• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » ايدارلار » ادەبيەت

    ادەبيەت

    جادىرا بايبۇلانوۆا. “قاعاز جۇرەك”

      جادىرا بايبۇلانوۆا 1990 جىلى 9 جەلتوقساندا قاراعاندى وبلىسى، قارقارالى اۋدانى، بەيبىتشىلىك اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ە.ا.بوكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-ءنىڭ تۇلەگى، الەۋمەتتىك عىلىمدار ماگيسترى. حالىقارالىق «شابىت» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالىنىڭ لاۋرەاتى. مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ج.تاشەنوۆ اتىنداعى «جىلدىڭ ۇزدىك اقىنى» ءمۇشايراسىنىڭ جۇلدەگەرى. «قاعاز جۇرەك» جىر كىتابىنىڭ اۆتورى.   ***   شەگىنىپ كورسەم از كۇنگە كەرى، ءومىردىڭ ءمانسىز مازمۇن، دەرەگى. تاعدىردىڭ ماعان جازباي كەتكەنىن، ...

    Read More »

    ەسەنقۇل جاقىپبەكوۆ. ولار جايلى ايتىلمايدى بيىك-بيىك مىنبەدەن…

    ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ تورەسى ولار جايلى اعايىن-جۇرت نە بىلەسىڭ سەن وسى ولار جايلى ايتىلمايدى بيىك-بيىك مىنبەدەن ويتكەنى ولار اقيقات پەن شىندىق ءسوزدىڭ جەبەسى.   ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ تورەسى ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى ۇلى مۇحيت كەمەسى وسى ەلدەن باق پەن قىزىر قاشپاسا ەكەن دەپ تىلەپ وسال جەرىن تۇزەپ جۇرگەن ءبىزدىڭ ەلدىڭ شەگەسى.   ولار جايلى بىلگىڭ كەلسە، ...

    Read More »

    ءجۇرسىن ەرمان: “ۇيىقتاپ قالعان جوقسىڭدار ما، ەي، جىگىتتەر!”

    قاراعاندى تۋعان جەرگە تالانتىڭدى قيشى بار، ولەڭ ارنا، ءان اسقاقتات، كۇي شىعار. قاراعاندى – قازىبەكتىڭ شاپانى – شالعايىندا سارىارقانىڭ ءيسى بار. كۇدىرەيسە شاحتالاردىڭ جوتاسى اۋاسىنان كومىر ءدامىن تاتاسىڭ. قاراعاندى – كورە بىلگەن كىسىگە تاتتىمبەتتىڭ كۇيلەرىنىڭ نوتاسى. الماس قىلىش، قىندا جاتىپ جۇقاردىڭ، كەلەر ءالى بالداعىڭنان تۇتار كۇن. البا-جۇلبا الا بۇلتتىڭ ىشىندە ەلەسى ءجۇر بۋىرقانعان بۇقاردىڭ. قاراعاندى – العى ءسوزى عاسىردىڭ، نۇركەن ...

    Read More »

    مۇقاعاليدىڭ جەرلەستەرى

    بۇگىن اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تۋعان كۇنى الماتىنىڭ قاسكەلەڭىندە امانگەلدى وماروۆ دەگەن اقساقال تۇرادى. نەگىزى ارقانىڭ قازاعى، كوكشەتاۋ جاعىنىڭ قانجىعالىسى. بىراق بار عۇمىرى مۇقاعاليدىڭ اۋىلىندا، قاراسازدا وتكەن. امانگەلدى اقساقال اعاش پەن تەمىردەن ءتۇيىن تۇيەتىن شەبەر جانە زەرگەر. ونىڭ ۇستىنە قازاقتىڭ ەسكى ادىسىمەن تەرى يلەۋ، ودان ءتۇرلى بۇيىمدار جاساۋ، قايىس ءورۋدى قايتادان جاڭعىرتىپ، كەيىنگى ۇرپاققا ۇيرەتىپ جۇرگەن كىسى. امانگەلدى اعانىڭ جۇبايى ...

    Read More »

    سۆەتقالي نۇرجان. ءورت

    ءورت ءورت ىشىندە جانىپ جاتىر بەس بوبەك!.. نە ىستەۋ كەرەك؟ نە ىستەمەك ءجون؟ نە ىستەمەك؟ جان-شىرىلىن ەستۋ ءۇشىن ولاردىڭ – ار مەن يمان، سانا مەن جاد، ەس كەرەك! شىڭعىرساڭ دا الەم مەنەن كۇلەمگە، جان تاپپايسىڭ قىزىل ورتكە كىرەرگە. بەس بوبەككە كەلمەيدى ەشكىم! ويتكەنى، بەس ماسەلە قارالماعان بۇل ەلدە! بەس تال گ ۇلىم… جانۋدا بەس ءبۇلدىرشىن، اي اڭىراپ، جۇلدىز شۋلاپ شىڭعىرسىن – ...

    Read More »

    مەرەي قارت. قىزاعاش

    قىزاعاش قىزاعاش… قىراۋ سىرعالى… قولىندا – كۇمىس بىلەزىك. مىستان-جەل وسىپ تىرناعى، جانىڭدى تۇر ما مۇڭ ەزىپ؟! شاشباۋىڭ – سارى التىننان، بويىڭنان تاپقان جاراسىم. اينىماي وسى قالپىڭنان، اقىلدى ارباپ الاسىڭ. قايتقان قۇس قوش دەپ شىرقاسا، بيلەيسىڭ نەگە ىرعالىپ؟ بولمەيدى كوڭىل جۇرت اسا، وتىرمىن ويعا شىرمالىپ. كۇن سۇيگەن ماڭداي، توبەڭنەن، بۇلتتار دا كوشتى جوسىلىپ. تامىرىڭ سوعار تەرەڭنەن، جۇرەكپەن بىرگە قوسىلىپ. ال، جانىم ...

    Read More »

    بەيىمبەتتى نەگە ۇمىتتىق؟!

    قوستانايداعى تولستوي اتىنداعى وبلىستىق عىلىمي-امبەباپ كىتاپحاناعا بي-اعانىڭ اتىن بەرۋ كەرەك!!! قازاقتىڭ ءۇش بايتەرەگى اتانعان ساكەن، ءىلياس، بەيىمبەت سىندى اياۋلى ازاماتتارىمىز ءبىر جىلى تۋىپ، ءبىر جىلى ومىردەن ءوتتى (1894 – 1938). قاتار تۋعان جۇلدىزدار شىن مانىندە ۇلت ادەبيەتىنىڭ جۇلدىزىنا، ۇلت رۋحانياتىنىڭ اسقارىنا اينالدى. بيىل وسى ءۇش ازاماتتىڭ تۋعانىنا مەرەيلى 125 جىل!!! كوكەيدە جۇرگەن ءبىر وي: ساكەن اتىندا استانانىڭ قاق تورىندە اگروتەحنيكالىق ...

    Read More »

    جىر قاعانى جۇماتاي

    بۇگىن “جىر قاعانى” جۇماتايدىڭ تۋعان كۇنى. جاقىپباەۆ جۇماتاي (1945—1990) – الماتى وبلىسى، تالدىقورعان اۋدانىنداعى ەشكىولمەس اۋىلىندا تۋعان. 1961 جىلى ەسكەلدى اۋدانىنداعى جەتىسۋ ورتا مەكتەبىن بىتىرگەن. 1967 جىلى قازمۋ-ءدى اياقتايدى. تالدىقورعان وبلىسى “وكتيابر تۋى”گازەتىندە “جالىن” جۋرنالىندا، “جالىن” باسپاسىندا، قازاقستان جازۋشىلار وداعىندا جۇمىس ىستەگەن. اقىن قازاق ولەڭىنە نازىك تە سىرباز سەزىمگە، سىرلى سۋرەتكە تولى، اسەم ناقىشپەن ورنەكتەلگەن قانىق بوياۋلى جىرلار اكەلگەن. “ساراتان” (1979) ء“لايلا” ...

    Read More »

    ساتقىن

    بيىل تاعى دا جوعارعى وقۋ ورنىنا ءتۇسۋ ءۇشىن تەست تاپسىرىپ، قۇلاپ قالدىم. قۇلاپ قالدىم دەگەنىم قويۋ ايتىلعان ءسوز شىعار، انىعىندا ءسۇرىنىپ كەتتىم. ارمانداپ جۇرگەن گرانتىما ءبىر عانا بالىم جەتپەي، تەگىن وقۋدىڭ تابالدىرىعى اتتاتپاي ، تاۋانىم شاعىلىپ، اۋىلعا تارتىپ وتىردىم. تەگىندە ساباققا زەيىندى ەدىم. زەرەك وقىدىم. بابىم كەلىسكەنمەن باعىم جانباي-اق قويعانى. «ءجا» دەيمىن ىشىمنەن: «جەتەر ، ەندى تاپسىرمايمىن! ۋنيۆەرسيتەتىڭدى جەلكەمنىڭ شۇڭقىرى ...

    Read More »