Jambylda onomastıka salasynda aýqymdy jumys atqaryldy

470

Táýelsizdik jyldarynan bastap elimizde kóshe attarynan bastap, aýyl men qalalar keńestik ataýlardan aryla bastady. Bir kezde jer sý ataýlary jappaı keńestendirilgen ataýlar birtindep qazaqı ataý aldy.

Mysaly elimiz táýelsizdigi jarııalanǵaly beri Jambyl oblysy aýmaǵynda 146 eldi mekenniń, 1924 kósheniń, 172 nysanyń ataýy aýystyrylǵan.

Elimizde 2013 jyly «Onomastıka týraly» Zań qabyldanyp, onda toponomıkalyq ataýlardy berýdiń barlyq zańdylyqtary anyq jazyldy. Sondaı-aq, eldi mekenderdi, kóshelerdi tarıhı tulǵalardyń atymen ataý, tarıhı ataýyn qaıtarýdyń da talaptary kórsetilgen bolatyn. Soǵan oraı ótken jyldyń ózinde Jambyl oblysy ákimdigi janyndaǵy onomastıkalyq komıssııasynda eldimekender men olardyń quramdas bólikteriniń ataýyn ózgertý týraly 291 usynys qaralǵan eken. Onyń ishinde 1 usynys aýyldyq okrýgtiń ataýyn qaıta ataýǵa qatysty bolsa, 4 usynysta eldi meken ataýyn ózgertý jaıy aıtylǵan. Nátıjesinde oblys ákimdiginiń qaýlysy jáne oblystyq máslıhat sheshimimen 1 shaǵyn aýdan, 25 kóshe men qaıta ataýdy qajet etken 200 kósheniń ataýy ózgertilgen.

Fılolog-ǵalym Zıba Qulamanovanyń aıtýynsha, Jambyl oblysynyń onomastıka salasynda aýqymdy jumystar atqarylǵan.

«Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynan-aq oblys, jalpy respýblıkanyń ómirindegi túrli salalarǵa tyńnan túren salǵan túrli jańalyqtar oryn aldy. Ásirese eldiń rýhanı ómiri kemeldene tústi. Buryn qylyshynan qan tamǵan keńestik júıeniń tulǵalaryna, partııa belsendilerine berilip kelgen eldi mekenderdiń, kóshelerdiń, mekemelerdiń ataýlary qazaqshalandy. Qur qazaqshalanyp qana qoımaı, qazaq halqynyń otarlaýshy ımperııa basyp-janshyp, óshirmek bolǵan tarıhı ataýlar, tarıhı tulǵalardyń aty qaıta oraldy. Bir ǵana Jambyl oblysynda bul baǵytta kóp sharýa atqarylǵany málim. Máselen oblys ortalyǵy Taraz degen tarıhı ataýyna qol jetkizdi. Qaladaǵy kóshe ataýlaryna Tóle, Qazybek, Áıteke bılerdiń esimi berildi. Aýyldar men eldi mekenderge, kóshelerge toponımıkalyq ataýlary qaıta oralyp, tutas halyqtyń rýhanı ıgiligine aınaldy. Ári bul jumystar Elbasy-Tuńǵysh Prezıdenttiń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasymen de úndesedi» , – deıdi fılolog-ǵalym Z.Qulamanova.

Ótken jyly respýblıkalyq onomastıkalyq komıssııanyń sheshimi boıynsha Jambyl oblystyq fılarmonııasyna Kenen Ázirbaevtyń, Taraz qalalyq mádenıet úıine Yqylas Dúkenulynyń, Taraz qalasyndaǵy №10 mektepke Saǵadat Nurmaǵanbetovtiń esimin berý týraly Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy shyqty.

«ADYRNA»

ulttyq portaly

Pikirler