Ǵajaıyp ólke

258

Ǵalamnyń barlyq ǵajaıybyn, jer júziniń bar sulýlyǵyn boıyna syıdyrǵan bir ǵajaıyp ólke bar. Ol - túsingenge ər adamnyń kindik qany tamǵan aýyly.

"Bir əńgime qozǵashy aýyl jaıly,

Odan artyq raqat tabylmaıdy", - dep aqıyq aqyn Muqaǵalı Maqataev jyrlaǵandaı, meniń de balyǵy shorshyp oınaǵan, baqasy taıdaı týlaǵan qart Kaspııdiń jaǵasynda ornalasqan aýylym bar. Bizdiń aýyldyń úlken-kishisi birdeı qazaqtyń salt-dəstúrin saqtaı biledi, tútini túzý ushqan shańyraqty jaqtaı da biledi. Aýylymnyń kónekóz qarııalary ólkeniń ótkeni jaıly oı qozǵaǵanda «Bul jerdiń turǵyndarynyń basty kásibi-balyq sharýashylyǵy bolǵan, osy jerde Bataǵa bolǵan»,-dep bastaıdy. Aýyl irgesindegi Kaspıı teńiziniń sýynyń qandaı bolǵanyn, qaıyqpen júrgen balyqshylardyń ómirin erekshe saǵynyshpen eske alady. Kaspıı teńiziniń sýy jıyrmasynshy ǵasyrdyń elýinshi jyldarynyń basynda-aq quldyrap keri tartyldy. Sý tartylyp, dala qulazyǵan shóleıtke aınalǵan soń, ásirese teńiz jaǵalaýynda turatyn turǵyndar basqa jerlerge qonys aýdardy. Sóıtip, Zabýryndyqtardyń  dańqyn sonaý Peterbýrgke deıin jetkizgen, kásip qýǵan alpaýyttar mezgil-mezgil at basyn tirep, keme-keme balyq alyp ketetin Qyzylbastyń jer-jerdegi bataǵalary eleýsiz qala berdi. Zabýryn bataǵasy Keńes ókimeti tusynda da shırek ǵasyrdaı jumys jasap, aqyry óndirisin toqtatady. Al mundaı ómirdi kórmegen bizder úshin atalarymyzdyń bul áńgimeleri «kııal-ǵajaıyp ertegi» sekildi.

Shynynda da Zabýryn óńiriniń san ǵasyrlar boıy tirshilik taýqymetiniń eń aýyr azapty joldarynan ótken, qajyrlylyǵy men qaharmandyǵyn tanyta bilgen urpaqtary bar qasıetti de, qasterli ólkeniń biri ekendigi dáleldengen. Sondaı-aq týǵan ólkemdi qasıetti de kıeli meken desem artyq etpes. Óıtkeni bul jerde  qasıetimen elge tanylǵan Sát babanyń urpaqtary meken etken. Dertine daýa izdegen jandar, osy ólkege kelip, janyna saıa tapqan. Bul kúnde aýylym talaı  jannyń alǵysyna bólengen Zıneden atanyń esimimen atalady.

"Ərkimniń týǵan jeri - Mysyr shahary" demekshi, men óz týǵan jerimdi súıemin, qadirleımin, ardaqtaımyn. Sebebi men de osy aýyldyń bir perzentimin. Osy aýyldyń topyraǵyńda terbeldim, asyr salyp dop qýǵan balalyq shaǵym da osy topyraqtyń tósinde ótti.

Urpaǵy kıe tutqan bizdiń ólkeniń berekeli de merekeli ər kúni - bizdiń bolashaǵymyz úshin jasalǵan qadam. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Nurly jol-bolashaqqa bastar jol» atty joldaýyn basshylyqqa ala otyryp, Zıneden aýylynyń turǵyndary da elimizde bolyp jatqan oń ózgeristerdi sezine otyryp, uıymshyldyqpen eńbek dástúrin jalǵastyrǵan gúldengen óńirge aınalyp keledi. Men de osyndaı aýyldyń keleshegine úmitpen qarap, kúdigin úmitine aıyrbastar urpaǵynyń birimin. Men ǵajaıyp ólkemniń odan əri kórkeıýi úshin tamshydaı bolsa da óz úlesimdi qosýǵa  kúsh-jigerimdi salamyn.  Týǵan jerime degen  ystyq mahabbatymdy  tómendegideı júrekjardy  óleń joldarymmen  jetkizgim keledi:

 

Aýylym, altyn besik terbetilgen,

Kelemin saǵan qanat sermetýmen.

Qasıet nury tamǵan, «Zınedenim»,

Sendeı meken kórmedim jer betinen.

 

Qart Kaspıı jaǵasynda mekendegen,

Tolqyny tuńǵıyqqa jetelegen.

Kaspııim tebirenip turǵan kezde,

Oınaqtap qalady ǵoı shetel degen.

 

Zınedenim, baılyǵym, baqytymsyń,

Ózińnen bastaý alar baqytym shyn.

Myń altyndy ákelip, qoısa-daǵy

Sen meniń sóz jetpeıtin, jaqutymsyń.

 

Seni oılasam, shýaqty kúıge enemin,

Kúná bolar ózińdi súımegenim.

London, Parıj senimen teńespeıdi,

Sen bárinen bıiksiń, «Zınedenim»!

 

Aqerke Salamatqyzy

Pikirler