Өзбекстан Әзербайжанға өз ішкі нарығына арналған автокөлік және авиациялық отынды бірлесіп өндіруді ұсынды. Ұсынылған нұсқалардың бірі – Өзбекстан тарапының Әзербайжанда салынып жатқан жаңа мұнай өңдеу зауытына серіктес ретінде қатысып, өндірілген өнімнің бір бөлігін Өзбекстанға жеткізуі. Бұл туралы Өзбекстанның Энергетика министрі Шерзод Ходжаев мәлімдеді, деп хабарлайды "Адырна".
Өзбекстан мен Әзербайжан Өзбекстан нарығына арналған мұнай өнімдерін бірлесіп өндіру, сондай-ақ мұнай мен дайын отынды ұзақ мерзімді негізде жеткізу мүмкіндігін қарастырып жатыр. Бұл туралы Өзбекстанның Энергетика министрлігі хабарлады.
Ведомство мәліметінше, ішкі сұраныстың артуына байланысты Өзбекстан автомобиль бензині мен дизель отынының, авиациялық керосиннің және басқа да мұнай өнімдерінің жеткізу көздерін әртараптандыруға мүдделі.
Қарастырылып жатқан бағыттардың бірі – Өзбекстан мен Әзербайжандағы мұнай өңдеу қуаттарын пайдалана отырып, автомобиль және авиациялық отынды бірлесіп өндіру.
Өзбекстан Энергетика министрі Шерзод Ходжаев «Өзбекстан 24» телеарнасына берген сұхбатында Әзербайжан тарапына мұндай ынтымақтастықтың бірнеше нұсқасы ұсынылғанын айтты.
«Бүгін айтылған ұсыныстардың бірі – Әзербайжанмен бірлесіп Өзбекстанның қажеттіліктеріне арналған мұнай өнімдерін, автомобиль және авиациялық отынды өндіру», – деді министр.
Оның айтуынша, ұсыныстардың бірі өнімді Өзбекстандағы жұмыс істеп тұрған мұнай өңдеу зауыттарында шығаруды көздейді. Ал екінші нұсқа бойынша Өзбекстан Әзербайжанда салынып жатқан жаңа мұнай өңдеу зауытына серіктес ретінде қатыса алады.
«Әңгіме Әзербайжанда салынып жатқан жаңа мұнай өңдеу зауытына серіктес ретінде қосылып, онда өндірілетін өнімнің белгілі бір бөлігін Өзбекстанға жеткізу туралы болып отыр. Менің ойымша, бұл ынтымақтастық Өзбекстан нарығын мұнай өнімдерімен сенімді түрде қамтамасыз етуге ықпал етеді», – деді Шерзод Ходжаев.
Энергетика министрлігі сондай-ақ Әзербайжанмен мұнай мен мұнай өнімдерін ұзақ мерзімді жеткізу, көмірсутек шикізатын бірлесіп өңдеу, технологиялар алмасу және тұрақты логистикалық тізбектер құру мәселелері де қарастырылып жатқанын хабарлады.
Қыркүйек айының алғашқы онкүндігінде Шерзод Ходжаев бастаған Өзбекстан делегациясының Әзербайжанға сапары жоспарланған. Сапар барысында Әзербайжанның Энергетика министрлігі және мемлекеттік мұнай компаниясы SOCAR-мен екі ел президенттері арасында қол жеткізілген келісімдерді жүзеге асыру мәселелері бойынша егжей-тегжейлі келіссөздер өтеді деп күтілуде.
Қазіргі уақытта Өзбекстан мен Әзербайжан арасындағы энергетикалық ынтымақтастық геологиялық барлау, мұнай-газ саласы, мұнай өнімдерін өндіру және сату, жаңартылатын энергетика және электр энергиясын тасымалдау бағыттарын қамтиды.
2025 жылдың қарашасында Өзбекстанның бұрынғы Энергетика министрі Журабек Мирзамахмудов Өзбекстан мен SOCAR Үстірт өңіріндегі учаскелерден мұнай қоры расталған жағдайда мұнай өңдеу зауытын салу мүмкіндігін қарастырып жатқанын хабарлаған.
Оның айтуынша, SOCAR мамандары геологиялық барлау жұмыстарының нәтижесінде мұнай қоры бойынша жақсы көрсеткіштер күткен.
2025 жылдың шілдесінде Өзбекстанның Энергетика министрлігі, SOCAR және «Өзбекмұнайгаз» компаниясы Үстірт мұнай-газды аймағындағы алты инвестициялық блок бойынша өнімді бөлу туралы келісімге қол қойған. Жоба аясында 100 миллион тоннаға дейін мұнай және 35 миллиард текше метр табиғи газ қоры анықталуы мүмкін екені болжанған.
2026 жылдың мамырында жобаға BP компаниясы қосылды.
Осы аптада Әзербайжан президенті Ильхам Әлиевтің Өзбекстанға мемлекеттік сапары барысында SOCAR-дың «Өзбекмұнайгазбен» бірлесіп Өзбекстан аумағында автожанармай құю станцияларының желісін дамытуға ниетті екені белгілі болды. Екі ел президенті бес автожанармай құю станциясының құрылысына бастау берді.
Қазіргі уақытта Өзбекстанда мұнай өнімдерін өндіру көлемі 1,2 миллион тоннадан асады. Бұдан бөлек, ел жыл сайын шамамен 600-700 мың тонна мұнай өнімдерін импорттайды.
Өзбекстан Энергетика министрінің бірінші орынбасары Умид Мамадаминов шілде айының басында алдағы екі-үш айға жететін жанармай қоры бар екенін мәлімдеген болатын.
Алайда Өзбекстан мұнай өнімдерінің импортына айтарлықтай тәуелді. Оның негізгі жеткізушілерінің бірі – Ресей. Ресейдегі отын дағдарысы мен жанармай экспортына қойылған шектеулер жағдайында Өзбекстан билігі жеткізу көздерін белсенді түрде әртараптандыруға кірісті.
Соның ішінде авиациялық керосин жеткізудің жаңа бағыттары қарастырылуда. Бұған дейін Грузия мен Ирактан авиациялық керосин жеткізу жолға қойылғаны хабарланған. Сонымен қатар «Өзбекмұнайгаз» China National Aviation Fuel Group және Sinopec компанияларымен Jet A-1 маркалы авиациялық керосинді ұзақ мерзімді негізде жеткізу мәселесін талқылаған.
Осылайша, Өзбекстан Әзербайжанмен энергетикалық ынтымақтастықты кеңейту арқылы ішкі нарықты мұнай өнімдерімен тұрақты қамтамасыз етуді және импорт көздерін әртараптандыруды көздеп отыр.
