Yrym-tyıymdar. Úıge kirerde súrinseńiz qýana berińiz..

696
Úı turmysy. Ulttyq uǵymda úı turmysy jáne onyń árbir quramdas bólshegi qasıetti dep sanalady. Soǵan oraı ata – babalarymyz árbir zatqa laıyq ulyqtaý, teńeý sııaqty qanatty sózder shyǵarǵan. Árkim óz úıin altyn bosaǵam dep dáripteıdi.

Úıdi aınalma
Úıdi aınalyp júgirme, bas aınalar túbinde.
Jurt tynyshta – el aman, srinersiń túbirge.
Halyq berer baǵasyn, sen ázirge balasyń.
Úıdi aınalsań, óskende úıkúshik bop qalasyń.

• Jańa úıge kóship kelgen otbasyna «qonaq jaıly bolsyn!» deıdi.
• Eger úıge baıǵyz qonyp, baqyratyn bolsa, bul úıdiń ıesi úlken baqytsyzdyqqa ushyraıdy. Eger, kerisinshe, qarǵa qarqyldasa, onda baqytty bolady.
• Úıge kirip kele jatqan adam súrinip ketip kulasa, úı ıesi kenetten malmúlikke ıe bolady, dáýlet artady.
• Úıge júgirip kirmeıdi.
• Qystaýdan jaılaýǵa alǵash ret kóshken kezde, birinshi kúgi qystaýdyń mańyna, jol boıyna aıaldaıdy. Odan soń ári qaraı qozǵalǵanda joldyń eki jaǵynan úlken eki ot jaǵady, sodan keıin ottyń arasynan júk tıelgen túıelerdi qoqystan ótkizedi. Bul qasqúnem rýhtar men jyn - shaıtannan saqtaný úshin jasalady, ótkeni olar kóshti ańdı almaı, ot ishinde qalyp qoıady.
• Úıde qumyrsqa kóbeıip ketse, jylqynyń eki tezegin ýyqqa ilip qoıady.
• It ulysa, shańyraqta jamanshylyq bolady.
• Kórpeniń tuıyǵyn irge jaqqa qaratyp tóseıdi.
• Úı syrtyna ıt saryp ketse, qut bolady dep jaqsylyqqa jorıdy.
• Jańadan qaınatqan sabyndy joǵary qoısa, ol úıge túsken kelin órkókirek bolady.
• Nesibesi kóp, dastarqany mol bolsyn dep jańa úıdiń bosaǵasyn maımen maılaıdy.
• Pále - jaladan aýlaq dep jańa úılengen jastardyń tósegin arsha tútinimen ystaıdy.
• Úıge jylan kirip ketse, onyń basyna aq (sút taǵamy) quıyp shyǵaryp baryp óltiredi. «Jylanǵa da aq quıyp shyǵarady».
• Bir úıge sharýasy bolyp kelgen adam otyrýy, asyǵys bolsa, bir tizesin búgýi kerek. Óıtpese kelgen úıdiń sıyry túregep buzaýlaıdy deıdi.
• Túnde úı sypyrmaıdy, tyrnaq almaıdy.
• Sypyrǵyshty tik qoımaıdy jáne joǵary qoımaıdy.
• Jazda úıge quıyn kele jatsa úlken - kishiler qolyna taıaq alyp ony «tazdyń úıine bar, pálenshe tazdyń úıine bar!» dep qýalaıdy.
• Úıdiń shańyraǵyna qarlyǵash uıa salsa, ol úı balapan ushyp ketkenshe kóshpeıdi, uıasyn buzbaıdy.
• Birýediń úıi órtense onyń arty jaqsylyq bolady dep yrymdaıdy.

"Adyrna" ulttyq portaly
Pikirler