BULAQ

118

“Týǵan jer” shyǵarmashylyq baıqaýyna qatysýshylardyń týyndylaryn paraqshamyzǵa jarııalaýdy bastadyq. Kelesi kelip túsken týyndy «Úzdik maqala» atalymy boıynsha Jánibek QOITAI.

Baılanys telefony: 381 – 70 – 74,

Uıaly telefon: 8 747 710 17 01

Esse

Respýblıkamyzdyń kishkentaı bir núktesine bizdiń aýyl ornalasqan. Aty - Kókdónen. Shaǵyn bolǵan soń kartaǵa túspegen. Biraq ol tıtteı bolǵanymen men úshin eń úlken, qasıetti jer. Bizdiń aýylda aýyz sý tapshy. Tapshy bolǵanda múlde sý joq emes, bar. Ár úıdiń aldynda qudyq bar. Biraq sýynyń dámi kermek tatıdy. Ony biz tek mal men baqshany sýǵarýǵa ǵana paıdalanamyz. Al aýyz sýdy úsh-tórt shaqyrym jerdegi taý etegindegi bulaqtan alamyz. Osy bulaqtyń sýyn úlken aǵalar sý qubyrlary arqyly kóshelerge tartyp berse nesi ketedi eken?! Bul iske aqsha joq, buǵan qol ushyn beretin bıznesmen aýyldasymyz da joq dep otyrǵan úlkenderdiń áńgimesin talaı estigenmin. Osy áńgimeni estigennen keıin men sonaý Mysyr eliniń prezıdentine bizdiń aýylǵa sý qubyryn tartyp, bir cport alańyn salyp berýge kómektesińiz dep hat jazǵym keldi. Nege, ózimizdiń depýtat aǵalarǵa emes, sonaý qıyr shettegi prezıdentke hat jazǵym keldi deısiz be? Óıtkeni ol kisi kezinde bizdiń aýyldyń shetindegi áskerı ýchılıesinde oqyp, ushqysh degen mamandyq alǵan eken. Qansha degenmen úlken, abyroıly kisi, bilim alǵan jerin umytpaıdy ǵoı. Ony bizdiń eldiń delegaııalary barǵanda: «sol jerdi taǵy bir kórsem», - dep  aıtqanyn basylymdardyń birinen oqyp edim. Biraq men áli hat jazǵan joqpyn. Namysym jibermedi. Múmkin osy shyǵarmamdy oqyǵan úlken kókelerimniń biri kómektesip, bizdiń aýylǵa bir sport alańy men kóshelerimizge sý qubyryn júrgizip berer.

Mine osy jaǵdaıdan keıin esek arbaǵa nemese qol arbaǵa flákterimizdi artyp, bulaqqa kelemiz. Aýyldyń bizben jasty bar balasynyń bir mezgil jıylyp, áńgime dúken qurar tusy osy jer. Osy jerde, tipti, kúsh synasyp, kúresemiz, jarysamyz. Keı kezderi álimjetik jasaǵandardyń kesirinen kóz jasymyzdy bir syǵyp alatyn kezderimiz de bolady.

Bulaq basy az ýaqyttyń ishinde esek, flág, shelek kórmesine aınalyp ketedi. Aýyldyń úlkenderiniń biri bulaqtan sý alý ońaı bolý úshin oǵan turba ornatyp qoıǵan. Móp-móldir sý kúndiz-túni toqtamaı aǵyp turady. Kelip, shelegińdi tosyp, quıyp ala ber. Keı kezderi Ybyraı atamyzdyń «Bolsań osy bulaqtaı bol!» degeni bizdiń osy bulaqty kórip aıtqandaı kórinip ketedi. Munda shelegiń tap-taza bolýy kerek. Áıtpese dúıim jurttyń aldynda uıatqa qalasyń. Osynda turǵan barlyq kóz seniń shelegińe qadalady. Maı tutqan tutqasyn kórse Jandos sekildiler:

- Eı, bedreń nege jýylmaǵan, tur bylaı, ana qumǵa baryp ysyp, jýyp kel! - dep kezekten ysyryp jiberedi. Kezekti qoıshy, ondaıda qyzdardan qatty uıalyp, búgjeńdep baryp ózen jaǵasyndaǵy qummen ysqylap-ysqylap qaıta kelesiń. Sodan keıin sý da jylt-jylt etip, shelegiń de jylt-jylt etip bulaqtan sý alasyń. Shelegińdi turba aýzyna qoıyp turyp onyń tesilgen jerin apańnyń maqtamen tyǵyndap bergeni esińe túsedi. Ondaıda ydysyńnyń túbin qolyńmen baıqatpaı bir sıpap ótesiń. Jandos sekildiler kórmese eken dep oılaısyń. Ol kórse maqtany sýyryp, dúıim jurttyyń aldynda taǵy da uıatqa qaldyrady. Óziniń esegi de, arbasy da - zyń. Sodan keıin ǵoı, ózgeniń jyrtyq, jamaýyna shekesinen qaraıtyny. Biraq onysyn:

- Aýylda bári ádemi bolýy kerek, basqa eldermen qatar tura qalǵanymyzda esegimiz de, shelegimiz de, flágimiz de tap-taza bolǵany durys, - dep aqyl aıtady. Ony bireý qatarǵa turǵyzyp oryn berip jatqandaı. Men daý aıta almaımyn. Óıtkeni esegim kári, arbaǵa jekkende múláıimsip, súmireıedi de qalady. Qarap turyp janyń ashıdy. Sonysyna qaramaı ózge esekterdi kórgende kózi jaınap, aqyryp-shaqyryp, bulaq basyn azan-qazan qylady. Shelegimniń de qabyrǵalary oıqy-shoıqy qabysyp qalǵan. Malǵa qudyqtan sý alyp beremin dep júrgenimde soǵylyp, qıqy-jıqysy shyqqan. Flágim de tesik. «Zatqa obal bolady» dep apam tastatqyzbaıdy. Ishteı qynjylǵanymmen, Jandosqa keı-keıde men de boı bermeı ketemin. Ekeýmiz «Meniń atym Qojadaǵy» Qoja men Jantas sekildimiz. Kóshtiń basyna shyǵaıyn dep turǵan aýylymyzdy keri tartyp turǵan men sekildimin. Meniń esegim de unamaıdy oǵan.

Arbamyzdy syqyrlatyp aýyl ishine kirgende daýlasqanymyzdy umytyp ketemiz. Bizdiń aýyldy kesip ótetin uzyn jolmen neshe túrli avtobýstar zý-zý etip ótip jatady. Sol avtobýstardyń terezesinen nebir ádemi qyzdar bizge tilin shyǵaryp, mazaqtap ótedi. Biz esegimizdi qaqpalaı júrip saıqymazaqtanyp, olarǵa jaýap berip jatamyz. Óz sózimizge ózimiz máz bolamyz. Áıtpese tusymyzdan zý ete túsken avtobýstaǵy qyzdar bizdiń sózimizdi estýshi me edi.

Maǵan sabaqqa barmaı óstip sý tasyp júrgen sondaı unaıdy. Jylt-jylt etken bulaqtyń basynda jylt-jylt etken shelekterge sý quıylyp jatqanda qarap turshy. Aınalaǵa ádemi bir sáýle shashylady. Sol sáýle seniń ishińe kirip, jyljyp júrek tusyńa kelgende óz-ózińnen qýanyp, qýattanasyń. Mundaı kezde jek kóretin Jandostyń ózin qushaqtap, mańdaıynan sıpaǵyń keledi. Ondaı sáýle bizdiń bulaqtan, bizdiń aýyldan búkil álemge, keń baıtaq elimizge tarap jatqan sekildi kórinedi de turady. Sondyqtanda aýylym qanshama kishkene bolyp kartaǵa túspegenimen, óz elimniń kindigi osy aýyl syqyldy bolyp kórinedi de turady.

 

 

 

 

 

Pikirler