ۇلت تابىنار رۋحتى ەر

722

بولاشاق مامانداردى تاربيەلەۋدىڭ قاينار كوزى قازاق اعارتۋشىلارىنىڭ باي رۋحاني مۇراسىنان باستاۋ الادى. وسى ورايدا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ وقۋ ءىسى ءبولىمى تاراپىنان باكالاۆرياتتىڭ سوڭعى جىلىن وقىپ جاتقان بولاشاق ادەبيەتشى رەتىندە احمەت بايتۇرسىنۇلى «ءتىل-قۇرال» وقۋ-ادىستەمەلىك، عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنا وندىرىستىك تاجىريبەگە باردىق. ۇلتىمىزدىڭ ءار سالادا رۋحاني ورلەۋى، الەمدىك وركەنيەت بيىگىنە قوسىلۋى ءۇشىن ومىرشەڭ پايىمداۋلارىمەن جاستاردىڭ ۇلتتىق سانا-سەزىمى دامۋىنىڭ نەگىزى بولعان ۇلت ۇستازىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن زەرتتەۋ – ارقايسىسىمىز ءۇشىن زور مارتەبە. سەبەبى احمەت بايتۇرسىنۇلى – XIX عاسىردىڭ سوڭى مەن XX عاسىردىڭ باسىنداعى قازاقتىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك، رۋحاني ومىرىندە وزىندىك ەرەكشە ورنى بار تۇلعا. ءبىر باسىنا سان سالانىڭ قابىلەتى جيىلعان، ارماندارى مەن ماقساتتارى ەل مۇددەسىنە قىزمەت ەتكەن وسىناۋ ۇلى ادام قازاق تاريحىنداعى ايرىقشا قۇبىلىس، زامانىنان وزا تۋىپ، ءوزى ءومىر سۇرگەن كەزەڭنىڭ اعىن دا، قاراسىن دا سارالاپ, ازاپقا تولى عۇمىرىندا تۇنەكتە قالعان قايران ەلىن جارىق بولاشاققا سۇيرەۋدەن باسقا باقىت جوق دەپ بىلگەن ازامات.

قارا باستىڭ، جەكە ادام ازاتتىعىنىڭ جوقتاۋشىسى عانا ەمەس, ءبۇتىن ەل ازاتتىعىنىڭ كوسەمى بولا بىلگەن، تۇتاس جۇرت ساناسىن وياتۋدى, قازاقتى وركەنيەتءى دامىعان ۇلتتاردىڭ قاتارىنا قوسۋدى جالاۋ ەتكەن رۋحتى تۇلعالاردىڭ كورنەكتىسى – وسى احمەت.

ا.بايتۇرسىنۇلى ءوزىنىڭ ءومىر جولى تۋرالى 1929 جىلى ورىس تىلىندە ەكى ومىرباياندىق دەرەك جازعان. ءومىرباياندا ول 1872 جىلدىڭ قىركۇيەگىنىڭ 5 جۇلدىزىندا تورعاي ۋەزىنىڭ توسىن بولىسىنداعى 5-اۋىلدا تۋىپ, 1986-1891 جىلدارى تورعاي ورىس-قازاق ۋچيليششەسىن، 1891-1895 جىلدارى ورىنبور ورىس-قازاق مۇعالىمدەر مەكتەءبىن بىتىرگەن. كەيىن 1895 جىلدان باستاپ تورعايدىڭ ءار جەرىندە، ءار ءتۇرلى اۋىلدىق مەكتەپتەردە ۇستازدىق قىزمەت اتقارعان. ا.بايتۇرسىنۇلىنىڭ 1909 جىلى «قىرىق مىسال»، 1910 جىلى «ماسا» جيناقتارى جارىق كورءدى. بۇل جيناقتاردىڭ نەگىزگى يدەياسى – ەلدى قاۋىپ-قاتەردەن ساقتاندىرۋ، وقۋعا-بىلىمگە شاقىرۋ بولدى.سونىمەن قاتار ونىڭ «ايقاپ» جۋرنالى مەن «قازاق» گازەتىنە جاريالانعان ماقالالارى بۇگىنگە دەيىن ءوز قۇنىن جويماعان.

احمەتتىڭ ارعى اتاسى ارعىننىڭ اتاقتى باتىرلارى، بەدەلدى ادامدارى، اكەسى – بايتۇرسىن ەلگە سىيلى، داۋلەتتى، ەرجۇرەك كىسى بولىپتى. ال اناسى – كۇڭىش اقىندىعى بار، دانا ايەل بولسا كەرەك. سونىمەن قاتار، احمەتتىڭ ءومىرىن ايتقاندا سۇيگەن جارى، قيىن-قىستاۋ كۇندەردە جان اياسپاس سەرىگى بولعان بادريسافا مۇحامەدسادىققىزىن اتاماسقا بولماس. قانشاما قيىندىققا قاراماي, ەرىنە قولداۋ ءبىلدىرىپ, تاعدىر تاۋقىمەتىنە بىرگە توزگەن، سوڭعى دەمى قالعانشا «تورەم» دەپ ارقا سۇيەگەن ارداقتى جارىنسىز احمەتتىڭ ءومىرىن تولىق ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس.

قاي جاعىنان الىپ قاراساق تا، ا.بايتۇرسىنۇلى ءماندى ومىرىندە ماڭگى ونەگە بولاتىن مۇرا قالدىرىپ، ەلى ءۇشىن جان اياماعان، عۇمىرى ۇلگى بولارلىق الىپ ادام. ونىڭ كەمەڭگەر بولمىسىن تانىپ-ءبىلۋ ءار قازاقتىڭ پارىزى.

گۇلجانار مەڭدىباەۆا،

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ

4-كۋرس ستۋدەنتى

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى
Серіктестер/Партнеры
Студия IMA - создание сайтов Доставка цветов Астана - Lova Buket