• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » ايدارلار » تاريح (page 2)

    تاريح

    مىسىر پيراميدالارى: قالانعان با؟ الدە، قۇيىلعان با؟

      (ريم مەن سپارتاكتان باستالىپ سەيiلبەك قىشقاشەۆپەن اياقتالعان حيكايا) بۇل حيكايانى بايان ەتپەس بۇرىن وسىنىڭ بارiنە سەبەپ بولعان، وسى ماقالانى جازىپ وتىرعان اۆتوردىڭ دۇنيەتا­نىمىنا ەلەۋلi دارەجەدە اسەر ەتكەن ادامدى ءۇستiرتiن بولسا دا تانىستىرىپ وتكەن دۇرىس شىعار. … مەن ونىمەن 1977 جىلى تانىستىم. اسكەردەن كەلiپ قازپي-دiڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتiنە ءتۇسiپ، بiرiنشi كۋرستى ءتامامداپ، ەكiنشi كۋرسقا وتكەن كەزiم. ول دا اسكەردەن كەلiپ، وسى ينستيتۋتتىڭ ...

    Read More »

    انالار تۋرالى اڭىزعا بەرگىسىز اڭگىمە

      اكەمنىڭ ماعان دەگەن مەيىر-شاپاعاتى ءبىزدى قىستالاڭ ۋاقىتتان الىپ شىققان سەنىم نۇرى بولدى. مۇعاميلا مۇحتارقىزى. كوپشىلىك مۇحتار اۋەز ۇلىنى  «اباي جولى» اتتى ۇلكەن شىعارما جازعان ۇلى جازۋشى دەپ بىلەدى. بىراق جازۋشىنىڭ ءوز ءومىر جولى دا سونداي ءبىر ۇلكەن روماننىڭ جۇگى بولارلىقتاي كۇردەلى بولعانىن بىلە بەرمەيدى. «…1932 جىل بولاتىن. مەن اباقتىدا جاتقان اكەم مۇحتارعا ادەتتەگىدەي اس-سۋىن اپارىپ بەرۋگە جيناقتالدىم. ىدىس-اياق جۋىپ جاتقانىمدا ...

    Read More »

    سۇراعان راحمەت ۇلى. التايدان جەزدىگە دەيىن (ساپارناما)

    سارىارقانى سارىالا كۇز كومكەرگەن التىن شۋاقتى ءساتتىڭ بىرىندە – موڭعولدىڭ ءنومىرى بىرگە ساناتتى اقىنى، وسىزامانعى عۇلاماسى گۇن سويلى ايۋرزانا ەكەۋىمىز 20-21 قىركۇيەكتە ەلوردادا وتكىزىلگەن “قازىرگى زامان ءسوز ەنەرگياسى” ەۋرازيالىق ادەبي فورۋمعا شاقىرىلعان ەدىك. بۇل رەتكى شارا كسرو تۇسىندا 1973 جىلى الماتى قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان دەيدى. ارادا 45 جىل وتكەننەن كەيىنگى حالىقارالىق ادەبي باسقوسۋدى قر مادەنيەت سپورت مينيسترلىگى قولداۋىمەن جۋىق شامادا جاڭارعان ...

    Read More »

    مۇزاراف اقانوۆ: «ءبىز – حانىن قادىرلەپ، ءبيىن باعالاعان حالىقپىز»

    بۇرىنعى وتكەن اتا-بابالارىمىز: «اۋىلىڭدا قارتىڭ بولسا، جازىپ قويعان حاتپەن تەڭ» دەگەن ەكەن. سولار ايتقانداي، مۇزاراف اقانوۆ اعامىز دا قازىنالى قارتىمىزدىڭ ءبىرى. ەل اعاسى. ونىڭ ەسىمى ەلىمىزگە بۇرىننان تانىس. تەك جەزقازعان – ۇلىتاۋ ايماعى عانا ەمەس، تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىن وي تارازىسىنا سالىپ، سارالاپ، سالماقتاپ، كەيىنگىلەرگە ۇلگى-ونەگە كورسەتىپ، بىلگەنىن ورتاعا سالاتىن اعانىڭ الدى ارقاشان دا اق جايلاۋ. كىمدى بولسا دا ...

    Read More »

    ساكەن سەيفۋلليننىڭ ستالينگە جازعان حاتى تابىلدى

    ەرتە مە، كەش پە جاريالانباي قال­مايتىن بۇل حات ءتول تاريحىمىزدىڭ ءبىر قىزىق دەرەگى. تومەندە العاش رەت باسپا بەتىن كورگەلى وتىرعان ساكەن سەيفۋلليننىڭ ستالينگە جازعان بىزگە بەلگىلى جالعىز حاتى. ساكەننىڭ بۇدان سوڭ گەنسەككە باس ۇرعاندىعى تۋرالى بىزدە باسقا دەرەك جوق. ال، بۇعان دەيىن ستالينگە ەشتەڭە جازباعانىن ساكەننىڭ ءوزى جازادى. حاتتىڭ ءبىزدىڭ ارحيۆتەگى نۇس­قا­سىندا ءستاليننىڭ ونى وقىعان-وقى­ماعاندىعى جونىندە بەلگىسى جوق. ادەتتە قويى­لاتىن ...

    Read More »

    شىڭعىس حان موڭعول ەمەس

    جاڭا عاسىردا شىڭعىس حانعا قىزىعۋشىلىق جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى ول تۋرالى ءتۇرلى تىلدە جازىلعان كىتاپتار مەن ماقالالار كۇننەن كۇنگە كوبەيە تۇسۋدە. شىڭعىس حان تۋرالى تۇسىرىلگەن كوركەم فيلمدەر مەن دەرەكتى فيلمدەر دە از ەمەس. قىتاي كينوگەرلەرى تۇسىرگەن كوپ ءبولىمدى «شىڭعىس حان» تەلەسەريالى دا كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن وسى ءبىر دارا تۇلعاعا تاعى ءبىر رەت اۋداردى. مەن ءوز تاراپىمنان شىڭعىس حان تۋرالى: «شىڭعىس حان قاي ...

    Read More »

    پروفەسسور بولاشاق تاريحشىلارمەن كەزدەستى

    الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن «ادىرنا» ۇلتتىق-ەتنوگرافيالىق بىرلەستىگى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قىتايتانۋشى ءنابيجان مۇقامەدحان ۇلىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. «تاريحتان تاعىلىم» جوباسى اياسىندا وتكەن كەزدەسۋگە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تاريح جانە قۇقىق فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى قاتىستى. عالىم ستۋدەنتتەرگە 1931-1933 جىلدارى قازاق دالاسىندا بولعان جاپپاي اشارشىلىق پەن ونىڭ زارداپتارى تۋرالى اڭگىمەلەدى. «20-عاسىردىڭ 30-جىلدارىندا قازاق حالقى ەڭ اۋىر كەزەڭىڭ باستان كەشىردى. ...

    Read More »

    اقىن ابايدىڭ ۇرپاقتارى تۋرالى نە بىلەسىز؟

    شىمكەنت قالاسىندا عۇلاما اقىن ابايدىڭ مۇراجايى بار. كەلەم دەۋشىلەرگە ەسىگىن ايقارا اشقان مادەنيەت كەشەنىندە اقىن تۋرالى كوپتەگەن زاتتار، سۋرەتتەر، كىتاپتار جيناقتالعان. اقىن ابايدى بىلمەيتىن قازاق جوق. دەگەنمەن مۇراجاي اقىندى جاقىنىراق تانىپ-بىلۋگە كومەكتەسەتىنى انىق. اقىن دا ادام بالاسى، سوندىقتان ونىڭ اتا-باباسى، تۋعان تۋىسقاندارى جانە ۇرپاقتارى تۋرالى بىلگەن ەشكىمگە ارتىق ەتپەيتىنى بەلگىلى. ابايدىڭ – ازان شاقىرىپ قويعان ەسىمى يبراگيم، 1845 جىلى دۇنيەگە ...

    Read More »