200 teńgelik tıyn aqsha shyǵarylýynyń astarynda ne jatyr?

2634

Kúni keshe ǵana Qazaqstannyń Ulttyq Banki «200 teńgelik tıyn aqsha shyǵarylady»- dep jer-jahanǵa málimdedi. Estigen el-jurt seskenip, sekemdenbedi, qazaqbaılyqqa salynyp «e-e-e» dedi de qoıdy.
Alaıda bunyń astarynda aqshany maıdalaý arqyly halyqqa úlken bir eskertý jatqandaı. Qandaı deısiz be?!
Tarqatyp jazaıyn. Máselen, osydan biraz jyl buryn babalarymyz beınelengen Qazaqstannyń qaǵaz aqshasynyń quny dollardyń sınonımi istpettes sharyqtap turǵan. Halyq 1 teńgeniń ózine bazardan talaı dúnıe kóterip qaıtatyn. Ol kezderi teńge tuǵyrynan taıady degen oı úsh uıyqtasaq ta túske kirmegen, tıyn túrdegi aqsha múldem aınalymǵa engizilmegen kez edi. Biraq kúnde joǵarydaǵylar jaıpap, shaıqap, burq etkizgenniń áserinen búginde bir dollardyń quny 391- ge jetti. Bunyń ózi qazirde úlken kúshpen toqtap tur. Al endi 200 teńgemizden de qapyda aıyrylyp otyrmyz.
Osylaısha 200 teńge tıynǵa aınalsa, erteń 500 teńge, arǵy kúni myń teńge bolmaq. Iaǵnı qaǵaz aqshanyń tıynǵa aınalýy – halyqty kedeılikke jeteleıtin birden bir faktor. Alaıda buny qolma-qol aqsha aınalysy departamenti basshysy Jomart Qajmuratov: «Tómen nomınaldaǵy banknottar 1-1,5 jyl ishinde tozady. Salystyrý úshin, joǵary nomınaldaǵy banknottar jáne monetalardyń qoldanylý merzimi kóbirek. Monetalardyń qoldanylý merzimi - 10-15 jyl», — dep túsindirgendeı boldy.
Al Tarazdyq ekonomıst Doshan Kerimbekov: «Qaǵaz aqsha degen sózdiń ózi-qundy aqsha degen maǵynany bildiredi. Al tıyn-teben - Qazaqstannyń usaq aqsha ólshemi. Demek bul bizdiń keri ketip bara jatqanymyzdyń sózsiz dəleli» dep túıindedi.
Bul quldyraýdyń eń soraqysy depozıtte aqshasyn qyzǵyshtaı qoryp, aman saqtap qalý úshin janyn salyp júrgen buqaraǵa aýyr tıeri sózsiz. Dollar bir-aq kúnde aıdy aspanǵa shyǵarsa, mıllıondap jınap júrgen qarajattyń quny «bir-aq teńge» bolady da qalady. Al sodan keıin jylap-eńirep, basyńdy taýǵa da, tasqa da soqsań da esh nátıjesin bermeıdi.
Sondyqtan qaǵaz aqshamyzdy tıynǵa aınaldyrý arqyly halyqtyń bolashaǵyn baǵdarlap bergen, Qazaqstannyń Ulttyq bankiniń eskertýine kóńil qoıǵan durys shyǵar.

 

Aqgúl AIDARBEKQYZY

"Adyrna" ulttyq portaly

Pikirler