«Qar qyzynyń» móldirligi saqtaldy ma?

1080

Sońǵy kúnderi Almatyǵa jaýmaı jatyp erip jatqan ǵumyry qysqa aq qardan turǵyndardyń sharshaǵany ras. Adam balasy qashanda kirshiksiz móldir pák dúnıeni ańsaıdy emes pe?! Soǵan dóp kelgen bolý kerek Muhtar Áýezov atyndaǵy drama teatrda Oralhan Bókeıdiń «Qar qyzy» kórermen qaýymǵa ystyq yqylaspen jol tartty. Bul spektakldiń premerasyna qushtar bop júrgen halyqtyń qarasy rasymen kóp eken. Ásirese álemniń áınegin qyraý basqan tutastaı sýyq dúnıede nárkes qar qyzyn ańsaǵan er-azamattardyń jandaryna demeý boldy ma dep te oılanyp qalasyń...

Úsh birdeı atpaldaı azamattardyń qalyń qardy keship júrip, Qońqaı zálimge jáne Aıyrtaýda otyrǵan sıyrshy shalǵa tap bolǵanyn utymdy beınelegen qoıylymdy biryńǵaı úreı sezimin keship otyryp kórdik. Al qoıylymǵa zııaly qaýym ókilderiniń pikiri qandaı eken, birge oqıyq.

Zeınep Ahmetova, etnograf, jazýshy:

Men búgin Maǵjan Turys oınaıdy degendi estip qoıylymǵa yntyzar bop kelgen edim. Jalpy spektakl unady. Biz qansha aıtqanmen burynǵy naǵyz klassık ártisterdi kórgen býynbyz ǵoı. Ishteı salystyryp otyrdym.  Sál bir jadaý kóńilge jamaý bola almaǵany aıqaı-shý kóp eken. Aıqaılasaq jaqsy estiledi dep oılaıtyn bolý kerek... Únsizdikpen de qoıylym mándi shyǵady emes pe?! Degenmenen báribir qoıylym jaqsy oılastyrylǵan, jastarǵa ónerleriń órge júzsin deımin!

Sábıt Ábdihalyqov, akter, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri:

Qara sózdiń patshasy ǵoı Oralhan Bókeı. Bul jerde teatrda til joǵalyp ketti degen syndar bolyp jatady. Qazaqtyń tiline, sóz máıegine mán berilgen, naǵyz akterlik spektakl boldy.

Baltabek Nurǵalıev, aqyn, rejısser:

Qoıylym unady dep aıta alamyn. Degenmen bul sózdi adamdyqqa salyp qana aıtyp turmyn. Biraq adamgershilik-mamandyq emes. Kásibı turǵydan taldaıtyn bolsam, odyraıǵan olqylyqtardy kórip turmyn. Bul metaforalyq-poetıkalyq spektakl bolǵandyqtan qara sózben jazylǵanmende, Oralhan Bókeıhannyń tilindeı móldir, ıirimdi, aǵyp jatqan bulaqtaı bolmady. Qar sekildi appaq ári anyq bolýy kerek edi. Sahna tilinen  mátinniń mánin uǵyp, poetıkalyq qýatty sezinbedi. Mýzyka, senografııa, dekoraııa jaǵynan árıne sóz joq!Áıtkenmen tunyǵymyzdy laılady...

 

Iá, taıaqtyń eki ushy bolatyny belgili. Sondyqtan joǵaryda aıtylǵan tyrnaqtaı ǵana syndy ákemteatry kótere alatyny daýsyz. Degenmen kórermen pikiri qashanda mańyzdy emes pe?! Ónersúıer qaýymnyń tikesinen tik turyp, jarty saǵattap qol soqqanyna qarap qoıylymǵa "5" degen baǵa bersek artyq emes-aý, sirá?!

(Sýretter kazgazeta.kz saıtynan alyndy.

Sýretterdi túsirgen Dosjan Balabekuly)

Aqgúl AIDARBEKQYZY,

«Adyrna» ulttyq portaly

Pikirler