• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Ата дәстүрді жалғастырайық

    Ата дәстүрді жалғастырайық

    Ұлы іс – Ұлыс, Наурыз келе жатыр

    «Қыс кетіп, күн шырайы түзелген кезде тәңірідей құдай ел тіршілігіне кеңшілік әкелді деп есептеледі. …Ескі ауыртпалықтың барлығы қыспен бірге кетіп, енді жаңа үміт, жаңа тіршілік есігі ашылған күн». Қыс қатты болған биылғы жыл туралы айтылғандай бұл сөздерді көп жылдар бұрын Мұхтар Әуезұлы «Сыршылдық салт өлеңдері» атты мақаласында жазған. Ұлы жазушы мақаласын былай деп бастапты: «Наурыз күншығыс халқының көбінің мейрамы болған. ...

    Read More »

    Естірту – қазақтың салмағы ауыр салты

    Қазақтар жаратылыстың бар қыр-сырына салмақты қарап, қабылдап отырған. «Өмір бар жерде өлім бар», «Тумақ болған соң өлмек парыз», дейтін қазақ халқы мұндай ауыр хабарды марқұмның жақындарына турасынан айтпай, өзгеше түрде естіртетін болған. Естіртуге әдетте дуалы ауызды, елге сыйлы, жасы үлкен бірнеше адам баратын Олар үйге кіргенде өздерін салмақты ұстап, дауысын жай шығарып, аман-саулық сұрасқаннан кейін сөзді «бекем болыңыз» деп бастап, ...

    Read More »

    Ұмытылуға жақын қазақ салты

    Қазақ кез келген қуанышты той деп атайтындықтан «Қазақта не көп – той көп» деген сөз кездейсоқ айтылмаған.   Қуаныштың бәрі той Салтанатты жиынның өзіндік аты болса да қазақ оны той деп атай береді. Мысалы, сәби дүниеге келісімен үш күн бойы тек жастар ғана жиналып тойланатын «Шілдехана», «Шілдекүзет» ұйымдастырылады. Бұл қуаныштың тағы бір аты «Шілдехана той» деп аталады. «Тұсау кесер» де ...

    Read More »

    Бастаңғы – жастардың көңіл көтеру салты

    Қазақ даласында өмір сүру ешқашан оңай болмаған. Сондықтан қиын еңбек ауыртпалығын жеңілдету мақсатында дем алып көңіл көтеру мақсатында түрлі ойын-сауық орын алатын. Ерлер тоғызқұмалақ ойына, қонаққа баруды, аң аулауды және түрлі сайыстарды ұйымдастыруды әдет ететкен. Олар ән шырқап күй ойнайтын. Қоғамның барлық мүшесі дерлік домбыра ойнай алатын болған. Көңіл көтеруше әңгіме-дүкен құру да жататын. Әйелдер жағы болса әдетте өздерінің көңіл ...

    Read More »

    Жақсы адам бір ай қонақ болса да жарасады

    19 ғасырда қазақ даласында көп жылдар өмір сүрген поляк халқының азаттығы үшін күрескен революционер Адольф Янушкевич, қазақтардың қонақжайлылығына таң қалып, егер қазақтарды экватордың бойына орналастырса онда жерді тегін айналып шығуға болар еді деп жазған. «Қазақ» сөзінің мағынасы «азат адам» екені белгілі. Сонымен қатар «қонақжай адам» деуге де әбден болады. Себебі қазақтар үшін қонақты күтпеу қазақ болудан бас тартумен тең. Қонақ ...

    Read More »

    Қыз келсе сыпырғы тығылып қалатын қазақ салты

    Қазақтарда: «Қыз келсе сыпырғы тығылып қалады» деген әзіл-шыны аралас сөз бар. Тұрмысқа шыққан қыз ата-анасының үйіне келгенде қалаған нәрсесін алып кетуге ерікті. Дегенмен, қыздың айтқанын орындау мүмкін болмаған жағдайда қыз аяғын созып отырып жыласа «енді келмеймін» дегені. Бірақ та қазақтар бұндай жағдайға жеткізбеуге тырысады. Себебі қыздың қалауы жазылмаған, бірақ орындалуы тиіс заң. Қазақтар қыздарын өкпелеткісі келмейтін халық — себебі қыз ...

    Read More »

    Көмбе. Көктөбенің көкжалы

    Қазақ тәуелсіздік алғалы ширек ғасырдан асты. Қилы тағдырлы алаштың тарихы қайта таразыланып, кеңес дәуірінде тыйым салынған парақтары жария етіліп жатыр. Ақтара білген адамға жасырылған көмбе көп. Тек кілтін табу қиын, сұрқия заман куәгерлері көз жұмған, ел ішінде ауыздан ауызға тараған әңгіме үзік-жұлық, сұйылған, дерек тапшы.  Әйтсе де … Сыршыл Мағжан ақын: «Ерлерді ұмытса де ел, сел ұмытпас, Ерлерді ұмытса да ...

    Read More »

    МЕШІТБАЙДЫҢ СҰРКИІГІ

    Салт пен дәстүрдің бірі – саятшылық Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен кейінгі жасалып жатқан басты шаруалардың бірі – жоғалтқанымызды қайта түгендеу. Соның бірі – ұлттық тарихымыздың ақтаңдақ беттерін қайта қарап, қалпына келтіру болса, екіншісі – халық санасынан өшіп кеткен жақсыларымыз бен жайсаңдарымыздың есімдерін қайтадан тірілту. Үшіншісі – ұмытылып кеткен жер-су, елдімкендердің тарихи атауларын қалпына келтіру. Төртіншісі – ұлттық тағамдарымызды әлемдік деңгейде таныту. ...

    Read More »

    Қазақтың бір өнері – құрықшылық

    Кейінгі жылдар ұлттық ат спорты жан-жақты дамып келе жатқанын көріп жүрміз. Түрлі қашықтықтағы бәйге, аударыспақ, теңге ілу, қыз қуу секілді халыққа бұрыннан таныс ат ойыны түрлерінен басқа, асау үйрету де ат спортының бір түрі ретінде қолға алынып жатыр екен. Әрине, бұның бәрі ұлтымызға етене жақын, сонау түркі заманынан бүгінге жалғасып келе жатқан дәстүрлеріміз. Қолдап, қуанғаннан басқа айтарымыз жоқ. Сіздерге әңгіме ...

    Read More »