Home » Author Archives: admin (page 434)

Author Archives: admin

Наурызтану ғылымын дамытпайынша, наурызнаманы нәшіне келтіре аламыз ба?

Наурыздың түпкі пәлсапасы әр адамның ішкі жан дүниесінің тазалығы, отбасы, ұлттар және адамзат пен күллі табиғаттың жаңаруына дейінгі салт-дәстүр, әдеп-ғұрыптарды, жөн-жоралғыларды, наным-сенімдерді қамтиды. Ұлыс күнінде өткенге тәубе етіледі, келешекке үміт артылады. Қазақтың ілкі һәм бүгінгі мәдениетінің ажырамас бөлшегі – наурызнаманың нәші болуы үшін наурызтану саласын жүйелі зерттеп, кешенді бағдарламалар, тіпті заңдар қабылдау қажет. Наурыз хақында сөз қозғаған ғалымдардың ойы осыған ...

Read More »

Қазақтың тойы ұлттық дәстүрден алшақтап барады…

Қазақ – ежелден тойшыл халық. Содан ба екен, «шілдехана, бесік той, қыз ұзату, сүндет той… а-ай, шіркін-ай» деп қойып, бірінен кейін бірі басталып жүре беретін шаңырақ қуанышын үсті-үстіне еселеп, дүркіреген тойға айналдыруға құмар келеміз. Әрине, ағайын-туыс, дос-жаран, құда-жекжаттың басын қосып, жақсылықты жа­рия еткен жақсы-ақ. Қазір кез келген үйдің төрінде күнде думан болмаса да жылдың екі-үш айында атап өтуге әбден лайықты ...

Read More »

Дәстүрдің озығы бар…

Тәуелсіз ел болып, етек-жеңімізді жиғалы бері жоғалғанымыз табылып, өшкеніміз қайта жанып отыр. Ұлтымызға қатысты салт-дәстүрлеріміз де, тарихымыз да қайта жаңғырып жатқаны қуантарлық жағдай. Осы ретте болмысымызға жақын бір мерекені айтып өтпесе болмас. Ол – 22-Наурыз, Ұлыстың Ұлы күні. Еліміздің батыс өңірлерінде бұл мереке ертерек басталады. Осы мерекеге орай 14-наурыздан бастап көрісу дәстүрі басталады. Қыс ызғары кетіп, көктемнің шуағымен бірге келетін ...

Read More »

Астанада «Ұлы бабалар жолы» атты қолөнершілер көрмесі өтті

Әсем туындылар Қазақ хандығы қалыптасқан 550 жылдан бергі тарихи мазмұны ерек, елеулі оқиғалардан сыр шертеді, деп жазады khabar.kz сайты.  Сондықтан қылқалам шеберлерінің әр қайсысы өз еңбектерін әдеби шығармалардың желісіне сай әзірлеген.  Көрмеде көпшілік назарына 200- дей сурет пен 100 шақты зергерлік бұйым ұсынылды. Солардың басым бөлігі халық суретшісі Әубәкір Ысмайыловтың 70-80 жыл бұрын салынған тарихи-танымдық еңбектері.  Қазақстан Суретшілер одағының негізін ...

Read More »

Қазақтың қара сабыны

Халық мұрасын жаңғыртушы Тұрымқан Оспанқызы – қазақтың қара сабынын қайнату ісінің шебері. Атадан балаға мирас болып жеткен бұл шаруа бүгінде күн санап көмескіленіп, мүлде ұмыт болуға айналғаны жасырын емес. «Сақар жасау үшін алдымен сексеуілдің күлін қайнатамыз. Оны бір күн тұндырғаннан кейін сақар пайда болады. Сақар болғаннан кейін май құйып қара сабын әзірлейміз. Сақарды дәстүрлі сабынға айналдыру үшін көбінесе қойдың немесе ...

Read More »

Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар

Тарихта «жаңа кезең» деп саналатын кезең болады. Ондайда белгілі бір саяси құрылыстардың ғана емес, күллі қоғамдық тіршіліктің тұтастай түгел өзгеруі талап етіледі. Біздің бүгінгі кезеңдеріміз сондай құбылыстардың жақындағандарын сездіреді. Осыдан туындайтын ұлттық мемлекет идеясы ұлттың дәстүрі мен салт-санасына, әдет-ғұрпына келіп тіреледі. Кейбір азаматтарымыз жаһандану дәуірі басталды, ұлттық мемлекеттер тарих сахнасынан кетеді деп сәуегейлік айтады. Ал екінші ойшылдар керісінше кейінгі өзгерістер ...

Read More »

Ұлы Қазақ Елі тарихына, тағдырына тамсанған және таңданудан жалықпаған жолаушы

Азия мен Еуропа құрлықтарының түйіскен кіндігінде орын тепкен кең-байтақ қазақ жері ежелден түрлі мәдениеттердің диалогына, интеграциялық байланыстың алтын көпіріне арқау болып келеді. Ал Шығыс пен Батыстың арасын байланыстырған Ұлы Жібек жолының Жетісуды жағалап, Сарыарқа мен Бетпақдаланы бойлай, Қазақстанды басып өтуі, тіптен, өз алдына бөлек шежіре. Шығысынан мұсылмандық түркілік және араб-парсылық, одан қалды, діні бөлек қытай-моңғол мәдениеттері, батыстан славяндық орыс, украин, ...

Read More »

Болат БОПАЙҰЛЫ, жазушы-этнограф: Қазақ Наурызды Уыз мереке деп атаған

Жер бетіндегі тіршілікке жан бітіріп, қайта түлететін төл жаңа жылымыз Наурыз да келіп жетті. Ұлтымыздың Ұлық меркесінде Жер Ананың тоңы жібіп, күннің көзі күлімдеп, айнала нұрланып адамзатты ерекше бір күйге бөлейді. Адамзаттың аузы аққа, малдың аузы көкке тиетін табиғаттың ең көркем мерекесі Наурызда қыс бойы сақтаған сүрін қазанға тоғытып, жеті түрлі дәмнен тіл үйірер көже пісіретін әжелеріміз өздерінің балалық шақтарында ...

Read More »

Этнографиялық жады

Ауылда көктемнің келгені ерекше мереке еді. Ең алғаш күн күркірегенде әжеміз шөмішіндегі суын үйді айналдыра шашып: «Сүт көп, көмір аз» деп күбірлейтіні бар. Біз күлеміз. Біздің күлкімізде әжемнің шаруасы жоқ. Жалпы, ауыл үлкендерінің әрбір қимылында бір ырым, бір салт, бір тиым жататын. Сүтті абайсызда жерге төгіп алсаң, сүттің жердегі қалдығын әкеп маңдайыңа жағатын: «Сүттің төгілген жеріне сенің де маңдайың тисін». ...

Read More »