• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Қолөнер (page 4)

    Қолөнер

    Серілік пен шеберлік үйлесімі

    Халқымызда «Жігітке жет­піс өнер де аз» деген түсі­нік бар. Мұның қиял емес, орынды талап екенін ор­тамыздағы жетпістің бе­сеуінен асқан қария Арғынбек ақ­сақалдың өмірінен, өне­рі­нен көруге болады. Ақышұлы Арғынбек – Мотыштың Ақшиі ата­натын түйе бойламайтын ту шиінің басынан бал тамған Шаған өзенінің түлегі. Бұл Саржал елі – шаңырақ көтеріліп, өмірге ұрпақ келіп, баланың тұсауы кесіліп, наурыз туып, соқа жығылып, орақ жиналса да, ...

    Read More »

    Қолдан тоқылған кілемнің қадір-қасиеті ерекше

    Оңтүстіктің тумасы болғаннан кейін кілем тоқу, киіз басу бізге таңсық іс емес. Ерлер жағы қой­дың жүнін қырқып бергеннен кейін оны жуып-тазалау, түту, са­бау, егер кілемге арналған жүн болса оны иіру, бояу, киіз басу, кілем немесе алаша тоқу әйел­дердің шаруасы. Оған сол үйдің қыз-келіншектері, апалары, тіпті әжелеріне дейін атсалысады. «Се­нікі, менікі» деген жоқ, бір кісідей сол жүнді ұқсатып, әп-әдемі бұйым етіп ...

    Read More »

    Айтмұхамбет ТЕЖЕКЕНОВ, шебер: Домбыра қоңыр үнінен айырылып бара жатыр

    – Аға, шеберлер ауылына қалай келдіңіз? – Негізгі мамандығым — еңбек және сызу пәнінің мұғалімі. Өскеменнің мұғалімдер даярлайтын училищесін тәмамдағам. Алғашында, Шығыс Қазақстан облысы, Марқакөл ауданында мектепте еңбек пәнінің мұғалімі болып қызмет атқарып жүрдім. Кеңес заманы кезінде тапсырыспен жасалған домбыралар қолға түспейтін, шеберлер аз болатын. Дүкенде тұрғандарына көңіліміз толмайтын. Мойны жуан, беті қалың дегендей. Оларды өзіміз қолдан қырып, мойнын шығарып, ...

    Read More »

    Ат әбзелдеріне сұраныс төмен

    Қазақ халқы қолөнерінің өмірмен біте қайнасып, қалып­тас­қанын дәлелдеп жатудың қажеті шамалы. Басқасын айтпа­ғанның өзінде, ер-тұрман­ды жасаудағы шеберлігі жөнінен қазекең алдына жан салмайды. Оны әшекейлеуде ұсталық пен зергерлік шеберліктер қажет.  Ға­сыр­лар бойы қалыптасқан қолөнер­дің ғажайып технологиясын бүгін де да­мытып отырған азаматтар аз емес. Ат баптап, көкпарға қызығатындардың арасында Түркістан қаласының тұрғыны Тасболат Сүйінбаевты білмейтін жан жоқ. Ол ер-тұрман жасауға сонау 1988 ...

    Read More »

    Жолаушы Тұрдығұлов: Ғылыми негізбен жұмыс істейтін шеберлер тапшы

    Абай атындағы ҚазҰПУ-дың сәндік қолөнер кафедрасының шеберханасына бас сұқтық. Биыл ғана бірінші курсқа түскен «балмұздақ» студенттер ағаш жонып, ұлттық саз аспаптардың нобайын келтіруде екен. Жас шеберлердің «бас сардары» Жолаушы аға шеберхана түкпірінде әлдебір ағашты сүргілеп, оны қайта-қайта өлшеп-пішіп әлекке түсіп жатыр. Осы сәтте: Айтқан жақсы өлеңді домбыра алып, Бір шеберге тиегін жондыралық. Шын көңілің шынымен болса менде, Бір ауылды бір ...

    Read More »

    Қалың қалай, мүсін өнері?

    Бүгінгі мүсін өнері туралы әңгіме көп. Тіпті бүгінгі ғана емес, кешегі Кеңестік дәуірде де бұл өнер жөнінде әр түрлі ой қозғағандар болған. Сол ойдың көпшілігі біздің елдегі мүсіндік туындылардың әмсе көңіл көншіте бермейтініне назар аудартатын-ды. Оған өнертанушылардың уәжі –өнерге саясаттың араласуы болса, ал қазір қай мүсіншінің қолын кім байлап отыр? Негізгі кінарат неде? Осы сауалдар төңірегінде «Жауһар» ұлттық салт-дәстүрді қолдау ...

    Read More »

    Мұхтар Наурызбаев: Дағдарыстың әсері шеберлерге сезіліп жатыр

    Шеберлер ауылы – шеберлер мекені. Саусағынан бал тамған, темірден түйін түйген хас шеберлерді іздесеңіз, «Көкшоқы» ауылына ат басын бұрыңыз. Өмірін қолөнерге арнаған Мұхтар Наурызбаевты осы «Көкшоқыдағы» шеберханасынан тапқан едік. Ою-өрнекпен айшықталған қаңжардың бетіне күміс қақтап жатқан Мұхтар аға бізге қолөнер туралы сыр шертті. – Мұхтар аға, өзіңізді қысқаша таныстырып өтсеңіз…  – Туған жерім – Қызылорда облысына қарасты Тереңөзек қыстағы. 1989 ...

    Read More »

    Құмарбек ҚАПСЕМЕТҰЛЫ, шебер: Домбыраны жеті түн құшақтап жаттым

    Түрі бар домбыраның бүктемелі, Кім оны жол жүргенде жүк көреді. Жанынан тастамайды түзде күйші, Төріне үйде іліп күткен елі («Қара өлең», А. «Жалын» 1997). Құмарбек Қапсеметұлы қолөнерге тұтастай өмірін бағыштаған адам. Ол үнемі ізденіс үстінде жүреді. Түркиядан елім деп еміреніп келген азамат алдағы болашағын тек қазақ жерімен ғана байланыстырады. «Өзге елде сұлтан болғанша, өз елінде ұлтан бол» деген нақылды жадына ...

    Read More »

    Ұстаның ұлы аманаты

    Дәркембай дегенді естісе дүйім қазақ дүлдүл ұста-зергерді есіне алып, елең етеді. «Жасындай от шашатын төсті құрып, жасымнан ұсталықты кәсіп еттім» деген шебер «балғаның төске тиген шыңылымен шынығып өскен» еді. Жұртының көне жәдігерлерін жинап, оны көзінің қарашығындай сақтап, бүгінге жеткізіп, қазақтың ұлттық қолөнерін қайта тірілткен Дәркембай Шоқпарұлы елінің құрметіне бөленген жан болды. «Бала кезден бұл өнерге бой ұрып» өскен балаға «ақ ...

    Read More »