Home » Айдарлар (page 260)

Айдарлар

Азаттық әуендері шырқалды

Алматыдағы Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясында Алматы қаласы әкімдігінің қолдауы­мен «Адырна» ұлттық-этнографиялық бірлестігі мен «Тіл» орталығының ұйымдас­тыруымен «Азат рухтың алдаспандары» атты ән мен күй кеші өтті. Тәуелсіздіктің 21 жылдығы мен Жел­тоқ­сан оқиғасының 26 жылдығына орай­ластырылып  ұйымдастырылған концерттің ерекшелігі – мұнда азаттық жолында құрбан болған, қудаланған, жер айдалып, атылып, абақтыға жабылған композитор­лардың шығармашылығы көрініс тапты. Азаттықты аңсаған Махамбет, Иманжүсіп, Жаяу Мұса, Мәди, ...

Read More »

Бізге күйдің ғылыми негізін қалыптастыратын орталық қажет

Жанғали ЖҮЗБАЕВ, күйші, өнертанушы: – Жанғали аға, өзіңіз қазіргі күй өне­рінің ақылшы ағаларының біріне ай­налған жансыз. Бүгінгі күй өнерінің ал­ған бағыты қалай және жастардың осы бір тылсым өнерге деген ықыласы қан­дай? – Бұл күй деген жарықтықтың өзіне тән ке­зеңдері болады. Бір кезеңде дәуірлейді, ен­ді бір кезеңдерде тоқырайды. Бір кезде дағ­дарысқа ұшырайды, тіпті кей кезеңдерде жо­ғалып та кетеді. Күйдің гүлденген уақыты Құр­манғазы, ...

Read More »

Ақ туы төбесіне төңкерілген

Алаш жұртының арын арлап, елдік туын көкке көтерген Ұлт-азаттық көтерілісінің қаһарманы Жанқожа Нұрмұхаммедұлы туралы әр кезеңде жазылған көркем шығармалар, эсселер мен ғылыми мақалалар, монографиялық еңбектер мен тарихи-ғұмырбаяндық зерттеулер аз емес. Батыр бабаның болмыс-бейнесін сомдап, ол өмір сүрген дәуір суретін қанықтыра түсетін Зейнолла Шүкіровтың «Сыр бойы» романы, Бекділда Алдамжаровтың «Ұлы сел» тетрологиясы, Молдахмет Қаназдың «Жанқожа» кітабы, Әбсаттар Оспановтың «Жанқожа батыр» деректі ...

Read More »

Кенесары (тарихи дастан)

Тәуелсіздіктің 20 жылдығына арнаймын. Автор. ТОЛҒАНЫС. ЕЛЕС. МІНӘЖАТ. Қамырықтым, қабаржыдым, қамықтым –Неткен тайғақ жолы біздің халықтың !Дей алам ба – алыбы еді алыптың?Дей алам ба – ғарібі еді ғаріптің ?О, алайда, өз жөні бар тарихтың!Өз жолы бар ұлып өтер бөрінің,Өз жолы бар үріп өтер әр иттің.Өз үні бар бақаның да… балықтың.Өз үні бар көр-лақаттың, табыттың!Жөні бөлек, бірақ, тірі тарихтың!..Кейде осылай ...

Read More »

Батыр Баян қорымы

Бұрыннан жақсы білетін, сыйлас ағаларымыздың бірі – Есмұханбет Смайылов келіп, мақаласын ұсынды. Өзі – математик, ірі ғалым. Алаш арыстарына тән жан-жақтылығына, әр саладан хабардарлығына, әсіресе, тарихымызға қатысты ізденімпаздығына тәнті болып жүруші едім. Бұл жолы қатты разы болдым. Қазақтың біртуар тұлғасы – Батыр Баян туралы мақаласын ізетпен алдыма қойды. Биыл – Батырдың 300 жылдығы. Ұрпақтары Павлодар облысында ас бермек. Бүкіл қазаққа ...

Read More »

Қорқыт – қобыздың ғана емес, қазақ музыкасының да атасы…

«Қобыздың атасы»  атанған Қорқыт баба қазіргі Қызылорда облысы Қармақшы ауданына қарасты Сырдария өзенінің төменгі жағында, Жанкент қаласында өмір сүрген. Жазба мәліметтер мен халық шежіресіне сүйенсек, Қорқыттың әкесі Қарақожа оғыз тайпасына жататын Баят руынан шыққан, ал анасы – қыпшақ қызы. Өз дәуірінің ұлы ойшылы болған Қорқытты ел-жұрттың қатты қадірлегені соншалық, ол туралы небір аңыздар туғыз­ған. Сол себепті де ұлы жыраудың туғаны­нан ...

Read More »

Қазақтың келбеті – қазақтың домбырасы

«Айқын» газетінде жарияланған «Аққу» кімнің күйі?» деген тақырыптағы пікір алмасу жұртшылықты елең еткізді. «Телқоңыр» бағдарламасында Нұрғиса Тілендиевтің шығармашылығы және қазақтың күй өнері жайында жұрт құптаған арналы әңгіме болды дей аламын. Домбырашы емес маған да қатты әсер еткендіктен, осы орайда күй туралы бірер ой ортаға салсам деймін.   Соңғы жылдары бізде «бренд» деген сөз жиі айтылып та, жазылып та жүр. «Қазақтың ...

Read More »

Арзан әуен ән бұзар

Белгілі композитор, музыка зерттеуші Ілия Жақанов ағамыз­дың бір сұхбат үстінде айтып қалған «Енді ешуақытта қазақтың ұлттық композиторы болмайды, демек, қазақтың классикалық әні де ешқашан тумайды» деген аса қатқыл шыққан пікірі төбе құйқамыз­ды шымырлатып өткен еді. Сырттай өз қарсылығымызды білдірсек те, іштей үнсіз мойындасқанбыз… Ән дегеннен шығады, бүгінгі эстра­да­лық әндердің дені ойнақы, той сарынында жазылатын, өңделетін болып жүр. Бірақ, бір таңғаларлығы, ...

Read More »

Қазақ халқында көп ішекті музыкалық аспаптар болған ба?

 Қазақ халқының ғасырлар бойы жасалған рухани-мәдени мұраларының бірі – музыкалық аспаптары. Бүгінде музыкалық аспаптар археология және фольклор деректері қатарында зерттеліп келеді. Әлемдік фольклортану ғылымында музыкалық аспаптар табиғатына байланысты сабақталған пікірлер де аз емес… Қазақ халқының аспаптық музыкасына қатысты деректер де,  зерттеулер де баршылық. ХIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың бас кезінен жеткен мәліметтерде негізінен музыкалық аспаптардың сипаттамасы басымдау берілсе, кезінде ...

Read More »