"Qobylandy" spektakli jan jaramdy jazdy...

490

Keshqurym jumystan qaıtyp kele jatyp, jol boıyndaǵy Muhtar Áýezov teatrynyń aldynan óte shyǵamyn. Jalt-jult etip ózine tartady da turady. Biraq tirshilik jar bermeı júrgende, "teatryń ne osy?!" dep ózimdi bir sybap alamyn da, úıime qaraı taıyp turatynmyn...
Búgin teatrdyń qaq mańdaıshasyndaǵy "Qobylandy" degen jazýǵa kózim túsip, eriksiz ortańǵy esikke qaraı aıandadym. Ondaǵy bar maqsatym, "Burynǵynyń batyrlary qandaı bolǵan? Qazirgi Qazaqstanda qansha Qobylandy qaldy? Búginginiń jigitterinen Qobylandy sekildi asyl azamattar shyǵa ma?"- degen syndy saýaldarǵa jaýap izdeý edi...


Jaýabyn taptym da. Sonymen, birge oqıyq. Qobylandy-eldiń "shirkin-aı, qazaqta sondaı bir batyr bolsa ǵoı" degen sheksiz qııalynan týǵan obraz ekenin eseptesek, qoıylym batyrdyń beınesin dálme-dál bere alǵan. Ásirese, bas keıipker el-jurty úshin tar qapasqa qamalsa da, keshirim kútpeıtinin kókjalsha málimdegende túsip otyrǵan eńsem kóterildi de qaldy. Ol ol ma, qoıylym Qobylandynynyń qaıratty da qatal beınesinen bólek, syrtqy túr-tulǵasyn da batyr ǵana qylmaı, syrbaz, symbatty azamat retinde kórsetken. Kıim-kıisi, júris-turysynyń ózi qansha qyzdyń júregine shoq túsirerdeı-aq. Solardyń ishinde qyz bitkenniń sulýlary Qurtqa men Qarlyǵa Áýezovtyń "100 áıel" galereıasynda kósh bastap turatyny desem artyq aıtqanym emes-aý, sirá?! Máselen, Qurtqa-parasatty azamatqa laıyqtap tańdalǵan, syr-symbaty kelisken adal da qaısar jar bolsa, Qarlyǵa mahabbaty úshin óz týǵandaryn jáne ózin ólimge qıǵan romantıkalyq obraz. Onyń keıpine qarap, sezim úshin janaıarlyq hám aqymaqgershilik iske barady dep oılamaısyń. Alaıda onyń sýyq óńiniń astarynda jannyń kirshiksiz tazalyǵy jatyr... Sebebi, bázbireýdi súıý jáne ol úshin qý jandy da ázireıildiń qolyna ustata salý jáı adamnyń qolynan kelmesi anyq.
Qoıylymnyń kóńilge taǵy bir unamdy tusy, "jas kelse iske, úlken qeler asqa" degendi ustanǵan bolý kerek, tek qana jastarmen jasaqtaǵan. Al jastar jan bitirgen. Ásirese, Qobylandynyń er minezdi qaryndasynyń tátti qylyqtary kórermendi kózden jas shyqqansha kúlkige qarq qyldy.


2 saǵatqa sozylǵan spektakl óz máresine jetkende, halyq "biz batyrdyń urpaǵy ekenbiz-aý" degen úlken maqtanyshpen tarqasty. Keýdege aýyrlyq týǵyzbady, mıǵa salmaq salmady. Qysqasy, tól tarıhymyzdan syr shertetin spektakldi tilmen aıtyp jetkizý múmkin emes. Tek kórý kerek!

Aqgúl AIDARBEKQYZY

Pikirler