سوزدەر ايتىلۋى كەرەكتىگىنە جانە ولاردىڭ بالا ءۇشىن قانداي پايداسى بار ەكەنىنە توقتالدى. مۇنىمەن قاتار، كۇندەلىكتى بالاعا بىرنەشە ساۋال قويىپ وتىرۋعا كەڭەس بەردى.

مەن سەنى جاقسى كورەمىن

كەز كەلگەن بالا ءۇشىن ءوزىن بىرەۋدىڭ، اسىرەسە اتا-اناسىنىڭ جاقسى كورەتىنىن سەزىنۋ ماڭىزدى. مۇنىمەن قاتار، اتا-انا تاراپىنان بەرىلەتىن ماحابباتتىڭ بالا بولاشاعى ءۇشىن ورنى ەرەكشە. سەبەبى، ماحابباتتىڭ نە ەكەنىن سەزىنىپ، ءبىلىپ وسكەن بالا عانا وزگەلەردى وسى سەزىمگە بولەيدى. ياعني بولاشاق جارى مەن بالالارىن باقىتتى ەتە الادى. نازارىن بەلگىلى ءبىر سالاعا بۇرىپ، مىقتى مامان بولىپ شىعادى. مىقتى مامان بولۋ ارقىلى ادامزاتتىڭ يگىلىگىنە جارايتىن ىستەردى قولعا الادى. وسى سەزىمنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بالانى سۋيتسيد جاساۋعا اكەلىپ سوقتىرۋى مۇمكىن. ويتكەنى، سۋيتسيد جاساۋ ارقىلى بالا اتا-اناسىن جازالايدى.

بارىڭ ءۇشىن باقىتتىمىن

بالا ءۇشىن بۇل ءسوزدى ەستىگەننەن ارتىق باقىت جوق شىعار. سەبەبى، اتا-اناسى ۇرىسىپ قالسا، اجىراسىپ كەتىپ جاتسا، بالا ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل جاعدايعا ءوزىن كىنالايدى. ءتىپتى، ءوزىنىڭ مۇلدەم قاتىسى جوق بولسا دا. ال كىنانى سەزىنگەن ادام ءۇشىن جازانىڭ دا بارىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بالا ءوزىن ءارتۇرلى جولمەن جازالاۋى مۇمكىن. ارينە، مۇنىڭ بارلىعى بەيسانالى دەڭگەيدە جۇزەگە اسادى. وسىنداي جاعدايلاردىڭ الدىن العىڭىز كەلسە، جوعارىداعى سوزدەردى بالاڭىزعا ءجيى ايتىپ وتىرىڭىز.

مەن ساعان سەنەمىن

بۇل سوزدەر بالانى جاستايىنان جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ، جەتىستىكتەرگە جەتۋىنە جاعداي جاسايدى. بالاڭىز ءسىز وسىلاي ايتىپ تۇرعان كەزدە ء"سۇرىنىپ" جاتسا، وعان قولداۋ كورسەتە بىلگەن ءجون. ويتكەنى، ول "ماعان ۇلكەن سەنىم ارتىپ وتىر" نەمەسە "مەن اتا-انامنىڭ ءۇمىتىن اقتاي المادىم" دەگەن ويمەن كۇيزەلىسكە ءتۇسىپ كەتۋى دە عاجاپ ەمەس.

مەن وزىڭمەن ماقتانامىن

قوعامدا كوپ اتا-انا بالامدى وزگەلەرمەن سالىستىراتىن بولسام، بايگەدەن وزا شاۋىپ كەلەدى دەپ قاتە ويلايدى. كەرىسىنشە پەرزەنتىڭىزدى وزگە بالالارمەن مۇلدەم سالىستىرماۋعا كەڭەس بەرەتىن ەدىم. وسى قاتە تۇسىنىك سالدارىنان كەيىن بالا بۇكىل ءومىرىن وزگەلەردەن اسىپ تۇسۋگە ارناپ وتەدى. ول ءۇشىن ء"ار ساتتەن ءلاززات الۋ" جانە "شىنايى ساپا ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ" سىندى تۇسىنىكتەر جات بولىپ قالادى. بالاڭىز بالاباقشادا ساحناعا شىعىپ ونەر كورسەتكەن بولسا دا، باتەڭكەسىنىڭ باۋىن بايلاپ، الىپپەدەن جاڭا ءارىپ ۇيرەنىپ كەلگەن بولسا دا، ماقتاي ءتۇسىڭىز. سەبەبى، بۇلاردىڭ بارلىعى ەرەسەك ادام ءۇشىن بولماشى دۇنيەلەر بولعانىمەن، كىشكەنە بالاپاندار ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك. مۇنىمەن قاتار، بالا بەلگىلى ءبىر جەتىستىككە جەتكەن كەزدە عانا نازار اۋدارۋدىڭ سالدارى جامان بولماق. وسىلاي جاسايتىن بولساڭىز، بالا كەز كەلگەن نارسەنى سىزگە ۇناۋ ءۇشىن جاسايدى. ال بىرەۋگە ۇناۋدى ءبىرىنشى ورىنعا قويىپ وسەتىن بالانىڭ وزىندىك مەنى قالىپتاسا قويمايدى.

كەز كەلگەن ساتتە وزىڭمەن بىرگەمىن

بالالاردىڭ قيىندىقتارى ەرەسەك ادامدار ءۇشىن بولماشى دۇنيە بولىپ كورىنگەنىمەن، بۇل كەلەڭسىزدىكتەردىڭ ولارعا قاتتى اسەر ەتەتىنىن ۇمىتپايىق. مىنە، وسىنداي ساتتە بالاڭىزدىڭ جانىنان تابىلىپ، قۇشاعىڭىزعا باسىپ، "كەز كەلگەن ساتتە وزىڭمەن بىرگە بولامىن" دەپ ايتۋ ماڭىزدى. سوندا عانا بالا ەرەسەك ومىردە جاڭا مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋعا قورىقپايتىن بولادى. ارينە، كەيبىر كەلەڭسىز جاعدايلاردا بالالاردىڭ وزدەرى كىنالى بولىپ شىعادى. مۇندايدا بالاڭىزدى كىنالاۋعا اسىقپاڭىز. كەرىسىنشە ونىڭ جاقتاسى بولىپ، وسى كىناسىن ءوزىنىڭ تۇسىنۋىنە مۇمكىندىك بەرىڭىز.

اقىلدىم سول

بالاڭىزدىڭ بويىندا بەلگىلى ءبىر قاسيەتتىڭ كوبىرەك بولعانىن قالاساڭىز، نازارىن سوعان باعىتتاڭىز. كەز كەلگەن اتا-انا بالاسىنىڭ مەيىرىمدى، ماحابباتقا تولى ءارى اقىلدى بولىپ وسكەنىن قالايدى. قازىرگى تاڭدا كەي ادامدار تابىستى، الەمگە تانىمال تۇلعالارعا قاراپ، "ولار — جاراتىلىسى ەرەكشە جاندار. ماعان قاراعاندا الدەقايدا اقىلدى، مەن ولار سەكىلدى بولا المايمىن" دەپ ويلايدى. بۇل — قاتە. ەسەيگەن شاقتا بالاڭىزدىڭ وسىلاي ويلاۋشىلاردىڭ قاتارىنان بولعانىن قالاماساڭىز، بۇگىننەن باستاپ اقىلدى ەكەنىن ءجيى ايتىڭىز. اقىلى مەن وي-ءورىسىن دامىتۋعا ارنالعان كىتاپتار سىيلاپ، ويىندار ويناتىڭىز.

راحمەت!

بالاڭىز ويىنشىقتارىن جيناپ، ءۇي تازالاۋعا نەمەسە ت.ب. نارسەلەر جاساۋعا كومەكتەسكەن بولسا، بۇل ءۇشىن مىندەتتى تۇردە العىس ايتىڭىز. باستاپقىدا ونىڭ بۇل جۇمىستى قانشالىقتى ساپالى ورىنداعانى ماڭىزدى ەمەس. كەمشىلىكتەرىن كەيىن ايتىپ ۇلگەرەسىز. بار بولعانى وسى ءسوزدى ەستۋ ارقىلى بالا سىزگە كومەكتەسكىسى كەلىپ تۇراتىن بولادى. مۇنىمەن قاتار، بالا قاراپايىم سىپايىلىق ەرەجەلەرىنە ۇيرەنەدى.

 

سەنى ساعىندىم

بالا ۇيدە اتا-اناسىمەن قارىم-قاتىناسى قانداي ەكەنىنە قاراماستان، جىراقتا جۇرگەندە مىندەتتى تۇردە ولاردى ساعىنادى. اسىرەسە، بۇرىن-سوڭدى بارىپ كورمەگەن جەردە جۇرسە. وسى ورايدا ءوزى عانا ەمەس، ءوزىن دە ساعىناتىن ادامداردىڭ بار ەكەنىن ءبىلۋ ماڭىزدى. بۇل سوزدەر بالاعا ەسەيگەندە ەكىنشى ءبىر اداممەن دۇرىس قارىم-قاتىناس ورناتۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. ياعني ول بىرەۋمەن تانىسقاندا نەمەسە سەزىمىن بىلدىرگەندە، بەتىمدى قايتارادى دەپ قورىقپايدى. ال قورقىنىش جوق جەردە ءوزىن قابىلداي الاتىن ادامدار جولىعاتىنى ءسوزسىز.

مەن وزىڭمەن اقىلداسقىم كەلەدى

كەيبىر بالانىڭ بەلگىلى ءبىر سالاعا بەيىمدىلىگى ەرتە جاستان-اق كورىنە باستايدى. مىسالى، قىزىڭىز ۇيدەگى قايشىنى اشىپ، شۇبەرەك قىرىققاندى ۇناتادى دەلىك. مۇندايدا بەتىن قاعىپ، بىردەن ۇرىسىپ كەتكەن ءجون ەمەس. كەرىسىنشە وعان وسى سالاعا جاقىنداي تۇسۋىنە جاعداي جاساۋ قاجەت. ۇيگە پەردە ساتىپ العاندا نەمەسە قانداي دا ءبىر كيىمدى ۇيلەستىرىپ كيەتىن كەزدە قىزىڭىزدان كەڭەس سۇراڭىز.

ءدال وسى سۇراقتى جاسوسپىرىمدىك شاققا تاياپ قالعان نەمەسە جاسوسپىرىمدەرگە قويۋعا بولادى. بۇل جەردە وتباسىعا قاتىستى ورتاق ماسەلە تالقىلاناتىن بولسا. مىسالى، بالالار بولمەسىندەگى جيھازدىڭ ورنىن اۋىستىرۋ نەمەسە ۇيگە جاڭا ءبىر زات ساتىپ الۋ. ەڭ باستىسى، بالانىڭ ءوز كوزقاراسىن دالەلدەي بىلۋىنە جاعداي جاساۋ قاجەت.

شەشىمىڭدى قۇرمەتتەيمىن

بالادان پىكىرىن سۇراۋ بار جانە پىكىرىنە قۇلاق اسۋ بار. قۇلاق اسۋ دەگەندى بىردەن پىكىرىن ورىندى ەتىپ شىعارۋمەن شاتاستىرماۋ قاجەت. بالا قانداي شەشىم قابىلداسا دا، تاڭداۋ جاساسا دا، وعان قۇرمەت ءبىلدىرىڭىز. جوعارىدا ايتىپ وتكەندەي، بالاڭىز نەلىكتەن مۇنداي شەشىم قابىلداعانىن ءتۇسىندىرۋى ءتيىس. ياعني شەشىمىنىڭ جاعىمدى جانە جاعىمسىز تۇستارىنا تالداۋ جاساۋعا كومەكتەسىڭىز. بۇل بالانىڭ سىني كوزقاراسىنىڭ قالىپتاسۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. بالاڭىزدىڭ جانىندا تاۋلىگىنە 24 ساعات جۇرمەيتىنىڭىز انىق. ۋاقىت وتكەن سايىن بىرگە وتكىزەتىن ۋاقىت ازايا بەرەدى. قانداي دا ءبىر جامان ورتاعا كىرىپ كەتپەۋى ءۇشىن وسىلايشا سىني كوزقاراسىن قالىپتاستىرعان ۇتىمدى.

وسكەندە سەنىڭ ءوز سۇيىكتىڭ بولادى

3 جانە 5 جاس ارالىعىندا اكەسى ۇلىنا، اناسى قىزىنا "وسكەن كەزدە سەنىڭ ءوز سۇيىكتىڭ بولادى. اناڭ — مەنىڭ ايەلىم/ اكەڭ — مەنىڭ كۇيەۋىم. ال سەن باسقا بىرەۋمەن ءبىز سەكىلدى وتباسىن قۇراسىڭ" دەگەندەي ايتسا يگى. قازىرگى قوعامىمىزدا سۇربويداقتاردىڭ كوبەيۋىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى وسى. پسيحيكالىق دامۋدىڭ بىرنەشە كەزەڭى بولادى. سونىڭ ءبىرى — وسى 3-5 جاس ارالىعىنداعى ەديپوۆ كومپلەكسى. ەگەر وسى كەزەڭدە پسيحيكا دۇرىس دامىماسا، بۇل بالانىڭ تولىققاندى وتباسىن قۇرۋىنا كەدەرگى جاسايدى. ياعني بۇل سوزدەر بالانىڭ ەرتەرەك وتباسىن قۇرىپ، جۇبايى/جارىمەن باقىتتى ءومىر سۇرۋىنە پايداسىن تيگىزەدى.

قايىرلى تاڭ!/قايىرلى ءتۇن!

بالا ءۇشىن عانا ەمەس، ەرەسەك ادام ءۇشىن دە كۇنىنىڭ قالاي باستالىپ، قالاي اياقتالاتىنى ماڭىزدى. كوزىن اشىپ، توسەگىنەن تۇرىپ كەلە جاتقان بالا ءۇشىن وزىنە "قايىرلى تاڭ" تىلەگەن اتا-اناسىن كورۋدەن اسقان باقىت جوق. وسى سوزبەن بىرگە اتا-اناسى سىيلاعان سەزىم ونىڭ بويىنداعى كۇش-قۋاتىن ارتتىرا تۇسەدى. سونداي-اق، ۇيىقتار الدىندا دا ءوزىمىزدى بارىنشا جايلى سەزىنۋ ماڭىزدى.

ءبارىبىر سەنى جاقتايمىن

بالاڭىز بالاباقشادا نەمەسە مەكتەپتە بىرەۋگە رەنجىپ كەلگەن بولسا، وعان وسى سوزدەردى ايتىڭىز. رەنجىتىپ ەمەس، رەنجىپ كەلگەن بولسا. سەبەبى، بۇل ەكى سيتۋاتسيانىڭ اراسى جەر مەن كوكتەي. مەيلى بالاڭىزدىكى دۇرىس ەمەس بولسا دا، وعان وسى كىشىگىرىم "شايقاستا" جاقتاسى بارىن كورسەتىڭىز. مۇنىمەن قاتار، ادام بالاسى ورىنسىز رەنجىمەيتىنى ءسوزسىز. جاقتاسى ەكەنىڭىزدى ايتىپ قانا قويماي، مۇنداي دورەكى قادامدارعا اتا-اناسىنىڭ جىلۋىن سەزىنبەگەن بالالار عانا باراتىنىن ءتۇسىندىرىڭىز. سول كەزدە بالا مۇنداي قۇرداستارىنا ىشتەي جاناشىرلىق تانىتىپ، ولارمەن بولاتىن جانجالدىڭ الدىن الادى.

سەنىڭ قاتەلەسۋگە قۇقىعىڭ بار

ءوزىن قويارعا جەر تاپپاي، جانىن جەگىدەي جەگەن بالا ءۇشىن بۇدان ارتىق جىلى ءسوز جوق. راسىمەن دە، كەز كەلگەن ادام قاتەلۋسە قۇقىلى. ماڭىزدىسى قاتەلەسپەۋ نەمەسە وسى قاتەلىكتىڭ الدىن الۋ ەمەس، كەرىسىنشە ودان ساباق الۋدى ۇيرەنۋ. كەيدە اتا-انالار "بولدى جىلاما. كەز كەلگەننىڭ ادامنىڭ باسىندا بولادى" دەپ جىلدام جۇباتۋعا تىرىسادى. بۇل — قاتە. جارانى دەر كەزىندە ەمدەمەسەڭىز، بالاعا جىلاپ الۋعا مۇمكىندىك بەرمەسەڭىز، ۋاقىت وتە كەلە قاۋىپتى اۋرۋعا شالدىعۋى مۇمكىن.

 

ءبارى دە شارشايدى

بەلگىلى ءبىر سالاعا بەت بۇرىپ ۇلگەرمەگەندىكتەن، بالاعا ءبارى دە قىزىق بولىپ كورىنەدى. ءبىر مەزەتتە بارلىعىنا ۇلگەرۋگە تىرىسادى. كەيدە قۇرداستارىمەن جارىسىپ، شارشاماعان كەيىپ تانىتادى. مۇنى، ءتىپتى، اتا-اناسىنا كورسەتكىسى كەلمەيدى. بالاڭىزعا شارشاعانىن مويىنداۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن ايتىڭىز. سەبەبى، جەر بەتىندە ءمىنسىز ادام جوق. كەيدە، شىنى كەرەك، انالاردىڭ تۋعان بالالارىنىڭ تىنىمسىزدىعىنان شارشاپ، جەك كورىپ كەتەتىن كەزدەرى بولادى. قازاقتا "اۋرۋىن جاسىرعان ولەدى" دەگەن ءسوز بار. قانداي دا ءبىر جاعىمسىز سەزىمدەردى جاسىرا بەرەتىن بولساق، ول ايتەۋىر ءبىر كۇنى دەنەمىز ارقىلى كورىنىس تابادى. ەگەر بالاڭىزدىڭ دەنى ساۋ بولعانىن قالاساڭىز، وسى سوزدەردى ايتىپ، دەمالىستىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن تۇسىندىرۋگە تىرىسىڭىز.

بوتام سول…

قىز بالا بولسىن، ۇل بالا بولسىن اتا-اناسىنا ەركەلەگىسى كەلەدى. ءارتۇرلى قوشەمەت ءسوز ايتىپ، بالاڭىزدى ءجيى قۇشاقتاۋدى ۇمىتپاڭىز. وسىلايشا اينالاداعىلار ءۇشىن ەرەسەك ادام بولىپ، جاۋاپكەرشىلىك الىپ جۇرسە دە، كەز كەلگەن ۋاقىتتا ەركەلەپ الۋعا مۇمكىندىگى بار ەكەنىن ەسكە الادى.

كەلشى قۇشاقتايىن…

بالانى قۇشاقتاۋدىڭ ماڭىزى الدەقايدا كوپ. ونىڭ قانشالىقتى پايدالى ەكەنىن كەمىندە ەكى سەبەپپەن تۇسىندىرۋگە بولادى. بىرىنشىدەن، بالا ءوزىن بىرەۋ قۇشاقتاعان كەزدە ءاردايىم قورعايتىن ادامنىڭ بار ەكەنىن سەزىنەدى. تاۋداي بولعان قيىندىعى ءاپ-ساتتە كىشىرەيىپ شىعا كەلەدى. ەكىنشىدەن، ادامنىڭ پسيحيكالىق دەنساۋلىعى تاكتيلدى قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋمەن بايلانىستى. ادام ءومىر بويى وسى قاجەتتىلىكتى وتەۋگە ۇمتىلادى. ءتىپتى، ونى مىسىعىمەن نەمەسە يتىمەن قۇشاقتاسۋ ارقىلى وتەۋى مۇمكىن. دالىرەك ايتساق، قۇشاقتاسقان كەزدە يممۋنيتەت جاقسارىپ، قان قۇرامىندا گەموگلوبين دەڭگەيى كوتەرىلەدى. گيپوتالامۋس قانعا وكسيتوتسين گورمونىن ءبولىپ شىعارادى. وسى پروتسەسس اسەرىنەن بالانىڭ سىرتقى ورتاعا دەگەن كوزقاراسى دا جاقسارا تۇسەدى.

 

ماعان… ۇنايدى

جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي، بالانىڭ بويىندا بەلگىلى ءبىر قاسيەتتى دامىتقىڭىز كەلسە، ەكپىندى سوعان ءتۇسىرىڭىز. بارىنشا سول قاسيەتىن نەمەسە ارەكەتىن ماقتاڭىز جانە بۇل كەز كەلگەن قاسيەت بولۋى مۇمكىن.

بۇگىن مەن سەنى رەنجىتىپ المادىم با؟

بۇل ساۋالدىڭ ورنى ەرەكشە. ءبىر سيتۋاتسيانى ءار ادام تۇرلىشە قابىلدايدى. اتا-اناسى رەنجىتپەدىم دەپ ويلاسا دا، بەلگىلى ءبىر جاعداي بالا ءۇشىن اۋىر سوققى بولىپ ءتيۋى مۇمكىن. كەيىن وسىنىڭ بارلىعى جينالا كەلە، بالا كىرپىك شەشەننىڭ كۇيىن كەشەتىن بولادى. جانىنا قادالعان تىكەن ۋاقىت وتە كەلە كوبەيە بەرەدى. كوپ تىكەندى العان كەزدە قالاي اۋىراتىنىن ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ال الماسا، جاعداي مۇلدەم ۋشىعىپ كەتەدى. كەيىن ماماندارعا، اۋرۋحاناعا قىرۋار قارجى جۇمساماس ءۇشىن كۇندەلىكتى وسى ساۋالدى قويىپ، جاۋابىن مىندەتتى تۇردە تىڭداڭىز.

كەشىر مەنى…

جانعا سالىنعان جارانى بىردەن ءبىر ەمدەيتىن قۇرال — ءسوز. بۇل سوزدەردەن كەيىن بالاڭىزدىڭ سىزگە دەگەن رەنىشى باسىلىپ قانا قويماي، "كەشىر مەنى" دەگەن تىركەستىڭ ادامنىڭ جانىن قانشالىقتى جىلىتاتىنىن تۇسىنەدى. ەسەيگەندە ءوزى رەنجىتىپ العان جانداردان كەشىرىم سۇراۋعا قورىقپايتىن بولادى. كەي جاعدايدا تاكاپپارلىق جىبەرمەۋى مۇمكىن.

وسى كەزدە نە سەزىندىڭ؟

بۇل ساۋالدى بالا بىرەۋگە دەگەن رەنىشىن ايتىپ جاتقان كەزدە قويعان ابزال. بۇگىنگى قوعامدا كوپ ەرەسەك ادام بۇل ساۋالعا جاۋاپ بەرۋگە قينالادى. ءتىپتى، سەزىم تۋرالى ءسوز قوزعاۋ ولارعا كۇلكىلى بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. بۇل — ورىندى. تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن قيىن-قىستاۋ زاماندا ءومىر سۇردىك. اتا-انالار بالا-شاعاسىن اسىراۋ ءۇشىن كۇن-ءتۇن دەمەي جۇمىس ىستەدى. بىراق ولارعا لايىق مولشەردە ماحاببات بەرە المادى. ال ماحابباتقا قانىقپاعان بالا ەرتەڭ وزگەلەردى بۇل سەزىمگە بولەي المايتىنى انىق. ونىڭ ۇستىنە بالا اتا-اناسىنىڭ وتباسىن اسىراۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەگەنىن ەسكەرمەي، ولارعا قارتايعانشا رەنجىپ ءوتۋى مۇمكىن. ياعني وسى ساۋال ارقىلى ءسىز بالاڭىزدى سەزىم تۋرالى ەركىن ءسوز قوزعاۋعا ۇيرەتىپ، كەيىن نەمەرەلەرىڭىزدىڭ الدەقايدا باقىتتىراق تاربيەلەنۋىنە جاعداي جاسايسىز.

مەنەن كەز كەلگەن نارسە تۋرالى سۇراۋىڭا بولادى

كوپ اتا-انا بالاسىنىڭ سۇراقتارىنا شىنايى جاۋاپ بەرە بەرمەيدى. كەيدە بالا دا توقتاماي ساۋالدارىن قويا بەرەدى. مۇندايدا لوگيكاعا جات ەمەس ماردىمدى جاۋاپ ايتىلسا، بالا ول تۋرالى مىندەتتى تۇردە ويلانادى. زەرتتەي باستايدى. بۇدان كەيىن جاسوسپىرىمدەردە ەتەككىر مەن جىنىستىق قاتىناسقا قاتىستى كوپتەگەن سۇراق تۋىندايدى. وتباسىڭىزدا مۇنداي تاقىرىپتاردا اشىق سويلەسۋ مادەنيەتى قالىپتاسپاعان بولسا، بالاڭىزدى مامانمەن جولىقتىرىڭىز.

سەن باقىتتىسىڭ با؟

بالاڭىزعا بۇل ساۋالدى ءبىرىنشى رەت قوياتىن بولساڭىز، ونىڭ بىردەن جاۋاپ بەرە المايتىنىن بايقايسىز. دۇرىسى — بۇل ساۋالدى "بۇگىن ءوزىڭدى قاي كەزدە باقىتتى سەزىندىڭ؟" دەپ كەڭەيتۋ. بۇل ساۋال ءجيى قويىلعان سايىن بالانىڭ نازارى باقىتتى ساتتەرگە باعىتتالادى. ءتىپتى، ءسىزدىڭ وسى ساۋالدى قوياتىنىڭىزدى ءبىلىپ، جاقسى اسەر قالدىرعان ساتتەردى كوبىرەك ەسىندە ساقتايتىن بولادى.

وتكەن كۇندە نە وزگەرتەتىن ەدىڭ؟

بالا ءۇشىن دە، ءجاسوسپىرىم ءۇشىن دە وزگەرتكىسى كەلەتىن ساتتەردىڭ از بولعانى جاقسى. وكىنىشكە وراي، تولىققاندى تۇلعا بولىپ قالىپتاسقانشا، وزگەرتكىسى كەلەتىن دۇنيەلەرى كوپ بولادى. دەسە دە، بالا ۋاقىت وتە كەلە ەرتەڭىندە وكىنىپ قالاتىنداي ءىس-ارەكەت، تاڭداۋ جاساماۋعا تىرىسادى.

سەن وسى ءۇيدىڭ حانشايىمى/حانزاداسىسىڭ

جەر بەتىندەگى جالعىز حانشايىم/حانزادا ەمەس، وسى ءۇيدىڭ دەپ ايتۋدى ۇمىتپايىق. سەبەبى، بالا وزىنەن الدەقايدا الدا كەلە جاتقان قۇرداستارىن كورىپ توسىلىپ قالۋى مۇمكىن. كەيىن بار ەنەرگياسىن وزگە بىرەۋدەن اسىپ تۇسۋگە نەمەسە ءوزىن ىشتەي جەگىدەي جەۋگە جۇمسايدى. كەيدە وسىنداي قاتە تاربيە بالانى ءوزىمشىل، تاكاپپار ەتىپ شىعارادى. سول ءۇشىن "وسى ءۇيدىڭ" دەپ ايتۋدى ۇمىتپاڭىزدار.

ارمانىڭ قانداي؟

ۇشقىشتار ا نۇكتەسىنەن ۆ نۇكتەسىنە باعىت العان ۇشاقتىڭ تۇمسىعىن مينۋت سايىن جەتۋى ءتيىس جەرگە بۇرىپ وتىرادى. ياعني ۇشاق وزدىگىنەن ۇشپايدى. سول سەكىلدى بالا دا ارمانىنا ونى ايتەۋىر ءبىر ەسكە الۋ ارقىلى جەتپەيدى. كۇندەلىكتى ارمانىن ەسكە سالىپ وتىراتىن بولساڭىز، ول ەرتەرەك ماقساتقا اينالادى. كەيىن كوپ ۇزاماي جوسپار دا قۇرىلادى. ەرەسەك ادام بالا كۇنگى ارمانىن جۇزەگە اسىرعان كەزدە عانا باقىتتى بولاتىنىن ءبىلىڭىز. ءتىپتى، وزىنە ساي ماماندىقتى دا بالا كۇنىندە تاڭداپ قويادى.

ساعان كومەگىم قاجەت پە؟

ارينە، بالانىڭ كەز كەلگەن ءىستى ءوز بەتىمەن جاساعانى جاقسى. دەسە دە، بارلىعى بىردەن بولىپ كەتپەيتىنى ءسوزسىز. وسى ساۋال ارقىلى بالانى ەرەسەك ومىردە كومەك قابىلداي بىلۋگە ۇيرەتىپ، قيىن ساتتە كەڭەس سۇرايتىن ادامنىڭ بار ەكەنىن ەسىنە سالاسىز.

سەنى ۇرىسسام دا، جاقسى كورەمىن

كەي اتا-انانىڭ تۋعان بالاسىن ءبىر ساتكە جەك كورىپ كەتۋى زاڭدىلىق. اسىرەسە، ايەل ادام بالانىڭ جانىندا كوپ ۋاقىت وتكىزەتىندىكتەن، كەيدە قاتتى سوزدەر ايتىپ ۇرىسىپ جىبەرەدى. وسىنداي ساتتە بالاعا ءبىز ونى جاقسى كورمەگەندىكتەن ەمەس، پايداسى تيەر دەگەن ويمەن ۇرىسقانىمىزدى ءتۇسىندىرۋ پايدالى. قاجەت بولسا كەشىرىم سۇراعاننىڭ ەش ابەستىگى جوق. بۇل بولاشاقتا بالانى وبەكتيۆتى سىندى قابىلداي بىلۋگە ۇيرەتەدى

كۇنىڭ قالاي ءوتتى؟

بالاباقشادا تاربيەشى ءبىر بالانى كوبىرەك ماقتاپ قالسا، بۇل ەكىنشىسىنە اۋىر ءتيۋى مۇمكىن. بالا ءوزىن كەم سەزىنىپ، ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسى تومەندەيدى. ەكىنشى ءبىر قۇرداسىنان قالاي دا وزامىن دەپ ءومىرىن باسەكەگە ارنايدى. وسىندايدا جانىنا تۇسكەن جارانى بىردەن ەمدەپ وتىرۋ قاجەت. ارينە، بالاباقشاداعى تاربيەشىنى دە كىنالاۋعا بولمايدى. ءبىر ۋاقىتتا 15-20 بالاعا بىردەي كوزقاراس تانىتۋ قيىن. قازاق — ءاردايىم ءسوزدىڭ قۇدىرەتىنە ەرەكشە ءمان بەرگەن حالىق. ياعني جان جاراسىن سوزبەن، ماحابباتپەن ەمدەيمىز.

نەگە بۇلاي بولدى دەپ ويلايسىڭ؟

بالادا بىردەن جاۋاپكەرشىلىك پايدا بولادى دەپ ويلاۋ قاتە. جاۋاپكەرشىلىگى جوق ادام ۇنەمى وزگەلەردى كىنالاۋعا بەيىم كەلەدى. بالا ەسەيگەن شاقتا دا بارىنە وزگەلەردى كىنالاپ، قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرماۋ ءۇشىن ونى ءار نارسەنىڭ سەبەبىنە ءۇڭىلىپ، اناليز جاساۋعا ۇيرەتۋ قاجەت. مىسالى، بالاڭىز "بۇگىن ۇستازىم ماعان قاتتى ۇرىستى" دەپ رەنجىپ كەلدى دەلىك. الدىمەن، جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي، بالاڭىزدىڭ جاقتاسى ەكەنىڭىزدى كورسەتىڭىز. كەيىن "نە بۇلاي ويلايسىڭ؟" دەپ سۇراپ، تەرەڭ بولماسا دا، كىشىگىرىم اناليز جاساۋعا كومەكتەسىڭىز. بالا بىردەن ءوز قاتەلىگىن مويىنداماسا دا، ۋاقىت وتە كەلە تۇسىنىسپەۋشىلىك بولعان جەردە ەكى تاراپتىڭ دا كىناسى بار ەكەنىن ۇعىنادى.

ساعان قايسىسى ۇنايدى؟

ءبىراز جىل بۇرىن ەلىمىزدە وزگە ۇلت وكىلدەرى نەمەسە ورىس مىنەزدى قازاقتار بالالارىنان "سەن قايسىسىن تاڭدايسىڭ؟ ساعان قايسىسى ۇنادى؟" دەپ سۇراعان كەزدە تاڭعالا قارايتىن ەدىك. مەنىڭشە، بۇل — وتە ورىندى سۇراق. بالا كىشكەنتاي كەزىنەن باستاپ تۇلعا رەتىندە قالىپتاسادى. بار بولعانى "نەگە ونى تاڭدادىڭ؟" دەپ سىني كوزقاراسىن دامىتىپ وتىرساڭىز، نۇر ۇستىنە نۇر بولاتىن ەدى.

ال ءسىز بالالارىڭىزعا وسى سوزدەردى ءجيى ايتاسىز با؟

 

جانار وسپانوۆا

"ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى

پىكىرلەر