Home » ايدارلار » ءسوز – قۇدىرەت

ءسوز – قۇدىرەت

اقان سەرىنىڭ ناقىل سوزدەرى

اقان سەرى قورامسا ۇلى — ءومىر شىندىعىن ۇلكەن سۋرەتكەرلىكپەن جىرلاعان زامانىنىڭ اسقاق اقىنى عانا ەمەس، مۇڭشىل دا سىرشىل، ليريكالىق تەبىرەنىستى سازىمەن، انشىلىك-ورىنداۋشىلىق ونەرىمەن تانىلعان وزگەشە دارىن يەسى. ونىڭ كومپوزيتورلىعى اقىندىعىنان كەم تۇسپەيدى. جۇرتشىلىققا كەڭ تانىلىپ، “اقان سەرى” اتانۋى جانە اتاق، داڭقىنىڭ شار-تاراپقا جەتۋى — انشىلىك-كومپوزيتورلىق ونەرىنىڭ جەمىسى. كوكشەنىڭ سۇلۋ تابيعاتىن البىرت سەزىمگە، اسەرلى مۋزىكا ۇنىنە بولەپ، ارتىنا تالاي مۇرا قالدىرىپ كەتتى. ...

Read More »

سوزگە جاۋاپ تاپقان جىگىت

ءبىر باي قوناق قوندىرۋعا وتە تار ادام ەكەن. ەلىنىڭ سالتى بويىنشا قىزى ايتقان ولەڭگە جاۋاپ تاۋىپ ايتا الماسا، بەتتەپ كەلگەن قوناق اۋىل يەسىنىڭ قوندىرماعانىنا كىنا قويا الماي، كەتە بەرۋگە ءتيىستى ەكەن. سول قىزدىڭ ولەڭىنە ىلىك تاۋىپ ايتا الماي، تالاي قوناق قونا الماي كەتىپتى. سونداعى قىزدىڭ ولەڭى: “ونەر تاپسا جىگىتتىڭ باعى بولدى، كەشە كەلىپ قوناقتار تاعى بولدى. اي توپىردى كۇن سايىن ...

Read More »

وعىز دوعان. ۇلى دالاعا اشىق حات…

ءتاڭىرىم سەنى جىبەردى 16 جەلتوقساندا! ەڭ اۋەلى كىشكەنتايلاردىڭ جۇزدەرىنەن ءسۇيىپ، ۇلكەندەردىڭ الدىندا قۇرمەتپەن باس يەمىن. قول-ەتەكتى سۇيگىزدىرمەسسىڭ، بۇنى بىلەم… قالىڭ قالاي؟ انام، سۇيىكتىم، وتانىم – قازاقستانىم، قالايسىڭ؟.. ءاردايىم جاقسى بول، جاراي ما؟ مەنىڭ قالىمدى سۇراساڭ، بىلگەنىڭدەي، تاعى جالعىز، تاعى سەنسىز، تاعى باسى دەرتتە… *** ءوزىمدى بىلەتىن 3 جاسىمنان بەرى بارسىڭ مەن ءۇشىن. انامنىڭ «قايداسىڭ؟»-دارىندا، «اينالايىن»-دارىندا، «ءجۇر، بالام، جات، بالام»-دارىندا بارسىڭ… ...

Read More »

ۇلت رەتىندە ۇلىلاردى ۇلىقتاي بىلەيىك – ماحات سادىق

الماتى. 1990 جىل. جاز. جەلتوقسان كوشەسى 177-دەگى تۆ مەن راديو ءۇيىنىڭ كىرە بەرىسىندە سسسر حالىق دەپۋتاتى زناچوگىن تاققان مۇحتار شاحانوۆتى كۇزەتتەگى ەكى ميليتسيونەر ىشكە جىبەرمەي تۇر ەكەن. “ايپىرماي، ساعات قايدا، ساعات”-، دەيدى داڭقى دۇرىلدەگەن اقىن. ءسىرا، ماسكەۋدەگى سسسر حالىق دەپۋتاتتارىنىڭ ماجىلىسىنەن كەلە سالا، الماتىنى اۋىلىنداي كورىپ، رۋحى ءبىر دوستارىن كەزەك-كەزەگىمەن، الدىن-الا حابارلاسپاي ارالاپ جۇرسە كەرەك. جاعدايدى لەزدە ءتۇسىندىم. كۇزەتشىلەرگە مەنى ...

Read More »

اسقار جۇمادىلداەۆ: بۇكىل عىلىمنىڭ بارلىق انا تىلىندە وقىتىلۋى كەرەك

بۇگىن الماتىداعى «استانا» قوناق ۇيىندە «قازاقتىڭ ءتىلى مەن تاريحى – ۇلتتىڭ التىن قازىعى» دەگەن تاقىرىپتا قوعامدىق تالقىلاۋ ءوتتى. جيىندا اكادەميك اسقار جۇمادىلداەۆ ءسوز سويلەپ، ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى. – كەشە عانا عىلىمي جينالىس بولدى. سول جيىندا مەن ءبىر ساعاتتىق بايانداما جاسادىم. باياندامانىڭ تاقىرىبى: «ماتەماتيكانى قازاق تىلىندە وقىتۋعا بولا ما، بولماي ما؟». ارينە، بۇل قانداي اقماعي سۇراق دەپ ويلارسىزدار. وكىنىشكە وراي، XXI عاسىردىڭ باسىندا وسى ...

Read More »

سىندى ۇناتپايتىن ادام شىندىقتى دا ۇناتپايدى

 «جاس الاش» گازەتىندە جاريالانعان «ءسوز تانيتىن كوز كەرەك» ماقالاسىنان باستالعان قالامگەرلەرىدىڭ ءسوز سايىسى ودان ءارى جالعاسىن تاپتى. نازارلارىڭىزعا نەسىپبەك ايت ۇلىنىڭ ء“وزىڭ ديۋانيسىڭ، كىمگە ءپىر بولاسىڭ؟” ماقالاسىنا مىرزان كەنجەبايدىڭ جاۋابىن ۇسىنىپ وتىرمىز. قازاقستان جازۋشىلارىنىڭ قۇرىلتايى قارساڭىندا قۋانىشىمدا شەك جوق! بۇگىنگى قازاق ادەبيەتىنىڭ، اسىرەسە، پوەزيانىڭ جاي-جاپسارى، پىكىرتالاستار، كوزقاراستار ارتۇرلىلىگى، ناقتى ادەبي سىننىڭ جوقتىعى، «الاش»، مەملەكەتتىك سىيلىق دەگەندەردىڭ كەيدە بارماق باستى، كوز قىستىلىقپەن بەرىلەتىنى سياقتى ...

Read More »

ءوزىڭ ديۋاناسىڭ، كىمگە ءپىر بولاسىڭ؟

مىرزان كەنجەبايعا جاۋاپ مىرزان! مىڭ جەردەن ارپالىسقانىڭمەن، امانحاندى مي باتپاقتان الىپ شىعا المايسىڭ. مۇنىڭ بوس اۋرەشىلىك. وعان ارا تۇسكەن بولىپ، مەنى اعاش اتقا مىنگىزگىڭ كەلگەنى – دالباسالىق. ونى قىزدىڭ بالاسىنداي ماپەلەپ باقساڭ دا، الپىستان اسقان شاعىندا قازاقتىڭ قارا ءتىلىنىڭ قازانىن قايناتا المايدى. وسى كۇل تاسىعانى – تاسىعان. مەنىڭ ماقالامنىڭ شىمبايىنا باتقانى سونشا – ول ارتىمەن سۇڭگىپ، ساسقان ۇيرەكتىڭ كەبىن كيدى. ...

Read More »

ءار ادامنىڭ ءوز مىندەتى بار

ءار پەندەنىڭ دۇنيە ەسىگىن اشقان ساتتەن باستاپ، اقىرعى دەمى بىتكەنگە دەيىنگى تىرلىگىندە اتقاراتىن جۇمىستارى، مويىندارىنا جۇكتەلگەن مىندەتتەرى بولادى. ۆەدالىق ىلىمدە بۇنى –دحارما دەپ اتايدى. بۇل مىندەتتەر ەشقانداي كونستيتۋتسيادا نەمەسە زاڭدا جازىلماسا دا، ءدىني شارتتاردا بەلگىلەنبەسە دە ، ونى ءاربىر ادام ءوزى ىشتەي تۇيسىنەدى. مىندەتتى ورىنداماۋدىڭ سالدارى پەندە موينىنا جۇكتەلگەن تابيعي مىندەتتەرىن ورىندامايتىن بولسا، ونىڭ زاردابىن ءوزى دە، اينالاسىنداعى باسقالار دا ...

Read More »

قازاقتىڭ «ءى» ءارپىن قايتارىپ، ەكى ديگرافتان قۇتقارىڭىزدار!

قازاق ءالىپبيى قالىپقا تۇسكەنمەن، قايتا قارار ارىپتەر بار… قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا نازارىنا قازاقتىڭ لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن جاڭا ءالىپبيىن قابىلداۋ – جالپىحالىقتىق  قولداۋعا يە بولىپ، جاپپاي تالقىلاۋ وزەگىنە اينالدى. ەڭ ءبىرىنشى قازاقشا ءتول ارىپتەردى ديگرافپەن تاڭبالاعان ءالىپبي قوعامدا قاتتى قارسىلىققا ۇشىرادى. ەكىنشى رەت وزگەرتىلىپ، لاتىن گرافيكاسىنا ءوتۋ تۋرالى پرەزيدەنت جارلىعىمەن جاريالانعان اپوستروفتى نۇسقانىڭ دا، قولدانۋ ...

Read More »