• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Тарихы көне, тамыры терең (page 11)

    Тарихы көне, тамыры терең

    Ежелгі түркі тайпалары мен Қытай (Хән әулиеті) арасындағы қалыптасқан саяси жағдайлар

    Бүгінгі барымыз, болмысымыз тарихта жатыр. «Өткешмізді білмейінше, болашақ болмайды», – деген ғұлама түркітанушы Л.Гумиловтың сөзі бар. Қазақстанныңқазіргі жаңа әлемдегі орны қандай? Бұрын қандай ел болып едік? Қaзip қандай елміз? Болашақта қандай ел боламыз? Әлем жаһандануда. Аймақтар бip-бірімен кipiгiп жатыр. Саны көп, өркениетке иек арытқан, жаңа техналогияларға ие, ғылымы дамыған, әcipece, тарихы түгелденген елдер басқаларын жұтып қоятын заман келді. Сондықтан болашақта ...

    Read More »

    Бәбіш молла қаласы

    Қазақстан жері б.з.д. І-ші мыңжылдықтың екінші жартысында аса күрделі саяси-әлеуметтік оқиғалардың куәсі болды. Алтай, Жетісуды үйсін мәдениетіне жататын мемлекеттік дәрежеде өмір сүрген тайпалар мекен етсе, Қаратаудан Сырдарияның шығыс жағалауына дейін қаңлылар, ал Сырдың батысы мен Арал теңізіне дейінгі кең алқапты массагеттер мекендеген. Аралдан бастап Каспийдің шығысынан Орал тауларына дейінгі кең далада сарматтар, Сарыарқада исседондар өмір сүрген. Біз атап отырған тайпалар ...

    Read More »

    Серікбол Хасан: Тарихты фотосуреттен көрудің әсері бөлек

     – Соңғы кездері қазақ тарихына қатысты суреттерді жиі жариялап жүрсің. Елдің аңсар-ықыласы жаман емес. Тарихи суреттерді қайдан аласың? – Тарихтың айнасы – фотошежіре. Тарихты білуге деген ынтызарлық фотодеректерді зерттеуге алып келді. Нәтижесі жаман емес, бірнеше альбомға жүк боларлық мол қазына табылды. Олардың кейбірін фейсбуктағы парақшама жарияладым. Көптеген тарихи тұлғалардың суреттері табылды. Кейбір суреттерге қатысты арнайы мақалалар жазылды, телеарналар сюжет түсірді. ...

    Read More »

    Табыл Құлыяс: Аштық қазақты қаймағынан айырды

    — Табыл аға, ашар-шылық жайлы мұрағат материалдарын үнемі жариялап келесіз. Бұл жолы Башқұртстанға жолыңыз түсіпті. Бауырлас елдің мұрағатынан елге қатысты тың дүние кездестіре алдыңыз ба? — Бұл сапарым жаман болмады. Қанжығамда жаңалық көп. Біздің елге де қатысты тың деректерге кезіктім. Сөзді мынадан бастағым келіп тұр. Біздің кейбір ғалымдар ашаршылықта қазақ даласында 4 млн-дай адам қырылды деген мәлімет ұсынады. Бұл — ...

    Read More »

    Ғасырларға жалғасқан жаңсақтық

    Евразия тарихы туралы көптеген кітаптар авторы Л.Н.Гумилев 1960 жылдары жазған мақаласында: «Заканчивается третье столетие с тех пор, как возникла проблема научного изучения «монгольского вопроса», а решения нет!»…Каким образом немногочисленные монголы, которых было чуть больше полумиллиона, могли захватить полмира! Тут что-то не так. Очевидно, мы упустили какой-то фактор». (Ритмы Евразии», М.2004. 128 бет)деген еді. Шынында да, сонау 1310 жылы жазылған Рашид ...

    Read More »

    Оразақ Смағұлов, академик: Қазақстан археологтары тарихқа жаңалық қоса алмайды

    Әр халықтың тарихын, тегін тану үшін тарих, археология және физикалық антропология ғылымдарымен қатар, генетика ғылымының да берері мол. Антропология батыс елдерінде – Германия, Франция, Англия және Италияда жетік дамыған. Ал Италиядағы Болонь академиясының мүше-корреспондентіне қабылданған жалғыз қазақ бар. Ол – ҚР ҰҒА академигі, тарих ғылымдарының докторы Оразақ Смағұлов. Біздің әңгімеміз де антропология, археология мәселесінің бүге-шігесіне арналды. – Антропология ғылымы елі­мізде ...

    Read More »

    «Беғазы кешені» сыр сақтап жатқан құпия сандық

    Қарағанды облысы Еуразияның кіндік тұсында жатыр. Арқаның беліндегі Қызыларай-Беғазы тауларын бауырына тылсым сыр сақтап жатқан құпия сандық деп бағалаймыз. 1946-1953 жылдары академик Әлкей Марғұланның археологиялық зерттеулері Беғазы қорымындағы қола дәуірдің құпия сырын ақтарды. Ғылымға қазақтың ұлы даласы өркениет пен мәдениеттің ошағы болған деген жаңалық енді. Содан бастап бұл өңір зерттеуші ғалымдардың, зиялы қауым өкілдерінің, табиғат жанашылары мен саяхатшылардың арнайы іздеп, ...

    Read More »

    Көне шаһарлар зиратқа айналып барады

    Қазақ даласының құпиясы таусылмайды. Әрбір төбеге тіл бітеді. Түрте қалсаңыз, талай тылсым сырдың кілті табылады. Бірақ біз бүгін сондай ізгі істі өз деңгейінде атқара алмай келеміз. Оның жасырып-жабары жоқ. Мәдени мұраға қамқорлық көрсетеміз дейміз. Өкініштісі, қаншама көне шаһар, тарихи дүние және құнды жәдігерлер өз кезегін күтіп отыр. Тағы бір айта кетерлік нәрсе, кезінде туған топырақтағы талай құндылыққа қырын қарап, олардың ...

    Read More »

    Шоқан Уәлиханов және «Тарихи Рашиди»

    Осы күндері егеменді Қазақстан жағдайында Мұхамед Хайдар Дуғлатиді білмейтіндер гуманитар ғылымын зерттеушілер арасында жоқ болар деп есептейміз. М.Дуғлати ХVІ ғасырдың бірінші жартысында өткен түркі халықтарынан шыққан ірі тарихшы  және  шығыстану ғылымының ірі өкілі. Соңғы жылдары Қазақстанда  ол туралы аз жазылған жоқ, көптеген ғылыми-практикалық конференциялардың тақырыбы болды. Сондықтан осынау ұлы тарихшының өмір жолы мен оның еңбектеріне (мысалы, «Тарихи Рашидиге») тоқталмас бұрын ...

    Read More »