Jazýshyǵa úı joq

618

Jurttyń bári qalaǵa qashyp jatqanda men de qańǵalaqtap qalaǵa kelip em. Jeke úıiń bolmaǵasyn birde anaý úıge, birde mynaý úıge túnep shyǵyp júresiń. Jazýshy bolǵasyn ýaıymsyz jyp- jyly jerde otyryp janyńdy jalaý ǵyp jazǵyń keledi bir. Jurt jyly jerin bere me saǵan. Tór óziniki, esik seniki…

Sodan qalanyń ákimine «Úkimet halyqqa úı beredi» degen sóz ras pa – dep hat jazyp jiberdim. Jaýap bolmady. Al ákimge, onyń orynbasaryna kirý degen qııametqaıym eken. Úlken esikterdiń aýzynda bir- bir polıeı mańyna jolatpaı «abalap» kúzetip tur. Tintinip júrip bir kúzetsiz esikke kirip kettim.Ishinde jap- jas bir jigit otyr eken. Maǵan yqylassyz qarap qoıdy. Sosyn qabaǵyn sál shytyp:
— Iá, ata, jolyńyz bolsyn- degeni.
— Áleı bolsyn, kókem. Sen ne qyzmet isteısiń?
— Ákimniń bir orynbasarynyń orynbasarymyn.
— Aınalaıyn, orynbasardyń orynbasary! Sizderden úı surap hat jazyp em.
— Kez kelgen adamǵa úı berilmeıdi. Otanǵa qandaı paıda keltirdińiz?
Qandaı erlik jasadyńyz? Ne qyzmet istedińiz?
— Jazýshy em…
— Jazýshyǵa úı joq!
— Sonda úıdi kimge beresińder?
— Keshegi ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysyp, 4-5 nemisti óltirseńiz úı beremiz. Nemese aýǵan soǵysyna qatysyp, 20-30 aýǵandy óltirseńiz úı daıyn.
— Adam óltirmegen adamǵa úı joq pa?
— Bireýdiń murnyn buzsańyz da úı beriledi. Iaǵnı, bokser bolsańyz.
— Ózderiń buzaqy emessińder me? Seksendegi shal kimniń murnyn buza alady?
— Onda meniń sharýam joq. Men úıdiń kimge beriletinin aıtyp turmyn.
Júgirgish jelaıaq bolsańyz, fýtbolıst bolsańyz, shańǵymen taýdan qarǵysańyz úı áne tur.
— Maǵan aspanda ól degeniń be? Jerde óleıin te, shyraǵym.
— Onda meniń sharýam joq. 150 keli temir kóterseńiz mine úıdiń kilti.150 keli temir kótergen orys Ivanǵa , qytaı Maý Baýǵa, káris Sý Mıge, dúngen qyzdary Shınshalla men Mınshalloǵa, vetnam Thı Bhıge úı berip dorbasyn dollarǵa toltyryp jiberdik qoı. Olımpıadada olar qazaqtyń dańqyn aspanǵa kótergenin bilmeısiz be?
— Olar úılerimizdi satyp, dollarymyzdy arqalap eline ketip qalǵan joq pa?
— Aqshasy taýsylǵan kúni taǵy kelip, Qazaqstandy búkil álemniń aldyna shyǵarady áli.
— Olardy nege Qazaqstanda ustap qalmaımyz?
— Qalaı?
— Olardy bılikke aralastyrý kerek. Mysaly, bokserdi soǵys mınıstri, temir kóteretinderdi temirjol mınıstri, fýtbolısti densaýlyq saqtaý mınıstri, shańǵyshyny premer- mınıstr etsek olar osynda qalady. Shirkin, sportsmender aqyldy bolady ǵoı. Bar bılikti sportsmenderge bersek, Qazaqstan aldyńǵy qatarly on eldiń qataryna qosylar edi.Meniń aıtqanymdy kim qylady? Qylsa tasyp tógiler edik –aý!…
Orynbasardyń orynbasary meniń sportsmenderdi maqtaǵan sózimdi teristeı alǵan joq. Memlekettiń sportsmenderge oń kózimen, óner adamdaryna samarqaý qaraıtynyn kókiregine toqyp alǵan túıana bala ǵoı. Sóıtpese orynbasarǵa orynbasar bola ma? Sosyn ol «myljyń shalǵa tap boldym ba?» degendeı maǵan tiktep qarap alyp:
— Ata, endi men sizge sońǵy sózimdi aıtaıyn- dedi.
— Aıta ǵoı, janym.
— Dańǵyr- dúńgir ánshige, qańǵyr- kúngir kúıshige, bir ornynda tura almaıtyn kóbelek bıshige, myljyń jazýshyǵa beriletin úı joq. Túsinikti me, sizge?!
— Túsinikti. Óte túsinikti…

Tórejan Mándibaı 

Pikirler