Home » Айдарлар » Тарих (page 10)

Тарих

Моғолстан. Моғолдар дегеніміз кімдер?

«Тарих-и Рашиди» атты еңбегінде Моғолстанға қатысты мәліметтерді Дулати мейлінше молынан қамтып, бұл құрылымның ішкі-сыртқы саяси, экономикалық жағдайын жан-жақты баяндайды. Сонымен Моғолстан қандай мемлекеттік құрылым болды, Дулати соны барынша толық түрде көрсетуге күш салады. Моғолстан ертеден қолданыста бар атау, ол Шыңғыс хан заманынан бұрын қолданылып келгенін айта кеткен жөн. «Алаш айнасы» интернет-газеті  халқымыздың шығу тегін, таралуын баяндайтын тармағы – қазақ шежіресі туралы ...

Read More »

Жөлек жерінде жатқан жаужүрек батырлар

Жөлек маңайында көптеген батырлардың есімдері халық аузында осы уақытқа шейін айтылып келеді Тәуелсіздік алғаннан бергі жылдары ішінде еліміздің тарихы жаңаша жазылып келеді. Әсіресе есімдері ұмытылып келген ел қорғаған батырларды халыққа паш етіп, қазақты мың өлді деп айтып қоймай, енді сол мыңдарды тірілту мәселесін ойланып, көпшілікке жариялап келеміз. Мысалы Сыр бойында көптеген тарихи орындар, қорғандар, қалалар болған. Сол тарихи қорғандардың бірі ...

Read More »

Алтын Орданың әйгілі қоңырат бектері – Құтлықтемір мен Нағанай

Алтын орда (Жошы ұлысы, Ұлұғ ұлыс) заманының беделді тұлғалары мен әулеттері туралы дереккөздерде Хорезмнен шыққан түрк бектері мен әмірлері туралы мағлұматтар да баршылық. Олардың дені Мөңке-Темір, Тоқтай, Өзбек, Жәнібек сынды хандар кезінде тақ мүддесіне қалтқысыз қызмет еткен, сондай-ақ Жошы ұлысында исламның мемлекеттік дін ретінде орнығуына өз үлестерін қосқан елеулі тұлғалар қатарында байыпталады. Ежелгі дәуірлерден-ақ әлденеше өркениеттер кіндігі болған Хорезм шұраты ...

Read More »

Есімі руға айналған аналар

Халық жадында сақталып қалған Тұмар, Зарина, Бегім, Бопай, Абақ, Айғаным, Күнбике, Зере тәрізді ханшалардың елі мен жеріне деген сүйіспеншілігі мен ерлік істері бүгінгі болашақ ұрпақ жадында Қазақ қоғамында әйелдің орны ерекше. «Әйел бір қолымен бесікті тербетсе, бір қолымен әлемді тербетеді» деген тәмсіл бар. Ұлттың болашағы да қазақтың әйелінің қолында. Сондықтан қазақ әйелі отбасы қоғамының ұйытқысы, тәрбиенің берік қорғаны. Халық жадында ...

Read More »

Жыл басы тышқан емес

Біз қазір 12 жылдың басы тышқан деп есептеп келеміз. Алайда нақты ғылыми тұжырым бойынша 22 науырыздағы күн мен түннің теңеліс кезінде Күн қандай мүшел жұлдыз тобының басында болса, сол мүшел жыл басы болады. Алайда жыл басының өзгеруі өте баяу құбылыс. Шамамен жыл басы 2150 жылда бір жылдан екінші жылға, басқаша айтқанда Күн бір жұлдыздан екінші жұлдызға ауысады екен. Астрономия ғылымының ...

Read More »

“Шивээт улаанға” жасалған сапар

Астанада Халықаралық Түрік академиясының ұйымдастыруымен өткен жазда Моңғолиядағы көне түркілердің «Шивээт улаан» ғұрыптық кешеніне жүргізілген «Тәңіртаудан Өтүкенге дейін: Ұлы дала көшпелілерінің тарихи-мәдени қазыналары» атты ІІ халықаралық экспедицияның ғылыми жаңалықтары мен қорытынды нәтижелері таныстырылды, дейді BAQ.kz  «Моңғолияның орталық ауданында орналасқан «Шивээт улаан» деп аталатын аса ірі ғұрыптық кешен бар. Осы кешенде археологиялық зерттеу, жалпы құрылым бітімін анықтау мақсатында бірлескен экспедиция 2 ...

Read More »

Қазақтың тарихи жырлары мен өлеңдері

Қазақ халқының тарихи жырлары мен тарихи өлеңдерін қазақтың, тіпті жалпы түрік-моңғол халықтарының ортақ эпикалық дәстүрінен бөліп алып, жеке қарастыруға болмайды. Тарихи жырлар мен өлеңдер – ежелден келе жатқан жалпы эпикалық дәстүрдің заңды жалғасы, осы жалпы эпикалық дәстүрдің дамуын аңғартатын көріністері. Тарихи жырларға тән бірәз ерекшеліктер өз негізін батырлық эпостан тауып отыр, ал тарихи өлеңдерге ортақ кейбір өзгешеліктер тарихи жырлар арасында ...

Read More »

Елеке сазындағы ерекше ескерткіштер

Биыл Тарбағатай ауданының Елеке сазы жайлауында алғаш рет археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді. Жуырда аталған ғылыми жобаның жетекшісі, археолог Ерден ОРАЛБАЙМЕН әңгімелескен едік.  – Ерден Қуанышбекұлы, биыл Шығыс өңірінде бірқатар археологиялық жобалар жүзеге асырылды. Оның ішінде Тарбағатай ауданындағы Елеке сазында өзіңіздің жетекшілігіңізбен жүргізілген қазба жұмыстары да бар. Бұл қорымға қалай кездестіңіз? – Иә, алдымен бұл археологиялық жобалардың Мемлекет басшысының «Мәдени мұра» ...

Read More »