Home » Айдарлар » Тарих (page 2)

Тарих

СІБІРДЕГІ ҚАЗАҚТАР ҚАЛАЙ ЖОЙЫЛДЫ?

Әкімдіктің тапсырмасымен Челябинск қаласына жақын орналасқан Троицк қалашығына аттанып кеттім. Аудан әкімдігінде қызмет істейтіндердің ең жасы кішісі болғандықтан ба, аптасына бірнеше рет кейде Көкшетауға, кейде Астанаға іссапармен мені ғана жіберіп тұратын. Енді міне, өзім ешқашан барып көрмеген Челябинск облысының Троицк қаласына бет алдым. Қалаға келген соң, қалалық әкімдікті көшедегі адамдардан сұрастыра жүріп тауып алдым. Хатшы қызды қолқалап жүріп, қала басшысына ...

Read More »

Кет–Бұғаның соңғы жорығы. Көшпелі өркениеттің құпия миссиясы

Құрметті оқырман! «Кет-Бұғаның соңғы жорығы» атты мақаланы өзіңіздің назарыңызға ұсынып отырмыз. Кезінде бұл мақала «Таңшолпан» журналында орыс тілінде басылған. Содан кейін Ғаламторға (Интернетке) қойылды, ТМД көлемінде және шетелдегі орыстілді оқырмандарға белгілі болды. Лондон, Париж т.б. қалаларда тұратын отандастарымыз, қазақтың және жалпы көшпенді өркениеттердің тарихы мен мәдениетіне ықылас-пейілді басқа да жұрттардың оқырмандары бұл еңбекке өздерінің зор ризашылығын білдірді. Аталған мақаладағы бұрын ...

Read More »

Таласбек ӘСЕМҚҰЛОВ. АҢЫЗ ЖАЙЫНДАҒЫ АҢЫЗ немесе ауызекi мәдениеттiң пайда болуы турасында бiр-екi толғам

Ескi ақылдың пайдасы Бұл 1966 жылы болған оқиға едi. Осының алдында ғана қазiргi Шығыс Қазақстан, бұрынғы Семей облысының Аягөз ауданы екi ауданға айналдырылған, Шұбартау деген жаңа әкiмшiлiк нысан пайда болған. Сол жылдары Тельман Құсатаев деген адам бiздiң ауылымызға директор болып келдi. Керемет iскер басшы едi. Аз жылдың iшiнде бiздiң ауылымыз миллионер кеңшарға айналды. Мiне, осы 1966 жылқы жылы ерте көктемнiң ...

Read More »

Қазақтың жақын бауыры – сахалар

Осыдан он шақты жыл бұрын маған саха – якуттердің ру – тайпалары жөнінде мәліметтер керек болып олармен тіке байланысқа шығудан басқа амал қалмады. Кітаптағы саха туралы советтік мәліметтер ескірген және оның обьективтілігі де күмән тудырады. Одан соң, “қой,ғаламтор беттерінен саха форумдарын тауып, олармен тіке байланыс орнатайын, олардан сұрайтыным көп” деп шешіп интернетке үңілдім. Ол кезде әр бұрыштан қылтиып түрлі сайт – ...

Read More »

Түбі бір түркілер: Башқұрттар

Башқұрттар  – Ресей Федерациясының құрамындағы Башқұртстан республикасының байырғы халқы. Бүкiл әлемдiк жиынтық саны 1990 мыңдай (2009). Олардың 27 пайызы өз республикасынан тыс өлкенi мекендейдi. Қазақстанда башқұрт халқының 21 өкілі тұрады. Өздерiн башқорт дейдi. Қайсыбiр көршi халықтар оларды истәк деп атаған екен. Кейбiр зерттеушiлер башқұрт атауын татардың башқа юрт (өзге жұрт) сөзiмен байланыстырады. Қазiргi татар ұлтының құрамына кiрген тептярлер де башқұртқа ...

Read More »

Түбі бір түркілер: Татарлар

Татарлар – Ресей Федерациясының құрамындағы айырықша статусқа ие демократиялық құқықтың мемлекет саналатын Татарстан Республикасының байырғы халқы. Олар ерте кезден-ақ түркi тiлдес iрi этностың бiрiнен саналады. Тереңге тартқан телегей-теңiз тарихы бар, мәдениетi мен өнерiнiң мыңжылдық дәстүрi бар, намысшыл қыпшақ ұрпақтарының үлкен бiр бұтағы – осы татарлар. Ресейдiң барлық облысы мен өлкесiне тарай қоныстанған татарлар сан жағынан республикада орыстардан кейiнгi 2-орында тұр. ...

Read More »

Қарашай-малқар кімдер?

Шіркін мына Кавказдағы қарашай – малқар халықтарының киімінде біздің қошқар мүйіздермен басқа оюлар қайдан жүр? Және бұлардың тілдері неге қазақ тіліне өте ұқсас? Тарихта қазақ пен қарашай – малқардың жақын қоныстанып отырған кезі бар ма? Сталин депортациясын айтпай – ақ қояйық, ол мерзім дәстүр алмасатын кез емес. Енді қай жерде кездестік біз бұлармен? 1253 жылы францискан монахы Гиом де Рубрук ...

Read More »

Қазақтың жақын бауыры ноғайлар

Баяғыда, (15 – 16 ғасыр) парсының арап саяхатшысы ибн Рузбихан біздің оңтүстік өңірге келіп өз көргендерін хатқа түсіріп кеткен екен. Ол еңбек бізге “Бұхар қонағының жазбалары” деген атпен белгілі. Сонда ол былай дейді “Шыңғысханның үш жұрты бар, оның бірі Шәйбанидің өзбегі, екіншісі – жауынгер қазақ халқы, үшіншісі – маңғыттар еді” дейді, яғни маңғыттар билеген ноғайды айтқаны. Сосын бұл арап сол ...

Read More »

Қожагелді-Уаң

Ақсуатқа барар ұлы жолдың екі жағында Қожагелді мен Уаң зираты жатады…. Бурыл тартқан күн бауырын тартып, өзгеше түс алыпты. Бұлт біткен булығып, лықсып жеткен әлдебір қуатты шымырлып сездіргендей. Тарғыбатай бауырын мекен еткен кең ауыл көңіл бағып, тынып қалыпты. Иттері де сабылып үріп, сандалма абалаудан ада секілді. Салмақты жұрттың оқ бойы озғаны, бақ басы – Қожагелді. Осы аймақты Қожагелді үйірлі жылқысы, ...

Read More »