Home » Айдарлар » Өнер (page 35)

Өнер

Ғарифолланың таңдайы

Мен ақиық әнші, феномен Ғарифолла Құрманғалиев атамыздың таңдайын көріп едім. Ол алды-артымызды әлі де толық пайымдап үлгермеген, тұрақсыз, албырт уақытымыз-ды. Сондықтан болар, не нәрсеге де қызығушылық сезімі тез оянып, жылдам басылатын, қадір-қасиетін жете байыптамайтынбыз. Бұл оқиға да жылдар жылжыған сайын көмескі тартып, ұмытыла бастаған. Күтпеген жерден санамызда қайта жаңғырды. Оған себеп: ғалым Е.Жәнібековтың  «Әл-Фарабидің физикалық көзқарасы» атты (Алматы, «Рауан», 1993 жыл) ...

Read More »

«Елік» биін билеген кім?

Жылбек Сенбекұлы, М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының ғылыми қызметкері: – Жақында әлеуметтік желілер арқылы «Елік» биі табылғандығы туралы мәлімет жа­рияладыңыз. Бұл деректі қайдан таптыңыз? – Соңғы кезде тойларда «Қара жорға» биі міндетті түрде қойылады. Оған халық жап­пай ортаға шығып билейді. Біреулер «бұл Қытай қазақтарының биі» деген әңгімені шығарып жүр. Қазақ қай жерде болса да қазақ. Сондық­тан бұл би – ...

Read More »

Рамазан Cтамғазы, әнші: Үлкен жобалар керек…

Баяғыда бір кісі: «Мен суретші, әрші, артист бола алмайтынымды түсіндім!» – депті досына ағынан жарылып. Сонда досы: «Е-е-е… біз де кезінде домбыра дыңғырлатып, бояу баттастырып, рөл ойнағандай болғанбыз. Ал қазір жүрміз ғой…», – депті ішіндегісін ақтарып. «Өміршең өнер туындысын тудыру шын дарынның ғана қолынан келеді» дегенді ел аузынан жиі естиміз. Бірақ сол өнердің бүгінгі хал-жағдайы қалай? Қандай ірілі-ұсақты жаңалықтар бар? ...

Read More »

Қайрат Байбосынов. Мен жалпы қазақтың әншісімін

Қазақ өнері мен мәдениеті, оның ғасырдан ғасырға ұласып келе жатқан дәстүрлі әндері тарихында осы бір есім ерекше аталатыны ақиқат. Тереңге сүңгімей-ақ, бертіндегі Әмірелер салған сара жол, қазақтың болмыс-бітімі мен салт-дәстүріне сай әуені мен сөзі үйлесім табатын бай мұрасы – дәстүрлі әндер қашанда сөз  етуге,  таңды таңға ұрып әңгімелеуге тұрарлық. Елордадағы қазақтың тағы бір талантты қызы Айман Мұсақожаева басқаратын Өнер университетінде ...

Read More »

Ғарифолла Құрманғалиевтың өмірбаяны: өскен ортасы, оның тәрбиелік ықпалы

Ғарифолла  Құрманғалиевтыңорындаушылық  мәнері – этностық  мәденигенофондымызға  қосылған дәстүрліәншілік  мектептің озық  үлгісінің  біріекені  белгілі. Алайда тарихы, бітім-болмысы әлі де жан-жақты зерттелуі, бір жүйеге түсірілуі керек. Өнертану ғылымы үшін сөзсіз үлкен пайда. Кейінгі зерттеушілерге бағыт-бағдар, нұсқа-жол болатыны және анық. Біз де Ғарифолла ата Құрманғалиевқа қатысты тікелей өзіміз куә болған жайттарды,жинақтаған деректерімізді шама-шарқымызша саралап, сұрыптап ұстаз өнернамасына бойлауды жөн санадық. Нәтижесінде «Ғарифола сал» атты деректі хикаят, «Халық композиторы, ақын Мұхит сал ...

Read More »

«Аранжанның шалқымасы»

«Аранжанның шалқымасы» болса, Аранжан батырдың жауды жеңіп келе жатқандағы көңіл-күйіне арналыпты…». А.Сейдімбек.  («Қазақтың күй өнері». 426-бет). Абылдың бұл күйі кейбір жазбаларда «Әрен­жанның шалқымасы» деп аталған. Ал не­гізінде, дұрысы, Маңғыстау шежірелерінде – «Аранжанның шалқымасы» деп айтылады. Біздің қариялардың айтуынша, күйдің та­рихы былай болып келеді. Күннің суытқан күз, қыс айларында Маң­­­ғыстау ойында болып, алты ай жазда Ой­мауыт – Желтау барып, Жем жағалап ...

Read More »

Седат СОЛАҚОҒҰЛЫ, Түркиядағы Қазақ қоғамы домбыра үйірмесінің мұғалімі: ТҮРКИЯДА ДОМБЫРА «МОДАҒА» АЙНАЛДЫ

Түркия көшелерінде келе жатып домбыра туралы ән естісеңіз қайран қалмаңыз. Өйткені домбыра әні – түрік еліндегі басты партияның ұраны болды.  Нақтырақ айтсақ, ноғай әншісі Арсыланбек Сұлтанбековтың «Домбыра» әні. Ноғай тілі мен қазақ тілінде айырмашылық жоққа тән емес пе? Түркиядағы қазақтар Арсыланбектің орындауындағы әнді қайта-қайта тыңдаудан еш жалығар емес. Ал түрікше аударылған нұсқасын түбі бір түркі ағайындарымыз саяси науқан тұсында елдік ...

Read More »