Qashanda qaryzdarmyn, elim saǵan!

223

Qashanda qaryzdarmyn, elim saǵan,

Anamsyń alys júrsem kóp ańsaǵan.

Júrektiń arnap ystyq mahabatyn,

Týǵan jerim, meniń bererim kóp saǵan.

 

Meniń týyp, ósken jerim – Qazaq eli. Qazaq halqynda: «Týǵan eldeı el bolmas, týǵan jerdeı jer bolmas» –  degen dana sóz bar.

Adam balasy – sheksiz zerdeniń ǵana emes, ǵajaıyp sezimniń ıesi. Týǵan jer –  árkimniń shyr etip jerge túsken, baýyrynda eńbektep, qaz basqan qasıetti mekeni, talaı jannyń ómir-baqı turatyn ólkesi. Ony qaıda júrse de áldılep ótpeıtin jan balasy bolmaıtyny anyq.

Týǵan jerdiń árbir saıy men qyrqasy, taýy men ózeni tarıhtan syr shertedi. Árbir jer ataýynyń tórkini týraly talaı-talaı ańyzdar men áńgimeler bar. Týǵan jer – adamnyń ómirinde kıeli oryn alady. Meniń týyp ósken jerim - egemendi Qazaqstan, sonyń ishinde «Merki» aýylynda. Naqty osy jer ómirimniń, ótkenimen jáne bolashaqpen baılanystyrady. Mine, sondyqtan da tipti balalyq shaqtan bastap-aq adamda otanǵa degen mahabbat sezimi oıanady. Árbirimiz úshin Otan oshaq basynan bastalady: týǵan jer, týǵan kóshe, týǵan qala degendeı otbasymmen ósip, ónip qanatymdy keńge jaıyp jatqan jerim - Taraz qalasy.

Meniń Otanym kishkentaı bolsa da, men úshin asa qymbat. Bizdiń elimizdiń tabıǵaty, shaǵalasy sharq urǵan, móldir tunyq teńizi óte sulý, neshe túrli ósimdikter men dárilik qasıeti bar shópter ósedi. Sol jerde bizdiń ata-babalarymyz, batyrlarymyz, aqyndarymyz, ǵalymdarymyz týyp ósken. Qazaqstannyń keń dalasyndaı baıtaq dala esh jerde joq shyǵar. «Otanyń – altyn besigiń», «Otany joqtyq –  naǵyz joqtyq», - dep dana halqymyz beker aıtpaǵan. Óz Otanyn súıý, óz ana tilin ardaqtaý – árbir azamattyń birinshi mindeti. Al bizdiń halqymyzda atamekendi ardaqtaý sezimi óte tereń dep oılaımyn, halqymyzdyń basynan qandaı qıyn kezeńder ótkende de ata-babalarymyz elimizdi syrtqy jaýdan qorǵaı bilgen.  Ózi eli úshin janyn da, baryn da aıamaǵan. Halqymyzdyń osy bir qasıeti janymyzǵa ana sútimen tarap, ana tilimen daryp, aq nanymen bekigeni haq. Óıtkeni, Otan biz úshin ottan da ystyq. Týǵan jer Beý, Týǵan jer! Sen ystyqsyń maǵan.   Qazir biraq ta ómir boıy men úshin balalyq shaqtaǵy týǵan aýla men kóshe –  meniń kishkentaı Otanym. Sonymen birge, men elimniń bir bólshegimin, onyń búgini men bolashaǵymyn.

Bizdiń Qazaqstan – kóp ultty memleket. Beıbitshilik pen dostyqta, tatýlyqta birge jumyla otyryp, qyzmettiń ártúrli salasynda qazaqtar men orystar, tatararlar men nemister, ýkraındar men kárister..... eńbektenýde. Men sońǵy júz jylda Qazaqstan jerine ártúrli halyqtar qonys tepkenine jıi oılanamyn. Birlik ultaralyq kelisim jáne saıası turaqtylyq – qazaqstandyqtardyń qalaýy. Men ony bilemin. Onda tatarlar da orystar da qazaqtar da bar. Olardyń taǵdyryn, ómir tarıhyn tyńdaǵanda meniń elim odan saıyn maǵan jaqyndaı túsedi, ony jaqsyraq túsine bastaımyn. Bizdiń otbasy tarıhymyz myńdaǵan basqa otbasylardyń tarıhyna uqsas. Adamzat balasynyń tatýlyǵyna umtylý ár halyqtyń qanynda bar, ásirese ol qazaqstandyqtarda erekshe damyǵan. Bul qazaq jeriniń jomarttyǵynan, osy ólkelerge taǵdyr alyp kelgen barlyǵyna qushaǵyn keń jaıyp, peıilin keńge salatyn Qazaq halqynyń minezinen jaralǵan. Osynda turýshylardyń barlyǵy Qazaq halqynyń tilin, tarıhy men birliginiń máni osynda. Ol baıyrǵy kórkem Qazaqstan jerinde beıbitshilikti saqtaýǵa kómektesedi. Al tatýlyq – bolashaqta gúldenýdiń mańyzdy talaby.

Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini: árbir ólkeniń halqyna sýyqta pana, ystyqta saıa bolǵan, týǵan jerin, basqa aımaqtarǵa kóship ketse de umytpaı, qamqorlyq jasaýymyz kerek dep oılaımyn. Týǵan jerge degen súıispenshilik, patrıotızmniń eń jaqsy úlgisi – týǵan jerdiń tarıhyn dáripteý bolyp tabylady.

 

Juldyzaı Bolatqyzy

Pikirler