Home » Айдарлар » Салт-дәстүр

Салт-дәстүр

“ЖЕТІ АТАҒА ТОЛМАЙ ҚЫЗ АЛЫСПАУ” ДӘСТҮРІ ӘЛСІРЕП БАРАДЫ

Қазақты ұлт ретінде ерекшелейтін маңызды белгілерінің бірі оның салт- дәстүрі. Бұл ұлттың болмысында тілі, жері, ұлттық нышандары сияқты өзіндік орыны бар дүние. Одан айырылған күні – ұлт өз бет әлпетінен, ұлттық ерекешелігінен де айырылуы мүмкін. Осы салт- дәстүрдің аса маңыздыларының бірі – жеті ата толмай қыз алыспау. Бұл сонау неше ғасырлардан бері келе жатқан ерекше дәстүр. Ата- бабаларымыз осы салтты ...

Read More »

ОРАМАЛ ҚАСИЕТІН БІЛЕМІЗ БЕ?

ОРАМАЛДЫ   КЕЛІНШЕКТЕР Айгүл Жаңбыршиева небәрі 19  жасында келін болып түсті. Шаңы­рақтың табалдырығын атта­ғанда алдынан орта бойлы, етжеңді әйел  шықты. «Қадамың  құтты  бол­сын  қарағым!»  деп басына ақ орамал  салды. Кейін білді, енесі екен. Сонан бері Айгүл орамалын тастамайды. Енесі де үлкендігін көрсетіп, жаулығын шешкен емес. Аққұба келіншектің өңіне орамалы жараса  қояды. Қолаң шашымен  үйлесе кететінін қайтерсің. «Маған жараспайды»,  «Басымда тұрмайды», «Сусып ...

Read More »

ЕРКЕКШОРА ДЕП КІМДЕРДІ АЙТҚАН?!

«Еркекшора» деген ұғым — ұл балаша өскен қыз дегенді білдіреді. «Еркек» және «шора» — үлкен деген екі сөзден құралған. Кейбір ұлы жоқ отауда жалғыз қызды, немесе қыздардың біреуін еркін, ұл балаша киіндіріп өсірген. Ғалым Шайзада Тоқтабай өз зерттеулерінде бұл дәстүр туралы былай деп жазады: «Кей жанұяларда қыздарды ұл балаша тәрбиелейді, ол еркін, ұл мінезді болып өседі. Бұлай болуының бірнеше себептері ...

Read More »

Бала көтере алмай жүрген ханымдарға…(қазақы ырым)

Ел ішінде мынадай ырым бар. Көпке дейін бала көтере алмай жүрген әйел кішкентай бүлдіршінге ұлдың немесе қыздың көйлегін теріс кигізіп жүргізеді екен. Ұлдың киімін ұлға теріс кигізсе, ұл туады, қыздың киімін қызға теріс кигізсе, қыз туады деп ырымдайды. Діни аңыздарда бұл ғұрыпты Сүлеймен ғ.с. пайғамбардан қалған деседі. Немесе бала көтере алмай жүрген әйелдi тұрған түйенiң астынан жүгiртiп өткiзетiн ырым да ...

Read More »

БӘСІРЕ БАЛАНЫ ӨМІРГЕ БАУЛУ САЛТЫ

Қазақта балаларға арналған салттар аз емес. Соның бірі «Бәсіре» деп аталады. Бала есі кіріп, сүндетке отырғызылғанда, мектепке барғанда атасы немесе өз әке-шешесі оған тай атайды. Ол «бәсіре тай» аталады. Бәсіре мағынасы «Бас ірі» дегеннен, алғашқы өзіңнің жеке меншікті малың, болашақта жинайтын мал-дүниеңнің басы дегенді білдіретін меңзеуден шыққан болса керек. Осылайша үлкендер баланы жеке жауапкершілікке ынталандыру арқылы баулитын. Жекеменшік малы, заты ...

Read More »

ҚАЗАҚ ҚАЛЫҢ МАЛСЫЗ ДА ҚЫЗ БЕРЕТІН БОЛҒАН 

Қазақтар қыздарын қалыңмалсыз күйеуге бермейтіні баяғыдан белгілі. Совет билігі кезінде қалыңмал туралы мәлімет үлкен кемшілік түрінде насихатталғандықтан, қазақтар қыздарын тек қалыңмал алып баю үшін ғана күйеуге беретін болған деген кереғар пікір қалыптасты. Шындығына келгенде, олай емес. Қалыңмал қыздың ата-анасына қызын тәрбиелеп өсіргені үшін ұсынылатын сый. Қызға беретін жасаудың бағасы алынған қалыңмалдан көп болмаса, аз болмайтыны осының дәлелі. Өткен ғасырларда бай ...

Read More »

Үш ұятыңды сақта, қазақтың қызы!

Үш ұят Шымкентте сурет колледжінде оқып жүрген кезім. Гүлфайрус есімді қыз болатын. Менен 1 курс жоғары оқыды. Өзі еліктің лағындай. Әп-әдемі сондай… Ұнайтын. Жо-жоқ, түрі емес, мінезі, ұялшақтығы. Көзіне тіке қарасаң да, ұялатын, күлдіргі сөз айтсаң да, ұялатын. Ұялғаны сол, шашын тістеп-ап, екі-үш рет айналатын. Жә, не айтқым келді дейсіз ғой? Бұл ұялу қызға тән ұялу екен. Негізі, әйел баласының ...

Read More »

​Қыздың ЖАСАУЫНА мына ЕКІ затты қосуға БОЛМАЙДЫ

«Жасауы жақсы қыздың тілі ұзын болады» дейді.  Мәссаған! Мұны айтатын ақылы, көрсететін өнегесі бар деген апаларымның аузынан естіп «шок» болдым. Шынында да қыздың мәртебесі мен мерейін өсіретін артынан келген жасауы ма әлде келген үйіме құт болайын, өсейін, өнейін, ұрпағын көбейтіп, ақ жаулықты әже болайын деген ниет пе?! Бүгінде қызының жасауына тұрмыстық заттар, жеңіл көлік, тіпті пәтер қосып жатқан жомарт әкелер ...

Read More »

Ененің тілі әрі шәрбат әрі у!

Әйел әлемі әдемілікпен әрленсе, жүрегі махаббат пен мейірімге малынған. Нәзік жаратылыс иелерінен қатыгездік шығады деп күдіктену қателік. Өмірде әйелдердің орны ерекше. Өйткені олар ардақты ана, ақ жаулықты әже, аяулы жар, сүйкімді қыз және ене. Әрқайсысынан әртүрлі жылылық еседі. Әженің алақанынан, ананың құшағынан, ал енеден ше? Бұлардың мейірімі тілінде екен ғой… Аудандағы ең әдемі тойханада үйлену тойымыз өтіп жатты. Бәрі қуанышты. ...

Read More »