Home » Айдарлар » Тарих (page 16)

Тарих

Ұлы Жібек жолы

Соңғы жылдары еліміздің тарихын жаңа көзқараспен зерттеу мәселесі мемлекеттік дәрежеде қарала бастады. Қазақстан аумағында өмір сүрген ежелгі және ортағасырлық тайпалар мен халықтардың өркениетке қосқан үлесі тарихи сана-сезімнің қалыптасуының бастауын көрсетеді. Еуразия тарихындағы таңғажайып құбылыстардың бірі – Ұлы Жібек жолы – бұл жол бойынша антика және орта ғасырларда сауда Қытай, Еуразия да­лалары, Үндістан, Алдыңғы Азия мен Еуропа: Византия, Венеция, Иберия, Скандинавия ...

Read More »

Еуропа Еділ патшаны пір тұтады

3 маусым күні дүниежүзілік Аттила күні деп жарияланғанын білесіз бе? Осы ретте біз атақты Еділ патшаның тарихын егжей-тегжейлі зерттеген Қайнар университетінің ректоры, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының вице-президенті, академик Еренғайып Омаровпен әңгімелескен болатынбыз. – Атақты Аттиланың әскері сонау Францияға дейін жеткен дейді? Осы рас па? – 1996 жылы Францияға жол түсті. Сол кезде біраз француз ғалымдарымен сөйлестім. Аттиланың Францияға келгені, ...

Read More »

Алтайдың қазыналы қойнауы құпияға толы

Халықаралық Түркі академиясының ұйымдастыруымен Шығыс Қазақстан облысы Қатон-Қарағай ауданындағы Қарақаба жазығында үш күнге созылған «Алтай – алтын бесік» халықаралық экспедициясы өз жұмысын аяқтады. Атақты Алтай төрінде өткен алқалы жиынға Әзербайжан, Қырғызстан, Татарстан, Түркия, Моңғолия, Қазақстанның белгілі түркітанушы ғалымдары, археологиялық институттардың басшылары мен бір топ шетелдік және жергілікті БАҚ өкілдері қатысып, семинар барысында түркі әлеміне ортақ тарихты бірлесіп зерттеу туралы ойлар ...

Read More »

«Алтын адамның» есімі кім?

Ғалымдар Есік қорғанынан табылған «Алтын адамның» есіміне қатысты болжам айтты. Әзірбайжан ғалымы Заур Гасанов алтын киімді сақ жауынгерінің есімі Сыңлы болуы мүмкін деген қорытындыға келді. «Алтын адамды» Алматы облысындағы Есік қаласының солтүстігіндегі Есік өзенінің сол жақ жағалауындағы темір дәуірінен сақталған сақ обасынан 1969 археолог Кемел Ақышев тапқан болатын. Археологиялық зерттеулер бұл адамның біздің заманымыздан бұрынғы 5 – 4 ғасырларда өмір ...

Read More »

Жоңғар мен қазақты туыс деу қиын, бөтен деу – қате

Кез-келген қысылтаяң шақта «ондықтарды» құраудан басталатын Шыңғысхан кезінен қалыптасқан әскери жүйе негізінде жұптарын жазбай, шоғырлана қоныстанған Жоңғария ойраттарының көшіп-қонған аймақтары төмендегідей болды. Торғауыттар мен дүрбіттер Жоңғарияның солтүстік аудандарында – Ертістің жағасында Моңғол Алтайында, Тарбағатайда көшіп жүрді. Чоростардың иелігінде Іленің жоғарғы-орта ағысы және аталған өзенге құятын үлкенді-кішілі өзендердің сағаларындағы жерлер болды. Ал одан ары шығысқа қарайғы жерлерді хошауыттармен 1701 жылы Еділ ...

Read More »

Қыпшақтар

Тамыры терең жатқан түркі халықтарының төл тарихында дүниені дүбірлеткен қыпшақтардың алатын орны ерекше. Көне тарихымызда небір жарқын беттер қалдырған ерлігі ерен, өнері өрісті, мәдениеті мәуелі қыпшақтар талай ауыр кезеңді бастап өткеріп, Дешті қыпшақ даласынан біртіндеп жылыстап, Жерорта теңізіне дейін жетті. Үш жүз жылдай Мысырда мәмлүктер (қыпшақтар) патшалық құрған кездегі Тұран түлегі Мәлік Заһир Бейбарыс сұлтандай үлкен тарихи тұлға кемде-кем кездеседі. ...

Read More »

Ру тарихын зерттемей, ұлт тарихын түгендеу мүмкін емес

Сақтардың, ғұндардың, түркілердің және осы түркілерден тараған бүгінгі түркі халықтарының басынан кешкен тарихтары – бәрімізге ортақ бір ғана тарих. Бүгінгі қазақ халқының ұлт болып қалыптасу кезеңдері мен алғашқы қазақ атауымен құрылған мемлекет «Қазақ хандығы» болса, оның заңды жалғасы – бүгінгі Қазақстан Республикасы. Мына алмағайып уақытта «Мәңгілік ел» болу үшін тарихи тамырымыздың тереңде екенін, «Қазақ Елін» құрап отырған ұлттың, қалаберді бүкіл ...

Read More »

Түбі бір түркілер

Қазіргі таңда аты әлемге әйгілі ғұлама ғалымдарды, қоғам мен өнер қайраткерлерін берген түркі жұртының өзіндік тұрмыс-тіршілігіне, мәдениеті мен болмыс – бітімінің ерекшелігіне қызығушылық артып отыр. Атаулы тарихи-этнографиялық анықтамада түркi халықтары мен ұлыстарына этнографиялық сипаттама берiледi. Түркi тектес халықты аталуы, мекендейтiн елдерi, таралған территориясы, жиынтық саны, антропологиялық кескiн-келбетi, тарихы, тiлi мен диалектiлерi, әдебиетi мен музыкасы, дiни наным-сенiмi, этногенезi мен этникалық тарихы, ...

Read More »

Геноцид миллиондаған қазақты аштан қатырған қызыл империя саясаты

“Орда босап орнынан, Болмай қалды сапамыз. Тау ұшқандай орнынан, Босап қалды ортамыз…”  (Халық жоқтауынан) Қазақтың аяусыз қырғынға ұшыраған аса қасіретті, тарихи қаралы кезеңі, ұлыт ретінде тұтастай жойылып кету қауіпі төнген ХХ ғасырдың 20‒30 жылдарындағы қызыл империя ұйымдастырған “аштық саясат” [Чокаев М. Голод и голодная политика большевиков в Туркестане // Дни. 1923, 22 марта.] ‒ нәсілшілдік геноцид. Мұстафа Шоқайұлы айтқандай, қазақ ...

Read More »