Қазақстанда электронды дауыс беру жүйесін енгізу сұрақтарына сайлау комиссиясы жауап берді, деп хабарлайды "Адырна" ұлттық порталы Tengrinews.kz-не сілтеп.
Комиссияның мәліметінше, әлемнің шамамен 40 елінде электронды дауыс беру қолданылады. Алайда көп жағдайда бұл жүйе тек жекелеген өңірлерде немесе пилоттық режимде іске асырылады.
ОСК өкілдері мұндай технологияларды енгізу бірқатар тәуекелдермен байланысты екенін атап өтті. Атап айтқанда, серверлік инфрақұрылымға кибершабуылдар, үшінші тұлғалардың араласуы, алаяқтық әрекеттер, дауыс берудің құпиялылығының бұзылуы мен сайлаушыларға қысым көрсету немесе басқа адамның дауыс беруі бар.
Қазақстан қазіргі уақытта халықаралық тәжірибені зерттеп жатыр. Соның ішінде Эстония тәжірибесіне ерекше назар аударылуда. Бұл елде 2005 жылдан бері интернет арқылы дауыс беру дәстүрлі әдіспен қатар қолданылады. 2023 жылғы парламенттік сайлауда сайлаушылардың жартысынан астамы онлайн дауыс берген.
Алайда сарапшылар электронды дауыс берудің тиімділігіне қатысты нақты дәлелдер жоқ екенін айтады. ЕҚЫҰ-ның Демократиялық институттар және адам құқықтары бюросының сарапшысы Давид Дуэнас-Сид 2023 жылғы конференцияда интернет арқылы дауыс беру сайлаушылар белсенділігін арттырады немесе шығынды азайтады деген нақты дәлел жоқ екенін мәлімдеген.
Кейбір елдер керісінше бұл тәжірибеден бас тартқан. Мысалы, Германияның Конституциялық соты 2009 жылы электронды дауыс беру машиналарын қолдануға тыйым салды. Себебі сайлау процесінің ашықтығы мен жариялылығын толық қамтамасыз ету мүмкін емес деп танылған. Сондай-ақ Нидерланд пен Ирландия да қауіпсіздік пен сенім мәселесіне байланысты қағаз бюллетеньдерге қайта оралған.
