• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » ايدارلار » اسىل قازىنا

    اسىل قازىنا

    ەسىمدەر ماقال-ماتەلدەردە

    قازاق حالقىنىڭ بۇكىل تۇرمىس-تىرشىلىگى ماقال -ماتەلدەردە كورىنىس تاپقان. ونىڭ ىشىندە ادام ەسىمدەرى اتالاتىن ماقال-ماتەلدەر بارشىلىق. بۇنداي ماقال-ماتەلدەردىڭ كەيبىرەۋلەرىنىڭ قالاي پايدا بولعانى تۋرالى حالىق ەسىندە ءتۇرلى اڭىز-اڭگىمەلەر ساقتالعان. سولاردىڭ ءبىرى ەسىم حان تۋرالى: «ەلىنە جاقىنداعاندا ەستىدى، تۇرسىن حان مۇنى الداپ، قاڭعىتىپ جىبەرىپ، تۇركىستاندى شاۋىپ، تالاپ، ولجالاپ الىپ قويعانىن. مۇنى ەستىگەن سوڭ، ەسىم جىنداندى دەيدى. قاسىنداعى جولداستارىن ولتىرە جازداپتى. بايلاپ قويايىق دەگەندە، ...

    Read More »

    “تاقيالى پەرىشتە” فيلمىنە 50 جىل

    تاقيالى پەرىشتەنىڭ ايشاسىمەن اڭگىمە انىعىراعى، اتاقتى رەجيسسەر شاكەن ايمانوۆتىڭ «تاقيالى پەرىشتە» فيلمىندە باس كەيىپكەر تايلاقتىڭ قالىڭدىعى ايشانىڭ ءرولىن كەسكىندەگەن شولپان التايباەۆامەن سويلەسىپ وتىرمىز. اكتريسادان اتالعان كينو توڭىرەگىندە كوپشىلىككە بەلگىسىز كەيبىر قالتارىس جايتتەردى دە سۇراعىمىز كەلەدى.ايتپاقشى، بيىل وسىناۋ دۇنيەنىڭ تۇسىرىلگەنىنە ەلۋ جىل تولدى. ­ – بۇل كينونى ءتۇسىرۋ تۋرالى وي العاش قالاي تۋدى ەكەن؟ – الدەبىر ەستەلىكتە حالىق ءارتيسى كاۋكەن كەنجەتاەۆ ...

    Read More »

    بەلگىلى عالىم امانقوس مەكتەپ-تەگىمەن كەزدەسۋ قىزىقتى بولدى

    الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن «ادىرنا» ۇلتتىق بىرلەستىگى بىرنەشە كەزدەسۋلەر وتكىزدى. جاقىندا ۇلتتىق ۇلان گۆاردياسىنىڭ №75/52 اسكەري بولىمشەسىندە عالىم امانقوس مەكتەپپەن كەزدەسۋ ءوتتى. ساربازدار مەن ساردارلار بۇل كەزدەسۋدە قازاق ءتىلىنىڭ، جازۋىنىڭ  تاعدىرى تۋرالى عالىمنىڭ اڭگىمەسىن قىزىعا تىڭدادى. امانقوس مەكتەپ بايىرعى تۇركىلەردىڭ جازۋى تۋرالى ءوز زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىمەن ءبولىستى. ءار ءارىپ تاڭباسىنىڭ پايدا بولۋىنىڭ وزىندىك قۇپياسى بولعاندىعىن ءوزى دايىنداعان كەستە نەگىزىندە ...

    Read More »

    قازاقتىڭ بولاشاعىن جاقىنداتقان ازامات

    وتكەن كوكتەم مەنىڭ ەسىمدە جىلىعان كۇنىمەن، جاڭادان تۋىپ قالانى جاسىل جەلەككە وراعان جاپىراقتارىمەن قاتار وزبەكالى اعانى ەسكە الۋمەن دە ەسىمدە قالدى. الماتىنىڭ كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ بىرىنە كىرىپ سورەلەردى قاراپ تۇرعانمىن. ءبىر كىتاپتىڭ قىرىنداعى «رۋح ساربازى» دەگەن جازۋعا كوزىم ءتۇستى. بۇل قانداي كىتاپ بولدى ەكەن دەسەم وزبەكالى جانىبەك ۇلى تۋرالى جازىلعان ەستەلىكتەر مەن ماقالالار جيناعى ەكەن. قۇراستىرۋشى ءوزىمىزدىڭ بەلگىلى عالىم اعامىز قۇلبەك ەرگوبەك ...

    Read More »

    ءتاڭىردى اباي جانە باسقا دا قازاق اقىندارى مويىنداعان

    قۇرمەتتى باۋىرار! سوڭعى كەزدە ءتاڭىر تۋرالى ءتۇرلى اڭگىمەلەر كوپتەپ ايتىلۋدا.   قازاقتار كەڭ دالادا ءومىر ءسۇرىپ ەشكىمدى ءبولىپ-جارماعان. كەيبىر قازاقتار  اتا-بابالارىنىڭ “اداممەن ادام تەڭ” دەگەن دەگەن ۇلى كوزقاراسىن نەگە ۇمىتىپ بارا جاتىر؟ الدە سىرتتان كەلگەن بەلگىسىز كۇشتەر اسەر ەتىپ جاتىر ما؟ كەيبىرەۋلەر جاراتۋشىعا سەنۋشى ادامنىڭ باسقا سەنىمدى عايباتتاۋعا قۇقى جوق ەكەنىن ۇمىتىپ كەتكەن سىڭايلى. “دىندە زورلىق جوق” دەگەن قۇراننىڭ باقارا ...

    Read More »

    بەسىك قۇدالار دەپ كىمدەردى اتايدى؟

    قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرى، ادەت-عۇرىپتارى ىشىندە وتە ءبىر ەرەكشەلەرى جانە بۇگىندە قولدانىلمايتىندارى دا بار. ەرجەتكەن ۇلدى ۇيلەندىرۋ مەن بويجەتكەن قىزدى تۇرمىسقا بەرۋ ماقساتىندا جاسالىناتىن «قۇدا ءتۇسۋ» اتتى بەلگىلى ءارى ءداستۇرلى سالتتىڭ  بۇگىندە كەيىندە قالىپ، تەك كىتاپتاردان عانا وقىپ-بىلۋگە بولاتىن ءبىر ءتۇرى «بەسىك قۇدا» بولۋ. سوندىقتان بەسىك تۋرالى قىسقاشا ايتا كەتەيىن. بەسىك نارەستەگە ارنالىپ جاسالعان اعاش توسەك. بالانى بولەيتىن بەسىك كيەلى، قاسيەتتى سانالادى. ...

    Read More »

    ءاسانالى ءاشىم ۇلىنىڭ جاس كەزىندەگى ءازىل ولەڭى

    اتاقتى ءانشى مۇحيت (شىن ەسىمى – مۇحامبەتكەرەي – ب.و.) مەرالى ۇلىنىڭ نەمەرە ءىنىسى شىنتاس قاراتاي ۇلى 1913 جىلى قازاق جانە ورىس سوزدەرىن ارالاستىرىپ شىعارعان ءاندى بۇگىندەرى قازاقتىڭ ءبارى بىلەدى. بۇل ءاندى شىنتاستىڭ وزىنەن ۇيرەنگەن، عاريفوللا قۇرمانعالي ۇلى كەرەمەت شىرقايتىن. كەزىندە «دوس-مۇقاسان» توبىنىڭ مۋزىكالىق وڭدەۋىندە تاعى ءبىر رەت كەڭىنەن تانىمال بولعان «ون التى قىز» انىندە ەكى حالىقتىڭ ەسىمدەرى اتالادى. ون التى قىز استىما مىنگەن ...

    Read More »

    «اباي تۋرالى ەستەلىكتەر» كىتابى بەس مىڭ دانامەن جارىق كوردى

     Adebiportal.kz پورتالى جاقسى جاڭالىق تۋرالى جازدى. جاقىندا ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك قورىق-مۋزەيىنىڭ اسىل قورىندا ساقتالعان قولجازبالاردىڭ نەگىزىندە «اباي تۋرالى ەستەلىكتەر» كىتابى «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن ساتىپ الۋ، باسىپ شىعارۋ جانە تاراتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 5000 تارالىممەن جارىق كوردى. كىتاپتىڭ جالپى رەداكتسياسىن باسقارعان – جازۋشى، ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» قورىق مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى بولات جۇنىسبەكوۆ. وقىرماندار بۇل كىتاپتان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ حاكىم ابايدىڭ يۋنەسكو ...

    Read More »

    قىپشاق بابالار جازباسى ارمەنيادا قايدان ءجۇر؟

    ارميان قارپىمەن حاتقا تۇسكەن قىپشاق تىلىندەگى قولجازبالاردى زەرتتەۋگە سانالى عۇمىرىن ارناعان تۇركولوگ عالىم، حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى تۇركولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى قۇداسوۆ سەيسەنباي جولاي ۇلىمەن تىلدەسۋدىڭ ورايى كەلگەنىن ايتقان ەدىك. بۇعان دەيىنگى اڭگىمەمىزدە گۇرجىستاننىڭ قالىپتاسۋىنا قىپشاقتاردىڭ ىقپالى ءسوز ەتىلگەن بولاتىن. – قىپشاقتار وڭتۇستىك كاۆكازعا تابان تىرەگەندە گۇرجىلەر قاۋىمداسىپ قالعان ەل سياقتى كورىنەدى دە، ارمياندار بىتىراڭقى جۇرت ءتارىزدى بايقالادى. كوشپەلىلەردىڭ ارميان ...

    Read More »